Page 85 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

şıklık oluşturması ve her bir bağışıklama için yüksek doz gerekmesidir. Yeterli koruma
sağlamak için birden fazla aşı gerekebilir.
inaktive aşıların temsilcileri:

coronavac: Sinovac Life Sciences (Pekin, Çin) tarafından SARS-CoV-2 (CN02
suşu) ile Vero hücrelerinde geliştirilen inaktive edilmiş ve alüminyum hidroksit ile
adjuvanlanmış, inaktive edilmiş bir tam virüs aşısıdır. Brezilya’daki faz 3 çalışmasın-
da 14 gün arayla uygulanan iki doz Sinovac aşısının semptomatik enfeksiyonları
önlemede %50,4’lük, tedavi gerektiren hafif vakaları önlemede %78’lik ve ciddi
vakaları önlemede %100’lük etkinlik gösterdiği belirlenmiştir. Türkiye ve Endonez-
ya’daki faz 3 çalışmalarında sırasıyla %83,5 ve %65,3’lük bir koruyucu etkinlik
gösterilmiştir.
Aşılananlarda COVID-19’a bağlı ölüm görülmezken plasebo grubunda COVID-19
ile ilişkili bir ölüm bildirilmiştir.
turkovac (Türkiye): Coronavac’a benzer özelliklere sahiptir. COVID-19 riskini
%50 azalttığı açıklanmıştır. İnaktive aşılar 2-8�C’de saklanırlar.

3.14.2.2. SUBUnit aşılar
Subunit aşılar, patojenin tamamı yerine sadece seçilmiş antijenik kısımları içerir. Vi-
rüs benzeri partikül (VBP) aşıları ise gerçek virüs partiküllerini taklit eden viral kapside
monte edilmiş proteinleri kullanan bir tür subunit aşıdır. VBP’ler viral kapsidi oluşturan
bir veya birden fazla proteinin dizayn edilmiş bir geometrik yerleşimiyle oluşan, doğal
virüs partikülünü çok iyi taklit eden 25-100 nm’lik boyuta sahip partiküllerdir.
Virüs boyutunda partiküler antijen ekspresyonu sağlaması açısından nanopar-
tikül (nP) aşıları da VBP aşılarına benzer; oligomer oluşturan doğal moleküllerden
türetilen NP aşılarından I53-50, ikozahedral protein iskeletinden “kafes” oluşur ve
içinde trimer konfigürasyonunda 120 antijeni kapsar. COVID-19 aşısı olarak kullanıl-
dıklarında bu yapılar güçlü hümoral yanıt verirler. Mi3, IMX3 13 gibi farklı “kafes”
yapılarından da yararlanılmıştır.
Subunit aşılar, viral antijenlerin in-vitro rekombinant olarak eksprese edilmesi ve
toplanmasıyla üretilir. Hedef antijen genini içeren bir ekspresyon vektörü, hedef pro-
teini büyük miktarda eksprese etmek için tasarlanmış hücreye transfekte edilir, daha
sonra protein saflaştırılır ve adjuvanlar eklenerek aşı elde edilir.

Aşı, patojenin canlı bileşenlerini içermediğinden, hastalığa yakalanma riski yok-
tur ve tam patojenleri içeren aşıdan daha güvenli ve daha stabildir. Ayrıca subunit
aşılar, köklü bir teknolojiye sahiptir ve bağışıklığı baskılanmış bireyler için uygundur.
Dezavantajları arasında, bazı aşılara (mRNA aşıları gibi) kıyasla üretiminin nispeten
karmaşık olması, adjuvanlar ve booster dozlar gerektirmesi ve hangi antijenik kom-
binasyonların en iyi sonucu verebileceğini incelemek için zaman gerektirmesi yer alır.
Faz 3 aşamasına gelmiş çalışmalarda aşı üretim tekniği olarak en fazla (sayı: 26) subü-
nit aşılar kullanılmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Çin, Hindistan ve Küba
başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde geliştirme çalışmaları yürütülmektedir.
64