Page 463 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Şarbon 443

filminde, mediastinal genişleme görülür. Medi- Kesin tanı lezyondan yapılan direk prepa-
asten gölgesi homojen ve kenarları düzgündür. ratta gram-pozitif basillerin görülmesi ve kül-
Akciğer şarbonu, deri ve bağırsak şarbonu- türde B. anthracis’in üretilmesi ile konur. Direk
na bağlı gelişen sepsislerde de görülebilir. Bu preparat ve kültür için uygun materyal erken
olgularda basillerin embolizasyonuna bağlı he- şarbon lezyonlarında vezikül sıvısından alınır.
morojik pnömoni ve bronkopnömoni gelişir. Eski lezyonlarda ise eskar bir forseps ile kaldı-
Hastalarda yüksek ateş ve öksürük vardır. Kanlı rılır ve kapiller tüp ile materyel alınır. Mater-
balgam çıkarırlar. Balgamda şarbon basillerini yalden yapılan yayma polikrom metilen mavisi
izole etmek mümkündür. Akciğer fi lmlerinde ile boyanır ve mikroskopta kapsülü pembe bo-
ise pnömoni ve bronkopnömoninin bulguları yanan basillerin varlığı araştırılır (M’Fadyean
vardır. reaksiyonu). Enfekte kan ve dokudan yapılan
preparatlarda basiller mikroskop altında zincir
Sindirim Sistemi Şarbonu oluştururlar. Tanıda PCR, serolojik yöntemler
B.anthracis sporları ile kontamine et, diğer (ELISA, mikrohemaglutinasyon) kullanılabilir.
gıdalar veya içeceklerin alınmasından sonra
sindirim sistemi mukozasında şarbon lezyon- Tedavi
ları oluşur. Semptomlar genellikle kontamine Şarbon hastalığı ihbarı zorunlu bir hastalık-
gıdaların yenilmesinden 2-5 gün sonra ortaya tır. Hafif deri şarbonu olguları ayaktan tedavi

çıkar. Şarbon lezyonları, gastrointestinal kana- verilebilir. Ağır deri şarbonu ve iç organ şarbo-
lın her yerinde görülebilir. Gastrointestinal şar- nu olguları mutlaka yataklı tedavi kurumların-
bonda iki klinik form tanımlanmaktadır; orofa- da tedavi edilmelidir.
renjeal şarbon ve bağırsak şarbonu. Penisilinler tedavide ilk seçenektir. Doksi-
Orofarenjeal şarbon: Lezyon, ağız mukozası, siklin ve siprofloksasin en önemli alternatif se-

dil, tonsil, farenks arka duvarında yerleşebilir. çenektir. Penisilin alerjisi olanlarda, doksisiklin
Klinik tablo, yutma güçlüğü, boğaz ağrısı, bo- veya siprofloksasin kullanılabilir. Yukarıdaki

yunda ağrılı lenfadenit, yüksek ateş ve toksemi antibiyotiklerin kullanılmasının sakıncalı ol-
ile karekterizedir. Orofarinksteki lezyon, ülsere duğu durumlarda; eritromisin, tetrasiklinler ve
ve üzeri beyaz-gri membranla kaplıdır. Ağır bir birinci kuşak sefalosporinler alternatif olarak
klinik tablodur. Sepsis ve toksemi sonucu has- seçilebilecek antibiyotiklerdir.
talar kaybedilir. Tedaviye rağmen ölüm oranı Tedaviye başlamadan önce mutlaka kültür
% 50’dir. alınmalıdır. Hafif deri şarbonu olgularında oral

Bağırsak şarbonu: Lezyon, bağırsakta en sık amoksisilin (2 g/gün dozda), geniş lezyonu olan-
terminal ileum veya çekum bölgesinde yerleşir. larda prokain penisilin G IM yoldan, 12-24 saat
Mide, duodenum ve proksimal ileumda daha az ara ile 800.000 veya 1.600.000 ünite, 5-7 gün ve-
oranda yerleşir. Hastalarda bulantı, kusma, ka- rilmesi yeterlidir. Ağır deri şarbonu olgularında
rın ağrısı, hematemez, kanlı ishal vardır. Semp- ise kristalize penisilin, İV yoldan, 20-24 milyon
tomlar başladıktan iki-dört gün sonra süratle ünite/gün, 5-7 gün verilmesi yeterlidir. Daha
asid gelişir. Asid sıvısının rengi açık veya pürü- uzun süre antibiyotik verilmesi gereksizdir. Deri
lan olabilir. Klinik tablo gittikçe kötüleşir. Ağır lezyonlarında krut ancak 2-3 haftadan sonra
toksemi, sepsis ve septik şok gelişerek hastalar kendiliğinden düşer. Geniş krutlar, bazen cerra-
kaybedilir. hi olarak kaldırılması gerekebilir.
İç organ şarbonu olgularında, B. anthracis’in
Tanı duyarlı olduğu iki veya üç antibiyotik beraber

Deri şarbonu, lezyonun tipik görünümü ile verilmesi önerilmektedir. Tedavi süresi 10-14
kolayca tanınır. Ayırıcı tanıda, erizipel, selülit, gündür. Trakea ve larenkse bası yapan ödem
primer sifiliz şankırı, orf, tularemi ve tropikal varlığında tedaviye steroid ilave edilebilir.

ülser düşünülmelidir. Deri şarbonunda cerrahi insizyon yapılma-
malıdır. Semptomların artmasına ve lezyonun