Page 361 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

84

AKUT SİSTİT

Mustafa YILDIRIM, Behiye DEDE

Akut sistit, genellikle mikroorganizmaların bulgularına göre akut sistit ve akut piyelonefrit
yol açtığı sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma ayırımı Tablo 84.1’de gösterilmiştir.
ve suprapubik ağrı semptomlarıyla kendini gös-
teren mesane enfeksiyonudur. Tanı

Etiyoloji Günümüzde nonkomplike sistitli kadınlarda
3
anlamlı bakteriyüri, pyüri (≥10 lökosit/mm ) ile
2
İdrar yolu enfeksiyonlarının (İYE) %95’ten birlikte orta akım idrarında ≥10 koloni oluştu-
fazlasında etken tek bir bakteri türüdür. Esc- ran birim (colony forming unit, CFU)/mL bak-
herichia coli toplum kökenli, sporadik ve non- teri varlığı olarak tanımlanmaktadır. İdrar kültür
komplike semptomatik İYE’nin tüm klinik tiple- örneği toplarken sünnetsiz erkeklerde sünnet
rine en sık neden olan etkendir. Çoğu ülkelerde derisi geri çekilmeli, kadınlarda labiyumlar bir-
bu enfeksiyonlarda ikinci en sık etken Staph- birinden ayrılmalıdır. Su ve sabun ile ıslatılmış
ylococcus saprophyticus’tur. Rekürren enfek- farklı steril gaz pedlerle vulva önden arkaya doğ-
siyonlarda Enterococcus faecalis, Enterococcus ru dört kez yıkanmalı, sonra steril distile suy-
faecium, Klebsiella türleri, Proteus türleri, Pro- la ıslatılmış spançlarla iki kez durulanmalıdır.
videncia stuartii, ve Morganella morganii daha Miksiyon esnasında orta akım idrarı toplanmalı,
yaygın olarak görülmektedir. idrarın ilk ve son kısmı alınmamalıdır. Labora-
tuvara taşıma esnasında bakteri üremesini ön-
Epidemiyoloji lemek için, alınan idrar örneğinin dondurul-
madan soğutulması önerilmektedir. Nitrit stik
Dünya genelinde her yıl en az 150 milyon
testi de bakteriyüri taramasında kullanılan hızlı
semptomatik İYE meydana gelmektedir. Genel-
ve pahalı olmayan bir yöntemdir. Pseudomonas
likle hastalıkların %90’ı sistit, %10’u piyelonefrit
aeruginosa hariç gram-negatif bakteriler nitratı
olup, enfeksiyonlar hastaların %75’inde spora- nitrite metabolize ederler. Gram-pozitif bakte-
dik, %25’inde rekürren enfeksiyonlar şeklinde
görülmektedir. Olguların %2’si komplike enfek- Tablo 84.1. Akut Sistit ve Piyelonefritte Ayırıcı Tanı.
siyonlardır.
Belirti ve Bulgular Sistit Piyelonefrit
Klinik Özellikler Ateş Yok Var
Olabilir
Var
Dizüri
Sistit hızlı başlangıçlı bir hastalıktır. Sistitin Sık idrara çıkma Var Olabilir
tipik bulguları: sık idrara çıkma, acil idrar yapma Böğür ağrısı Yok Var
Piyüri Var Var
hissi, idrar yaparken ve yaptıktan sonra yanma,
Nitrit testi Çoğunlukla pozitif Çoğunlukla pozitif
surapubik ağrı, kanlı ve/veya bulanık idrardır. Bakteriyüri Var Var
Ateş, böğür ağrısı, üşüme ve titreme sistitte bek- C-reaktif protein Normal Artmış
lenen bulgular değildir. Klinik ve laboratuvar Kan kültürleri Negatif ≈ %30’unda pozitif

341