Page 420 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

400 Enfeksiyon Hastalıkları

tabolizmayı önleyerek etki gösterir. İlacın etki- Tanı
siyle skoleks bağırsak duvarından ayrılır ve buna
yakın halkalar ölür. Böylece intestinal duvardan Dışkıda veya selofan bant yöntemiyle parazi-
ayrılan parazit atılır. Niklozamid parazitin eriş- tin gebe halkaları veya yumurtası saptanır. ELI-
kin formuna etkili iken yumurtalarına etkisizdir. SA yöntemiyle dışkıda koproantijenler saptana-
T. saginata enfeksiyonunda sistiserkoz riski ol- bilir. PCR’da tanıda kullanılabilmektedir.
madığından niklozamid tedavisinden sonra pur- Tedavi
gatif verilmesi gerekmez. Başarılı tedavide sko-
leks haraplanmalıdır. Niklozamidle tedavi oranı T. saginata’daki tedaviye benzer. Tek doz
%95’dir. Tedaviden sonraki 3 ay içinde hasta hal- prazikuantel veya niklozamid ilk seçilecek ilaç-

ka çıkarmaz veya dışkıda yumurta saptanmazsa lard ır. Ancak niklozamid tedavisinde sistiserko-
tedavi başarılı olarak kabul edilir. zis riski bulunmaktadır zira bu ilaç yumurtalara
Tedavide kullanılabilecek alternatif ilaçlar al- etkisizdir. İlacın verilmesinden 2-4 saat sonra
bendazol ve nitazoksanid’dir. müshil verilerek tenyanın hızla atılması sağ-
lanmalıdır. T. solium’da parazit yumurtalarıyla
Korunma otoenfeksiyon sonucu “sistiserkoz” gelişebilece-
ğinden, T. solium saptanan tüm hastalar ve ha-
Enfekte insanlar tedavi edilmelidir. Etle uğ-
raşan kişiler eldiven kullanmalı, ellerini iyi yıka- mileler tedavi edilmelidirler.
malıdırlar. Çiğ et yenilmesinden kaçınılmalıdır. Korunma
Etlerin 56 C’de 5 dk. pişirilmesi yada -20 C’de
o
o
7-10 gün dondurulmasıyla enfekte larvalar ha- T. solium yumurtalarıyla temas engellenmeli,
rap olmaktadır. Enfekte sığırlar prazikuantel enfekte kişiler tedavi edilmelidir. Domuzun in-
ile tedavi edilmelidir. Halkın bulaş yoluyla ilgi- san dışkısıyla teması önlenmeli, temizlik ve hijyen
li olarak eğitilmesi, alt yapının iyileştirilmesi ve kurallarına uyulmalıdır. Domuz eti iyi pişirilmeli,
tuvalet alışkanlığının kazandırılması korunmada sebzeler temiz suyla yıkanarak yenilmelidir.
önemlidir.
Diphyllobothrium latum
Taenia solium (Domuz tenyası)
Balık şeridi olarak da bilinen bu parazitin
Yaşam döngüsü T. saginata’ya benzer ancak gelişimini tamamlaması için iki ara konak ge-
ara konağı domuzdur. İnsanlara genellikle T. so- rekmektedir. Birinci ara konak sularda bulunan
lium larvalarını içeren domuz etinin az pişmiş bazı kabuklulardır (kopepod), ikinci ara konak
veya çiğ olarak yenilmesiyle bulaşır. Ülkemizde ise tatlı su balıklarıdır (Şekil 99.2). İnsanda en-
az sayıda sporadik insan olgusu bildirilmiştir. feksiyon yapan en büyük şerittir, boyu ortalama
Parazitin hem erişkini hem larvası insanlarda 10-12 metre kadardır ancak 30 metreye kadar da
enfeksiyona neden olur. T. solium yumurtaları, olabilir. Skoleksi badem yada armut şeklindedir
T. saginata’dan farklı olarak insan için enfeksi- (Şekil 99.3). D. latum’un yumurtası sarı-kahve-
yözdür. T. solium ile enfekte kişilerin, yumur- rengi, oval ve kapaklıdır. Yumurtanın bir ucun-
taları tekrar almasıyla (otoenfeksiyon sonucu) da kapak varken diğer ucunda küçük bir çıkıntı
“sistiserkoz” olarak isimlendirilen larval enfeksi- bulunur. İnsan dışkısıyla atılan yumurta enfektif

yon gelişebilir. değildir. Bu yumurtalar göl veya nehirle rin tatlı
sularında olgunlaşır.
Klinik Özellikler
Klinik
Erişkin formunda T. saginata’daki gibi belir-
tiler verirken, larval dönemde yerleştiği organa Enfekte kişiler sıklıkla asemptomatiktir yada

göre (kas ağrısı, görme bozukluğu, epilepsi, felç hafif düzeyde ishal, karın ağrısı, kilo kaybı gibi
veya baş ağrısı gibi) farklı belirtiler gözlenir. belirtiler görülür. Nadiren intestinal obstrüksi-
yon, proglottidlerin migrasyonu sonucu kolanjit