Page 341 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

79

BOTULİZM

Mustafa NAMIDURU

Botulizm, Clostridium botulinum’un salgıla- Dünyada en sık karşılaşılan gıda kaynaklı bo-
dığı nörotoksin ile oluşan, yukardan aşağı doğru tulizmdir. Avrupa ve Amerika Birleşik Devletle-
ilerleyen motor paralizilerle seyreden ciddi nö- rinde botulizmin en sık sebebi sosis, domuz eti,
roparalitik bir hastalıktır. jambon, tütsülenmiş balık gibi besinler iken ül-
kemizde en sık sebep evde hazırlanmış konser-
Etiyoloji velerdir. Tuz konsantrasyonu düşük salamura
olarak saklanan besinlerle de oluşan botulizm
Clostridum botulinum, zorunlu anaerop,
olguları tanımlanmaktadır. Endüstriel olarak ha-
sporlu, gram-pozitif basildir. C. botulinum
sporları doğada yaygın olarak bulunur. Sporla- zırlanan konseveler ile botulizm oluşmaz.
o
rın ölmesi için beş dk. 120 C’de kalması gerekir. Klinik
Sporların vejetatif forma geçip toksin salgılaya-
bilmesi için anaerop ortam, düşük PH, 25-37 C İnkübasyon süresi ortalama 12-72 saattir. Has-
o
sıcaklık gereklidir. C. botulinum antijenik olarak talık bir enfeksiyöz hastalıktan çok nörolojik bir
birbirinden farklı sekiz farklı tip toksinden birini hastalık şeklinde seyreder. Prodromal semptom-
salgılamaktadır. İnsanda sıklıkla hastalık yapan lar sıklıkla bulantı, kusma, karın ağrısı bazen de
toksinler A, B ve E toksinleridir. Botulizm toksi- ishaldir. Hastaların ateşi yoktur. Bilinçleri açıktır.
ni doğada bilinen en potent toksindir. Toksinin Yukardan aşağı doğru ilerleyen simetrik nörolojik
kaynatmakla 10 dk.’da inaktive olur. Oral yolla tutulum görülür. Başlangıç nörolojik semptom-
alınan toksin gastrointestinal sistemden sindi- ları genellikle göz ve görmeye ilişkindir. Bulanık
rilmeden absorbe edilir. Kan dolaşımına katılan görme, diplopi, pitoz, fotofobidir. Sonrasında
toksin periferik kolinerjik sinapslarda ve gang- yutma güçlüğü, ağız kuruluğu, dizartri, dispnedir.
lionlarda ve nöromüsküler kavşakta asetilkolin Hastaların fizik muayenesinde göz kapaklarında

salınımını bozarak nöral iletiyi inhibe eder. Tok- pitoz, öğürme refleksinde azalma, fasiyal parazi,

sin adrenerjik sinapsları ve santral sinir sistemi- göz kaslarında parazi, fiks ve dilate pupil, üst eks-
ni etkilemez. tremitede ve alt ekstremitede kuvvet kaybı, derin

tendon reflekslerinde azalma saptanır.
Epidemiyoloji Myasthenia gravis, Lambert-Eaton miyaste-
nik sendrom, Guillain-Barre sendromu, polio-
Botulizm, toksinin vücuda giriş yerine göre
miyelit, inme, ağır metal zehirlenmeleri ile ka-
beş farklı tipte oluşur.
1. Besin Kaynaklı Botulizm rışabilir.
2. Yara Botulizmi Tanı
3. İnhalasyon Botulizmi
4. İnfant Botulizmi Tıp pratiğinde tanı daha çok anamnez ve kli-
5. Kaynağı Bulunamayan Yetişkin Enfeksiyöz nik bulgularla konulur. Tanıda en önemli ipucu,
Botulizm anamnezde botulizm yapabilecek besinlerin ye-

321