Page 468 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

448 Enfeksiyon Hastalıkları

sızlık, öksürük, baş ağrısı, kusma, yorgunluk, Tedavi
myalji, boğaz ağrısı, anksiyete, ajitasyon, endişe,

ısırık yerinin yakınındaki bölgede fasikülasyon, Spesifik tedavisi yoktur. Destek tedavisi yapı-
hiperestezi ve parestezi görülür. Bu dönem so- lır. Hasta barbitürat ve fenotiazin gibi sedatifl er-
nuna doğru ateş 38-39 dereceye kadar yükselir. le sakinleştirilmeye çalışılır.
Prodromal dönemden sonra nörolojik belirti- Korunma
lerin görüldüğü eksitasyon dönemi başlar, bu
dönemde hiperaktivite, halüsinasyon, davranış Kuduz hastalığı bulunduğumuz coğrafyada
değişiklikleri, ense sertliği, paraliziler görülür. %95 ten fazla köpekler aracılığı ile bulaştığından
Paraliziler ayaktan başlar, parapleji şeklinde ve köpeklerin aşılanması, yaban hayatta ise tilkilerin

flasktır. Mani ve melankoli dönemleri şeklinde aşılanması mücadelede önem arzeder. Öteyan-
kendini gösteren nöbetler görülür. Farenks ve dan mesleki açıdan risk altında olanlara (avcılar,
larenkste spazmlar meydana gelir. Bu nedenle kuduzun endemik olduğu yerlere seyahat eden-
su içme ve yemek yemeğe karşı refl eks kasılma- lere, kuduz virüsü ile çalışan laboratuvar perso-
lar meydana gelir. Hidrofobi (su korkusu), aero- neline, veteriner hekimlere) preekspozur profi -
fobi (hava esintisi korkusu) kuduz hastalarında laksi uygulanmalıdır. Maruziyet öncesi profi lak-
görülen önemli belirtilerdir. Solunum ve yutak side 0.,7.,21. veya 28. gün olmak üzere üç doz aşı
kaslarında kasılma buna bağlı solunum güçlüğü yapılır ve gerekirse iki yılda bir booster doz uy-
ve hiperventilasyon, hipersalivasyon, konvüz- gulanır. Kuduz şüpheli ısırık sonrası mümkünse
yon görülür. Pupillerde genişleme veya daralma, ısıran hayvan 10 gün süreyle karantinaya alınır,

nistagmus, kornea refleksinin kaybı görülebilir. hayvanın aşılı olduğu biliniyor ve kuduz belirti-
Bilinç son döneme kadar açıktır, solunumun leri göstermiyorsa olgu aşı programına alınmaz,
durması ile hastalığın başlangıcından 4-10 gün ancak hayvan aşısız ise hasta hemen aşılanmaya
sonra koma meydana gelir. Yoğun bakım deste- başlanır ve 10. gün sonunda hayvan ölmez veya
ği ile koma süresi uzatılabilir ve sonunda ölüm kuduz belirtileri göstermezse aşılamaya son ve-
meydana gelir. Literatürde yoğun bakım desteği rilir. Küçük kemirgenler tarafından ısırılma veya
ile yaşatılan üç olgudan bahsedilmektedir. tırmalanma durumunda yerel veteriner teşkila-
tının özel bir tespiti ve uyarısı olmadığı sürece
Tanı kuduz profilaksisine ihtiyaç yoktur.

Kuduz şüpheli ısırıkta yapılacak ilk işlem
Anamnezde kuduz şüpheli ısırık öyküsü ile
birlikte mevcut klinik bulgular tanı koydurucu- ısırık bölgesinin bol su ve sabunla yıkandıktan
dur. Klinik tanının konulamadığı durumlarda sonra iyodürler veya amonyumlu preparatlar-
laboratuvar testlerine ihtiyaç duyulur. la antisepsi sağlanmasıdır. Daha önce herhangi

Histopatolojik incelemede (Sellers, Giem- bir nedenle kuduz profilaksisi yapılmamış olan
za, Mann Boyama); biyopsi ve otopsi materya- hastalara kuduz antiserumu homolog rabies
linde Negri cisimlerinin görülmesi, immünglobülini 20 IU/kg veya heterolog at se-
Floresan Antikor Tekniği (FAT) ile; beyin, rumundan 40 IU/kg yarısı yara çevresine diğer
tükrük bezi, kornea, boyun ense kısmı derisin- yarısı IM olarak uygulanır. Yaraya sütur atılmaz
den alınan biopsi materyalinden viral antijenle- mutlaka gerekliyse antiserum enjeksiyonundan
rin saptanması, sonra sütur atılır. İmmun serum ile birlikte aşı
Virüs izolasyonu, moleküler yöntemlerle programına başlanır. Bugün birçok farklı hücre
(PCR) viral nükleik asidlerin gösterilmesi ve hay- kültürü aşısı kullanılmaktadır. Ülkemizde tercih
van deneği ile tanının doğrulanması mümkündür. edilen aşı Human Diploid Cell Vaccine (HDCV)
dir. Klinik kullanımda etkinliği HDCV ile karşı-

Ayırıcı Tanı laştırılabilecek kadar saflaştırılmış olan Fetal Bo-
vine Kidney Cell (FBKC), Primary Chick Emb-
Guillain Barre, sitriknin zehirlenmesi, teta- riyo Cell (PCEC), Vero Cell (PVRV), Embriyo-
noz, polyomiyelit, kuduz histerisi ile klinik özel- nated Duck Eggs (PDEV) aşıları da mevcuttur.
likleri bakımından karışabilir.