Page 462 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

442 Enfeksiyon Hastalıkları

Risk grupları; olur. Hastalık, bazen ağır toksemi ve sepsis ge-
- Hayvancılıkla uğraşanlar, lişerek ölümle sonuçlanabilir. Tipik eskar 7-10
- Çobanlar gün içinde gelişir. Genellikle 1-3 cm çapındadır,
- Kasaplar bazen 10 cm veya daha geniş olabilir. Nekroz
- Mezbaha çalışanları tamamlandıktan sonra siyah bir kabuk oluşur.
- Yün eğirenler Etrafındaki ödemin azalması ile kabuk ayrılma-
ya başlar ve 2-3 haftada düşer. Altında nedbe
İnsan şarbonu her yaş ve cinste görülebilir.
Tarım kesiminde çalışan orta yaş grubu bu en- dokusu bırakır.
feksiyona daha sık yakalanmaktadır. Şarbon, Periorbital bölgede yerleşen lezyonlar-
endemik ülkelerde her mevsimde görülebilir. da ödem fazladır ve yayılma eğilimi gösterir.
Ülkemizde olgu sayısı yaz ve sonbahar mevsim- Ödem yüze, boyuna ve göğüs ön duvarına yayı-
lerinde en fazla görülmektedir. lır. Trakeaya baskı yaparak solunum sıkıntısına
yol açar. Boyunda ağrılı lenfadenit gelişir. Bo-
Klinik Özellikler yun ve göğüs ön duvarında yerleşen lezyonlar-
da da çevre dokularında aşırı ödem gelişir. Aşı-
B. anthracis sporları insan vücuduna; deri rı ödem, büller, endurasyon gibi şiddetli lokal
yolu, solunum yolu veya sindirim sistemi yolu reaksiyonlarla karakterize, ağır toksemiye yol
ile girer. Sporlarının giriş kapısına göre; 1-Deri açan genel enfeksiyon belirtileri ile seyreden
şarbonu, 2- Akciğer şarbonu, 3- Sindirim sistemi deri şarbonu, şarbon ödemi (eski adı ile ödema
şarbonu görülmektedir. Giriş yerinden bakteri- malign) olarak isimlendirilir. İnokulasyon yeri
nin dolaşıma yayılımı sonucu sepsis ve menen- genellikle boyun, göğüs ve göz kapaklarıdır.
jit gibi ağır, öldürücü klinik tablolar gelişebilir. Şarbon sporlarının girdiği deri çevresinde hafi f
İnsan şarbonunun %95’inden fazlasını deri şar- bir kızarıklık ve ödem ile başlar. Ağrılı değildir.
bonu oluşturmaktadır. Basmakla iz bırakmaz. Primer lezyon ilk günler-
de dikkati çekmez. Küçük bir veziküldür. Ödem
Deri Şarbonu
yayılarak gelişimini tamamlar. Şarbon ödemi,
B. anthracis sporları insan vücuduna kaşı- püstüler forma göre daha ciddi ve tehlikelidir.
ma, çizik, kesik gibi küçük travmalarla girer. Göz kapaklarını tutan lezyonlarda tedaviden
İnkübasyon süresi ortalama 3 -7 gündür (1-19 sonra derin skar ve şekil bozukluğu kalabilir. Bu
gün olabilir). Lezyon sporların giriş yerinde ka- lezyonlar cerrahi olarak düzeltilmelidir. Deri
şınma ve yanma ile başlar. Kırmızı bir makül, şarbon lezyonları, genellikle yüz, boyun, eller
kısa sürede papül görünümünü alır. Bir-iki gün ve kollar gibi vücudun açık yerlerinde yerleşir.
içinde lezyon genişler, üzerinde vezikül oluşur. Aynı hastada bazen birden fazla lezyon olabilir.
Vezikülün ortası çökük, içi sıvı ile doludur. Bu Ayrıca lezyonlar seyrek de olsa vücudun diğer
lezyonun etrafı ödemli ve eritemli bir alan ile anotomik bölgelerine yerleşebilir.
çevrili olup ağrısızdır. Birkaç gün içinde vezikül
içindeki sıvı bulanır, koyu bir renk alır. Mavi- Akciğer Şarbonu
siyah renge dönüşür. Vezikül patlar ve keskin B. anthracis sporlarının solunması sonucu
kenarlı, ortası çökük siyah bir ülser oluşur. Bu akciğer şarbonu gelişir. Semptomlar, 2-5 gün
lezyona şarbon püstülü (eski adı ile püstülo içinde hafif ateş, kırgınlık ve yorgunluk şikayet-

malign) adı verilir. Püstüler lezyonu çevreleyen leri ile başlar. Başlangıç belirtileri hafi ftir, iki-üç
doku, geniş ödemli ve kırmızıdır. Bu kızarık- gün sürer. Bunu akut hastalık belirtileri takip
lık bazen bölgesel lenf bezlerine kadar ilerler. eder. Hastanın ateşi yükselir, nabzı süratlenir,
Lenf düğümü şiş ve ağrılıdır. Sistemik belirtiler öksürük, dispne ve siyanoz gelişir. Dinlemekle
hastalığın şiddetine göre değişir. Yüksek ateş, akciğerlerde yaş raller duyulabilir. Hastada tok-
bölgesel lenfanjit ve lenfadenit vardır. Deride semi, şuur bulanıklığı ve koma gelişerek ölümle
nekroz yerinde ağrı ve apseleşme olmaz. Ancak sonuçlanır. Akciğer şarbonu hemorojik me-
sekonder enfeksiyon gelişirse ağrı ve apseleşme diastinal lenfadenit ile karakterizedir. Akciğer