Page 406 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

386 Enfeksiyon Hastalıkları

kırdağında hasara neden olur. Septik artrit olu- visi uygulanan romatoid artritli kişilerde Listeria
şumunu kolaylaştıran bir başka faktör S. aureus monocytogenes, Salmonella spp., Actinobacillus
gibi bakteri yüzeyinde bulunan adhezif matriks ureae gibi alışılmadık bakterilerle septik artrit ol-
molekülleridir. Bu molekülleri taşıyan bakteri- guları geliştiği bildirilmiştir.

ler fibronektin, laminin, elastin, kollajen, hyalu-
ronik asid gibi intrartiküler proteinlere rahatça Klinik Belirti ve Bulgular
tutunur ve enfeksiyon oluşumuna neden olurlar. Hastaların çoğunda eklemde ağrı, şişlik, kı-
Benzer şekilde Streptococcus agalactia’da fi bri- zarıklık ve hareket kısıtlılığı bulunur. Bakteriyel
nojen bağlayan adhezin (FbsA) septik artrit pa- septik artritte ateş olabilir ancak titreme ve sıç-
togenezinde rol oynar. rayıcı ateş nadirdir. Eğer hasta immünsüpresif
Pek çok mikroorganizma septik artrite neden ise veya steroid kullanıyorsa klinik bulgular mas-
olabilir (Tablo 96.2). Genellikle tek etken sorum- kelenebilir bu da tanıda gecikmeye neden olabi-
ludur. Çoklu etken travma gibi penetran olaylar- lir. Kalça ekleminde gelişen septik artrit tanısı
dan sonrasında veya hematojen yayılım ile görü- da zor konulur çünkü ısı artışı, eritem ve ödemi
lebilir. En sık saptanan etken S. aureus’tur. Strep- saptamak oldukça zordur.
tokok gibi diğer gram-pozitif mikroorganizmalar Erişkinlerde en sık tutulan eklemler diz ve
da sık karşılaşılan etkenlerdendir. Gram-negatif kalça eklemidir. Diz tutulumu olguların % 50’sin-
basillere bağlı septik artrit gelişiminde genellik- den fazlasında görülür. Simfizis pubis tutulumu

le travma, İV uyuşturucu kullanımı veya immün oldukça seyrek görülür, bu konuda yapılmış bir
yetmezlik gibi altta yatan bir hastalık veya ileri yaş derlemede hastaların % 24’ünü inkontinans cer-
veya risk faktörü olarak karşımıza çıkmaktadır. rahisi geçiren kadınlar, % 19’unu atletler, %17’sini
S. pneumoniae erişkin yaşta görülen septik art- pelvik malignitesi olanlar ve % 15’ini İV uyuşturu-
rit olgularında etken olabilir. Olguların yarısında cu kullananlar oluşturmaktadır. Sternoklaviküler
başka bir odakta pnömokokkal enfeksiyon odağı ve sakroiliyak eklem gibi aksiyel eklem artritleri
bulunmaktadır. Genellikle tek eklem tutulumuna İV uyuşturucu kullananlarda görülebilir.
yol açmakla birlikte çoklu eklem tutulumu (% 36) Olguların % 10-20’sinde çoğul eklem tutulu-
da görülebilmektedir. TNF alfa inhibitörleri teda-
mu görülür ve genellikle gonokok, pnömokok, B
Tablo 96.2. Septik artrit etiyolojisinde yer alan mikroorganizma- grubu streptokok ve gram-negatif basiller etken-
lar ve klinik özellikler. dir. Çoğul eklem tutulumu genellikle asimetrik-
tir, romatoid artrit, SLE, diyabet ve ağır sepsis
Mikroorganizma Klinik Özellikler
başlıca risk faktörleridir.
S. aureus Sağlıklı, cilt bütünlüğü bozulmuş, romatoid
artrit gibi eklem yapısında bozulmuş ve
protez takılmış kişiler Tanı
Streptokoklar Sağlıklı veya dalak disfonksiyonu olanlar Septik artitin özgül olmayan bulguları; löko-
Neisseria gonorrhea Sağlıklı (genç ve cinsel aktif kişilerde), 3
tenosinovit, veziküler püstül, negatif sitoz (genellikle 10.000-14.000/mm arasında),
sinoviyal kültür ve negatif Gram boyama sedimentasyon yüksekliği ve CRP pozitifl iği he-
Aerop veya Anaerop İmmün yetmezlik, gastrointestinal men her olguda bulunur. Septik artrit tanısında
gram-negatifler enfeksiyonu olanlar sinovyal sıvı alınmalı ve buradan septik artritin
Mikobakteriler İmmün yetmezlik, endemik bölgede kesin tanısı için mutlaka sinovyal sıvı inceleme-
yaşamak veya yakın zamanda ziyaret
etmek si yapılmalıdır (Tablo 96.3). Sinovyal sıvıda çok
Fungal etkenler İmmün yetmezliği olanlar yol gösterici olan bir parametre lökosit sayısıdır.
(sporotrikoz, Sinovyal sıvıda glukozun düşük olması veya pro-
blastomikoz, teinin yüksek olması ise septik artrit için özgül
kriptokok)
Spiroket (Borrelia Kene teması, raş, diz eklemi tutulumu değildir. Bakteriyel septik artrit tanısı >50.000/
3
burgdorferi) olması mm lökosit ve >% 75 PMNL hakimiyeti ile des-
Mycoplasma hominis İmmün yetmezlik olan ve önceden üriner teklenir. Özellikle immün yetmezlikli hastalarda
sistem müdahalesi olan kişiler lökosit sayısının düşük olabileceği göz önünde
tutulmalıdır. Ayrıca virüslere bağlı septik art-