Page 79 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

• Kuduz açısından yüksek riskli işlerde çalışanlar (kuduz araştırma laboratuvarı
çalışanları ya da kuduz aşısı üretiminde çalışanlar vb.),
• Kuduz açısından riskli işlerde çalışanlar (veteriner hekimler, hayvan bakıcıları,
hayvan barınaklarında çalışan personel, mağara araştırmacıları, yarasa kolo-
nileri üzerinde çalışanlar),
• Kuduz riski olan hayvanlarla sık temas edenler,
• Yaban hayat ile temas riski yüksek olan doğa sporları yapanlar,
• Köpek kuduzu görülme oranının yüksek olduğu ve riskli temas halinde uygun
tıbbi yaklaşımın verilemeyeceği bölgelere seyahat edenler.
Temas öncesi profilakside sıfırıncı ve yedinci günlerde birer doz olmak üzere top-
lam iki doz aşı uygulanır. İmmün sistemi baskılanmış ya da immün yetmezliği olan
kişilerde 21. ya da 28. günde bir doz daha uygulanarak toplam üç doz aşı yapılır.

Temas öncesi profilaksiyi tamamlayan bireylere periyodik olarak rapel doz aşı ya-
pılmasına gerek yoktur. Ancak mesleki olarak temas riski yüksek olan kişilerde rapel
doz önerilir. Kuduz araştırma laboratuvarı çalışanları ya da kuduz aşısı üretiminde çalı-
şanlar gibi yüksek risk grubunda olan kişilerde her altı ayda bir, diğer risk gruplarında
ise iki yılda bir antikor düzeyi ölçülmeli ve rapel doz ihtiyacına buna göre karar veril-
melidir. Antikor düzeyinin ölçülemediği durumlarda iki yılda bir doz rapel yapılabilir.
3.12.3.2. temas sonrası profilaksi: Dünya Sağlık Örgütü kuduz profilaksisin-
de hızlı ve etkin bir yara temizliğini takiben kuduz immünglobulin ile pasif immüni-
zasyon ve hücre kültürü aşıları ile aşılamayı önermektedir. Temas sonrası aşılamaya
olabildiğince erken başlanmalıdır. Ancak kuduzda inkübasyon süresi çok değişken
olabildiğinden, riskli temas sonrası geçen süreye bakılmaksızın uygun profilaksinin
başlanması gerekir.
Temas sonrası profilaksi kararı verilirken, temas edilen hayvanın kuduz olma ola-
sılığına dair epidemiyolojik veriler, temasın ciddiyeti, hayvanın aşılanma durumu ve
gözlem ya da laboratuvar incelemesi yapma olanağının bulunup bulunmaması dik-
kate alınmalıdır.

Kuduza yakalanma olasılığı olan hayvanların ısırıkları, yeri ne olursa olsun kuduz için
risk oluşturur. Açık yara, kesi, mukoz membranların tükürük, salya ve diğer nöral doku,
hayvanlarda kullanılan canlı oral aşı yemleri gibi potansiyel olarak enfekte olabilecek
materyalle teması ve tırmalama da ısırık dışı kuduz riskli temas olarak kabul edilir. Kudu-
zun enzootik olduğu bölgelerde hayvan temasları şu şekilde sınıflandırılabilir:
Kategori 1: Hayvana dokunma, besleme ya da sağlam derinin yalanması,

Kategori 2: Çıplak derinin deri altına geçmeyecek biçimde, hafifçe sıyrılması ya da
kanama olmaksızın küçük tırmalama, zedelenme,
Kategori 3: Deriyi zedeleyen ve deri altına geçen tek ya da çok sayıda ısırık ve
tırmalamalar; mukozaların, açık yaraların hayvanın salyası ile teması; lezyonun kafa,
boyun, parmak uçları gibi sinir uçlarının yoğun olduğu bölgelerde bulunması,
58