Page 487 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 487
ÇİKUNGUNYA HUMMASI118
Vedat TURHAN
Tanım konusudur. Bu viral hastalıkta iyileşme beklenen,
olağan bir sonuçtur. Asemptomatik enfeksiyon-
Çikungunya Aedes türü sivrisineklerin omur-
galılara bulaştırdığı ve daha çok eklem ağrısı ve lar olguların %10-15 inde rapor edilmektedir.
Akut faz 10 gün kadar sürmektedir. Hastalığın
döküntü ile seyreden bir viral hastalıktır. Çikun- tipik bulgusu poliartralji olmasına rağmen nö-
gunya terimi köken olarak hastalığın etkisiyle; rolojik, hemorajik ve oküler manifestasyonlar da
ağrıdan iki büklüm olmayı, kıvranmayı anlatan tanımlanmıştır.
“gunya” kelimesinden gelmektedir.
İnkübasyon süresi 1-12 gün arasında değiş- Hastalığın kronik safhasında %30-40 olguda
mekle birlikte ortalama 3-7 gün kadardır. Çi- rekürren eklem ağrısı tecrübe edilir. Kimi olgu-
kungunya başlıca Aedes grubu A. aegypti (Şekil larda bu şiddetli eklem ağrıları yıllarca sürebilir.
118.1) ve A. albopticus sivrisinekleri tarafından Yaşlılarda, artralji kronik romatoid artrit
yayılmaktadır. Bir kez hastalığı geçiren kişinin sendromuna dönüşebilir. Meningoensefalit yine
ömür boyu bir daha Çikungunya’ya yakalanma- önemli bir sekeldir ve öncelikle yenidoğanlarda
yacağı (ardışık enfeksiyonlar açısından immün görülmektedir.
olacağı) düşünülebilir. Çikungunya primer olarak ölümcül olma-
yan bir hastalık olarak değerlendirilmekle bir-
Kliniği likte ölümler de rapor edilmiştir. Eski Fransız
sömürgelerinden biri olan Reunion adasındaki
o
Hastalık ani başlangıçlı, 40 C’ye ulaşan ateş, 2005-2006 Çikungunya salgını sırasında 244.000
üşüme-titreme, başağrısı, fotofobi, şiddetli ek- kişi etkilenmiş ve salgın dönemindeki mortalite
lem ağrısı ve peteşial ya da makülopapüler dö- oranı 0.3/1000 olarak saptanmıştır. Yaşla birlikte
küntü ile karakterizedir. Bununla birlikte en yay- mortalite oranının arttığı da görülmüştür.
gın klinik formunda ateş, döküntü ve artralji söz
Epidemiyoloji
Çikungunya virüsü ilk kez Tanzanya’da 1953
yılında identifiye edilmiştir. Virüs tek sarmallı ve
zarfl ı bir RNA virüsü olup Togaviridae familya-
sında ve Alphavirüs genusunda yer almaktadır.
İnsanlar bu virüsün majör rezervuarıdır.
Ancak Afrika’da Çikungunya virüsünün doğal
konakları vahşi pirimatlardır. Primatları ısıran
Aedes türü sivirisinekler yarasa gibi diğer me-
melilerin de virüse maruziyetlerini sağlamış
Şekil 118.1. Çikungunya ve SarıHumma için vektör oldu- olurlar. Virüsün 3 farklı genotipi yeralmaktadır.
ğu bilinen sivrisinek türü; Aedes (Stegomyia)
aegypti. Bu genotipler virüsün aynı zamanda Batı Afrika,
467

