Page 77 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

3.12. KUDUz aşıSı
3.12.1. Giriş
Kuduz için mevcut bir tedavi yaklaşımı olmadığından, korunma ve temas sonra-
sı profilaksinin önemi büyüktür. Bu yüzden, bulaş açısından riskli teması da iyi ayırt
etmek gerekir. Erken ve önerilere göre uygulanan temas sonrası profilaksi %100 et-
kindir.
Tüm sıcakkanlı hayvanlar kuduz virüsü ile enfekte olabilirler ancak hayvanların
kuduz virüsüne duyarlılıkları değişkendir. Aynı zamanda temas sonrası bulaştırma riski
açısından da türler arasında fark bulunmaktadır. Ülkemizde kuduz bulaşı açısından
riskli olan hayvan türleri arasında köpek, kedi, sığır, koyun, keçi, at, eşek gibi ev-
cil hayvanlar ile kurt, tilki, çakal, domuz, ayı, sansar, kokarca, gelincik gibi yabani
hayvanlar sayılabilir. Mevcut bilgilere göre fare, sıçan, sincap, hamster, kobay, gerbil,
tavşan ve yabani tavşan ısırıkları ile kuduz bulaşının söz konusu olmadığı bilinmekte-
dir. Ayrıca memeli olmayan yılan, kertenkele, kaplumbağa, balık, kuşlar ya da kümes
hayvanları ısırıkları da kuduz bulaşı açısından riskli kabul edilmez. Yine eldeki verilere
göre, ülkemizde eve giren yarasaların ısırığı ya da evde yarasa bulunması durumunda
kuduz profilaksisi önerilmemektedir.
Köpeklerin hastalandıktan sonra ortanca üç, maksimum sekiz gün içinde öldüğü
belirlenmiştir. Dolayısıyla bilinen ve halen sağ olan bir kedi ya da köpek tarafından 10
günden daha önce ısırılmış bireylerde profilaksi gerekmez. Sağlam derinin yalanması,
hayvana dokunma, besleme, daha sonra kuduz olduğu anlaşılan bir hayvanı beslemiş
olmak ya da kan, süt, idrar ve dışkısı ile sağlam derinin temas etmiş olması, pişmiş
etini yemiş, kaynatılmış sütünü içmiş ya da bu sütle yapılan süt ürünlerini tüketmiş
olmak profilaksi gerektirmez. Sağlık çalışanları açısından da riskli temas söz konusu
olmadıkça kuduz hastasına rutin sağlık bakımı vermek profilaksi ihtiyacı doğurmaz.
Kedi temaslarında, çıplak derinin hafifçe sıyrılması (deri altına geçmeyen yaralanma-
lar), kanama olmadan küçük tırmalama veya zedelenme şeklinde yaralanmaya sebep
olan, provokasyon ile olmuş ısırılma dışı kedi temaslarında da profilaksi önerilmemek-
tedir. Ek olarak, son altı ay içinde tam doz kuduz temas sonrası profilaksi uygulanmış
kişilerde profilaksi gerekmez. Ancak yüz bölgesinden yaralanma olması ya da bağışık-
lığı baskılanmış bireylerde süreye bakılmaksızın profilaksi uygulanmalıdır.

3.12.2. içeriği
Günümüzde kuduz aşılamasında kullanılması önerilen aşılar diploid hücreleri,
Vero hücreleri, civciv embriyo hücreleri ya da embriyolu ördek yumurtalarında çoğal-
tılan ve ardından konsantrasyon, pürifikasyon, inaktivasyon süreçlerinden geçen ve
liyofilize hale getirilen kuduz virüsünü içerirler. Kuduz aşıları thiomersal gibi koruyucu-
lar içermez ve toplam hacim 1 mL olacak biçimde ayarlanmış steril diluent ile birlikte
tek dozluk flakonlar halinde kullanıma sunulur.
3.12.3. endikasyonları ve Uygulama şekli
3.12.3.1. temas öncesi profilaksi: Aşağıdaki riskli gruplara temas öncesi profi-
laksi uygulanmalıdır:
56