Page 54 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

34 Enfeksiyon Hastalıkları

teriyel menenjitler, akut enfektif endokarditler, ra neden olabilirler. Ancak, belli enfeksiyonlarda
immün yetmezlikli hastalarda gelişen enfeksi- bazı bakterilerin belirgin biçimde daha sık et-
yonlar, ateşli nötropenik hastalarda gözlenen ken oldukları bilinmektedir ve ampirik tedavi-
enfeksiyonlar gibi), bakteriyel bir enfeksiyondan lerde bu bakterilerin hedef alınması gereklidir.
kuvvetle kuşkulanılmasına karşın kültür sonuç- Örneğin; akut tonsillofarenjitlerde Streptococcus
larının olumsuz gelmesi (önceden antibiyotik pyogenes, akut sinüzit ve akut otitis media olgu-
kullanımı, laboratuvar hataları, kültür örneğinin larında Streptococcus pneumoniae, Haemophilus
alımında yapılan teknik hatalar gibi) ve kültür infl uenzae ve Moraxella catarrhalis , idrar yolu
örneği almanın pratik olmadığı (akut sinüzit, enfeksiyonlarında başta Escherichia coli en sık
akut otitis media gibi) durumlardır. etken olarak soyutlanan bakterilerdir.
Ampirik tedavilerde temel ilke hangi enfek-
siyonlarda hangi mikroorganizmaların sıklıkla 4. Enfeksiyon etkeninin antimikrobiyallere
etken olduklarının ve bunlara etkili olma olası- duyarlığının belirlenmesi
lığı yüksek antimikrobiyallerin iyi bilinmesidir. Enfeksiyon etkeninin saptanabildiği durum-
b. Profilaktik (koruyucu) amaçlı anti- larda ikinci aşama etkenin antimikrobiyallere

mikrobiyal kullanımı: Bu durumda antimik- duyarlılığının saptanmasıdır. Bu aşama, tama-
robiyal ilaç kullanımı ile gelişmesi engellene- men mikrobiyoloji laboratuvarının görevidir.
bilecek bir enfeksiyon olasılığı söz konusudur. Klinisyene düşen görev, hasta için en uygun in-
Bu tür antimikrobiyal kullanımı da ikiye ay- celeme örneğinin doğru belirlenmesi ve kuralı-
rılır. Birincisi, bazı cerrahi operasyonlardan
na uygun olarak laboratuvara gönderilmesidir.
önce belli kurallara göre uygulanan “Cerrahi
profi laksi” dır. İkincisi ise “Cerrahi dışı pro- 5. Hasta ile ilgili faktörlerin göz önüne
fi laksi” olup endikasyonları oldukça kısıtlıdır. alınması
Başlıca örnekleri; enfektif endokardit, akut ro-
matizmal ateş, malarya, bakteriyel menenjit, Enfeksiyon etkeninin saptanması ve anti-
mikrobiyallere duyarlılıklarının belirlenmesi
turist ishali, tüberküloz profi laksileridir.
mikrobiyoloji laboratuvarının görevidir. Etken
2. Antimikrobiyal tedaviden önce uygun saptandıktan ve bu etkenin antimikrobiyallere
mikrobiyolojik örneklerin alınması duyarlılığı belirlendikten sonra, enfeksiyonun
tedavisinde en iyi yanıtı alabilmek için gerekli
Enfeksiyon hastalığı düşünülen bir hastada
olan en uygun antimikrobiyalin seçimi ise kli-
antimikrobiyal tedaviye başlamadan önce, en-
nisyenin işidir. Bu seçimin en iyi şekilde yapıl-
feksiyonun lokalizasyonuna göre uygun kültür
ması çok önemlidir. Çünkü, tedavinin başarısı
örneklerinin alınması kuraldır. Burada dikkat buna bağlıdır. Bu seçimi yaparken de en önemli
edilmesi gereken en önemli nokta; örnek veya nokta hasta ile ilgili faktörlerin göz önüne alın-
örneklerin düşünülen hastalığa göre en uygun
masıdır. Bu faktörler şu şekilde sıralanabilir.
yerlerden, en uygun zamanda ve en uygun mik-
a. Antimikrobiyallere karşı istenmeyen
tarlarda alınması, mikrobiyoloji laboratuvarına
etki öyküsü: Bu konudaki ilk adım, dikkatli bir
en kısa zamanda ve uygun transport ortamları biçimde hastanın anamnezinin alınmasıdır. Bu,
içinde ulaştırılmasıdır bize kullanılacak ilaçlara karşı önceden saptan-

3. Bir enfeksiyonda olası etkenler ve bu mış bir aşırı duyarlık veya yan etki varlığı hak-
etkenlere etkili olabilecek kında bilgi verir.
antimikrobiyallerin bilinmesi b. Hastanın yaşı: Hasta yaşı antimikrobiyal
seçiminde rol oynayan çok önemli bir faktördür.
Bu konu, özellikle etkenin belirlenemediği Yenidoğanlarda birçok fizyolojik olayın da

veya kültür sonuçları belli olana dek tedaviye yetersiz olduğu bilinir. Örneğin; karaciğerde
başlamanın gerekli olduğu, yani ampirik tedavi konjugasyon ile metabolize olan kloramfenikol
uygulanacağı durumlarda önemlidir. Elbetteki yeni doğanlara verildiğinde karaciğerin konju-
çok değişik bakteriler çok değişik enfeksiyonla- gasyon yetersizliği nedeni ile hepatik ansefalo-