Page 34 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 34
1 ENFEKSİYON HASTALIKLARINDA
TEMEL YAKLAŞIMLAR
Nedim ÇAKIR
farklı sınıflamayı kaçınılmaz kılmıştır:
Ekosistem İçinde İnsan Ve 1. Sistem – organ ve doku sınıfl amalı inceleme
Enfeksiyonlar 2. Etken sınıfl amalı inceleme
Bütün bunlar kapsamlı bir enfeksiyon has-
Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyo-
loji bilim disiplini konak organizma ile misafi r talıkları kitabını yukarıdaki özellikleri içeren iki
mikroorganizmalar arasındaki ekolojik ilişkileri bölümlü kılar. Hemen bir örnek vererek yuka-
inceler. Bu hastalıkların salgınlar yapma özelliği rıdaki açıklamayı görülür hale getirelim. Strep-
nedeniyle binlerce yıldır toplumların hep dikka- tococcus pneumoniae enfeksiyonları incelen-
diğinde etkenle oluşan pnömoniler, sinüzitler,
tini çekmiştir. Ancak etkenlerin gözle görüleme-
menenjitler, bakteriyemilerden bahsedilir. No-
meleri nedeniyle bu hastalılardaki bilimsel bilgi-
zokomiyal pnömoniler incelenecek olursa bu
ler ancak mikroskobun bulunup tıpta kullanıma
kez de S. pneumoniae, Staphylococcus aureus,
girmesiyle gelişmiştir. Ekosistem içindeki ortak
Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumo-
yaşamda canlıların birbirlerine zarar vermeleri
niae, Pseudomonas aeruginosa gibi etkenler de
parazitik yaşam olarak isimlendirilir.
gözden geçirilir.
Bu bilim disiplininin tam olarak anlaşılması
için hem mikroorganizmaların özelliklerinin,
hem de insan organizmasının çok iyi bilinmesi
gerekir. Salt mikrobiyoloji bilim dalındaki sınıf- Enfeksiyon Hastalıklarının Genel
landırma özellikleri bu etkenlerin klinik hasta- Karakterleri
lıklarının sınıflandırılmasında da aynen kulla-
nılır. Virüsler, bakteriler, mantar ve protozoalar, Konak organizma ile enfeksiyon hastalıkları
bakterilerin kok veya çomak yapıları, Gram boya arasındaki ekolojik ilişkilerin bu bilim disiplinin
karakterleri veya diğer morfolojik karakterleri ilgi alanına girdiğinden yukarıda söz etmiştik.
bu etkenlerin hastalıklarının anlaşılması için de Hastalıkların patogenezinde bu ilişkilerin derin
çok önemlidir. bir yeri vardır. Ortamdaki her mikroorganiz-
Öte yandan bir mikroorganizmanın değişik ma hastalık etkeni değildir. Hastalık yapmayan
organlarda yerleşip hastalık oluşturması müm- etkenlerin bir kısmı bulundukları yerde konak
kün olduğu gibi aynı organın enfeksiyonunda lehine görevler de üstlenirler. Bir vajende lak-
birden çok tür mikroorganizmanın tek başına tobasiller bulundukları ortamda glikojeni kul-
veya birkaçının bir arada hastalık yapması da lanarak asidik ortam sağlarlar. Bu erişkin kadın
çok sık rastlanan bir durumdur. Bütün bunlar vajinasını olası enfeksiyonlardan korur. Öte yan-
enfeksiyon hastalıklarının incelenmesinde iki dan aynı ortamda bulunan hastalık etkeninin
14

