Page 66 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

46 Enfeksiyon Hastalıkları

gereklidir. Ribozomun 30S alt birimi mRNA’yı Konsantrasyona Bağlı Bakterisidal Etki
bağlayarak protein sentezini başlatırken 50S alt
birimi tRNA’yı bağlayarak peptid bağı oluşumu- Florokinolonlar, aminoglikozidler gibi antibi-
nu katalize eder ve elangasyonu kontrol eder. yotiklerin serum konsantrasyonu, MİK değerleri-
Antimikrobiklerin etki şekline örnek olarak nin ne kadar üzerine çıkarsa bakteri eliminasyo-
aminoglikozidler ve makrolidlerin hedefi 50S nu o kadar hızlı olur. Antibiyotiğin yüksek dozda
alt birimi olup tRNA’nın translokasyonunu en- uygulanması, bakterisidal antibiyotik konsantras-
gellerler. Aminoglikozidler etkilerini mRNA’daki yonu ile bakterinin temas süresini uzatır.
kodonların yanlış okunmasına neden olarak Zamana Bağlı Bakterisidal Etki
yanlış ya da tamamlanmamış protein sentezine
yol açarak gösterirler. Ketolidler, linkozamidler -laktamlar ve vankomisin gibi antibiyotikle-
ve streptograminler de 50S alt birimini hedef rin bakterisidal etkisi konsantrasyondan bağım-
alırken fusidik asid elongasyon faktörünü hedef sızdır. Bu antibiyotikleri verirken bakterilerin
almaktadır. Kloramfenikol ise 30S alt birimine antibiyotikle temas süresi önem taşır. Toplam
bağlanıp polipeptide yeni aminoasidlerin bağ- günlük dozun bölünmüş olarak verilmesi ve iki
lanmasını engelleyerek protein sentezini bozar. doz aralığının yarısında antibiyotik konsantras-
Makrolidler tRNA’nın translokasyonunu engel- yonunun MİK’in üzerinde olmasını sağlamak
leyerek etki gösterirler. Tetrasiklinler 30S alt bi- gerekir.
rimine bağlanarak tRNA’nın yerleşeceği bölgeye
bağlanarak etki gösterirler.
3. Nükleik asid sentezi üzerinden etki Bakteriyostatik Antibiyotikler
edenler: Bu mekanizma ile etki eden antimik-
robiyaller arasında fl orokinolonlar, nitroami- Makrolidler, tetrasiklinler, kloramfenikol ve
dazoller bulunmaktadır. Florokinolonlar ve no- linkozamidler bakteriyostatik antibiyotiklerdir.

vobiyosinin hedefi topoizomerazlardır. Bakteri Ancak yüksek dozda bakterisidal etki görülebilir.
hücresindeki biri DNA giraz olan 4 topoizome- Örneğin kloramfenikol Streptococcus pneumo-
raz DNA sentezinde görev almaktadır. niae ve Neisseria meningitidis için bakterisidal
4. Sitoplazma zarı üzerinden etki eden- etki gösterir.
ler: Siklik polipeptidler (polimiksin, kolistin) Bakterisidal antibiyotikler bakteri üreme fa-
deterjan etkisi gösterir ve zardaki fosfolipidle- zındayken etkilidir. Bakteriyostatik antibiyo-
re bağlanarak sitoplazmik zarın geçirgenliğini tikler ise üremeyi inhibe ederler, bu nedenle
değiştirirler. Geçirgenliğin bozulması yaşamsal bakterisidal ve bakteriyostatik antibiyotiklerin
elektrolitlerin dışarı çıkmasına ve hücrenin iç kombine olarak verilmesi antagonist etki ile so-
dengesinin bozulmasına dene olur. Bu tip etki nuçlanabilir. Etkin bir antimikrobiyal tedavi için
gösteren antimikrobikler çok hızlı bakterisid ilaçların etki şekillerine ilişkin tanımlamaların
etki gösterirler. Bunlar arasında polimiksinler, bilinmesi gereklidir.
nistatin, amfoterisin-B, kolistin, imidazol türev-
leri vardır. Hücre İçi Etkinlik
5. Metabolizma üzerinden etki edenler: Bu
gruptakiler daha çok bakteriyostatiktir. Sülfona- Enfeksiyon etkeni mikroorganizmanın fagosi-
midler, sülfonlar, para-amino salisilik asid (PAS), tik hücrelerde yaşayıp, yaşayamadığını düşünmek
etambutol, izoniazid gibi ilaçlar bu tip etki göste- önemlidir. S. pneumoniae, S. pyogenes, Staph-
rirler. Sülfonamidler, sülfonlar ve PAS, paraamino ylococcus aureus, Escherichia coli, Klebsiella
benzoik asid’in fonksiyonunu durdururlar. pneumoniae ve Pseudomonas aeruginosa gibi
Antibiyotikler etki mekanizmaları yanında mikroorganizmaların neden olduğu enfeksiyon-
oluşturdukları etkinin sonuçlarına göre de ince- lar, polimorfonükleer lökosit ve makrofaj içine
lenmektedir. Antibiyotikler bakterilere bakteri- girmeyen antibiyotikler ile tedavi edilebilir. An-
sidal ya da bakteriyostatik etki gösterirler. Bak- cak Mycobacterium tuberculosis, Brucella spp.,
terisidal etki ikiye ayrılır. Salmonella spp., Legionella monocytogenes, Legi-