Page 425 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 425
İntestinal Nematodlar 405
ileumun orta kısmında bulunur. Askariyaz, A. solunum, paroksismal kuru öksürük ve yüksek
lumbricoides embriyolu yumurtalarının oral yol- ateşten ibaret olup 2-3 hafta sürer. Solunum
dan alınması ile bulaşır. Mide asidi ile yumurta- semptomlarına ürtikeryal döküntü, anjiyoödem,
nın koruyucu dış kabuğu sindirime uğrar ve ser- karın ağrısı, kusma eşlik edebilir. Bu belirtiler
best kalan larvalar ince bağırsağa geçer. Larvalar genellikle kendi kendini sınırlar ve spontan ola-
bağırsak duvarına penetre olarak hematojen rak düzelir .
yolla karaciğere ve akciğere göç eder. Alveol du- Orta veya ağır enfeksiyonlarda safra yolla-
varına penetre olarak treakea ve farinkse ulaşır. rı, pankreas kanalı veya apendiks gibi anormal
Yeniden yutulur ve ince bağırsakta erişkin as- bölgelerin ve ince bağırsakların aşırı solucan yü-
karise dönüşür. Yumurtaların yutulmasından 9 künden kaynaklanan solucan kitlesiyle tıkanma-
- 11 hafta sonra yumurtlayan dişi askaris gelişir. sına ilişkin belirtiler ortaya çıkar
Erişkin bir dişi askaris günde yaklaşık 240.000
yumurta üretir. Dışkı ile atılan döllenmiş yu- Tanı
murtalardan uygun sıcaklık, nem ve gölgeli top- Askariyaz tanısı genellikle dışkı örneğinin
rakta enfektif embriyolu yumurtalar gelişir. Or- mikroskobik incelemesinde karakteristik kalın
tamdaki yumurtalar oldukça sert olup sıcaklık kabuklu A. lumbricoides yumurtalarının görül-
ve kuruluğa karşı dayanıklıdır. 5-10°C’da iki yıl; mesiyle konur. Pulmoner askariyaz tanısı ancak
oksijensiz ortamda üç ay; 22°C’da 2-3 hafta can- larvanın respiratuvar sekresyonlarda veya mide
lılıklarını koruyabilir. Bu süre nemli toprakta 6 suyunda gösterilmesi ile konabilir. Dışkı incele-
yıla kadar uzayabilir ve dondurucu kış soğukla- mesinin negatif olması ve 2-3 ay sonra yumur-
rına da direnç gösterebilir. Kırsal kesimde daha tanın pozitifleşmesi geçici pnömonit tablosunun
yaygın ise de dışkı ile atılan yumurtaların alına- askariyaz ile ilişkili olduğunu destekler. Dışkıda
bileceği kontamine tarımsal ürün, sakatat veya yumurtanın saptanabilmesi, akciğerde pnömo-
ellerle her durumda ve her yerde gelişebilir.
niden sorumlu olan larvanın yumurta üretebi-
Epidemiyoloji lir hale gelmesi için 40 gün geçmesi gereklidir.
Dışkıda yumurtanın saptanması 2-12 ay önce
A. lumbricoides, tüm dünyada görülebilen en alınmış enfeksiyonu göstereceğinden, pnömonit
yaygın nematoddur ve yaklaşık bir milyar insan sırasında ya da kısa süre sonra dışkı incelemesi-
kronik olarak A. lumbricoides ile enfektedir. nin negatifliği etiyolojide askarisi ekarte ettirme-
yeceği gibi dışkıda askaris yumurtalarının görül-
Klinik özellikler mesi de tanıyı doğrulamaz.
Pulmoner askariyaz de erişkin solucanlar
A. lumbricoides enfeksiyonlarının çoğu
asemptomatik seyir gösterir. Klinik bulgular ge- henüz yumurtlayacak olgunluğa ulaşmadığın-
nellikle solucan sayısı (yükü) ile ilişkilidir. Lar- dan tanı balgamın mikroskopik incelemesinde,
vaların akciğerlere göçü ve yetişkin solucanların larvaların, eozinofillerin veya Charcot-Leyden
gastrointestinal sistemde paraziter yaşamı sıra- kristallerinin görülmesiyle konulur. Akciğer
sında ortaya çıkan bulgulara göre akut ve kronik hastalığı genellikle periferik eozinofili ve akciğer
olarak sınıfl andırılabilir. grafisinde geçici infiltrasyonlar ile birliktedir.
Akut belirti ve bulgular hastalığın ağırlığı ile Tedavi
ilişkili olarak 5-10 günde azalarak kaybolan pul-
moner belirtilerdir. Pulmoner belirtiler larvala- Bağırsak askariayazı genellikle, tek doz
rın akciğerlerden geçişi sırasında ortaya çıkar. 400 mg oral albendazol ile tedavi edilir. Alter-
Larvaların neden olduğu alveolar harabiyet ve natif olarak 3 gün 200mg/gün mebendazol veya
salgıladıkları antijenler akciğerde geçici eozino- 11mg/kg/gün pirantel pamoat verilebilir. Pul-
fi lik infiltrasyonlarla karakterize Loeffl er Send- moner askariazis kendini sınırlayan bir enfek-
romuna sebep olur. Askaris dünyada Loeffl er siyon olduğundan spesifi k bir tedavi önerilmez.
Sendromu’nun en sık nedeni olarak gösterilir. Kolanjit ve biliyer tıkanıklık gibi şiddetli olgu-
Semptomlar genellikle akut başlayan hırıltılı larda Ampulla Vateri rezeksiyonlu yada rezek-

