Page 326 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

75 ANTİBİYOTİK İLİŞKİLİ İSHAL

Elif DOYUK KARTAL

Başka bir nedenle açıklanamayan, antibiyotik robiyal tedavi ile normal koruyucu bağırsak fl o-
kullanımı sırasında veya sonrasında gelişen ishal rasının baskılanması sonrası alınan C. diffi cile
tablosudur. sporlarının bağırsaklarda vejetatif hale geçme-
si, çoğalması ve toksin üretmesi ile oluşur. C.
Epidemiyoloji diffi cile toksinleri ile hastalık oluşturmaktadır.

Antibiyotik ilişkili ishal (Aİİ) olgularının % 15- Toksin A bir enterotoksin, toksin B ise sito-
toksindir. Her iki toksinde kolon epitel yapısını
25’i Clostridium diffi cile’ye bağlıdır. Ancak an-
tibiyotik ilişkili kolitin tamamından bu bakteri bozar, sıvı kaçağı ve hücre ölümüne yol açar.
sorumludur. Staphylococcus aureus, Candida Pseudomembranöz kolit varlığında kolonda çe-
türleri, Clostridium perfi ringens, Salmonella’lar şitli boyutlarda sarı-beyaz pseudomembranlar
da antibiyotik ilişkili ishalde olası etkenler ara- gözlenir. Histopatolojik olarak kolon hücre du-

sında yer almaktadır. Hastane yatan, geniş varına nötrofi l infiltrasyonu, mukozal nekroz
spektrumlu antibiyotik alan hastaların yaklaşık ve volkana benzeyen pseudomembran lezyon-
% 20’sinde gözlenmektedir. Bunların yaklaşık ları gözlenir.
% 30’u C. diffi cile’ye bağlıdır.
Altta yatan konak faktörleri ileri yaş, eşlik Klinik Özellikler
eden hastalıklar, yakın zamanda geçirilmiş cer- C. diffi cile ciddi ishal, pseudomembranoz
rahi ve yakın zamanda bağırsak motilitesini de- kolit veya toksik megakolon’a neden olabilir.
ğiştiren ilaç alımıdır. Sık antimikrobik temasına Ilımlı enfeksiyonda sadece karın ağrısı ve ishal
rağmen çocuklar ve genç erişkinlerde nadirdir. vardır. 24 saatte ya da daha kısa zamanda dışkı
Neredeyse tüm antibiyotikler rol almakla birlik- sayısının 3 ve daha fazla olması ve şekilsiz dışkı-
te en sık klindamisin, sefalosporinler ve fl oroki- lama vardır. Sorumlu antimikrobik kesildiğinde
nolonların kullanımı ile ilişkilidir. kendiğinden geriler. Daha ciddi klinik tablolar-
da önemli sıvı ve protein kaybı ile birlikte ateş,
Patoloji
kramplar, hipoalbuminemi, lökositoz ve hipo-
Antibiyotik kullanımına bağlı olarak kolon- tansiyon gözlenir. Lökositoz hastaların %50’sin-
3

daki anaerop floranın kaybolması ile karbon- den fazlasında gözlenir ve 15.000/mm ten fazla
hidrat metabolizması azalmakta ve sonuçta os- ise C. diffi cile enfeksiyonu için önemli bir işaret-
3
motik diyare ortaya çıkmaktadır. Ayrıca safra tir. Aşırı yüksek lökosit değerleri (50.000/mm )
asidlerinin parçalanmasında azalma olmakta kötü gidişli ve ölümcül hastalığın göstergesidir.
bu ise asidlerin güçlü sekretuvar etkileri ile ko- Yüksek ateş, laktik asidoz, hipotansiyon, böbrek
lon içine sıvı geçişini arttırarak ishale yol aç- yetmezliği yine ciddi, hastalığın ilerlemiş döne-
maktadır. Antibiyotik tedavisi yokluğunda C. mi olduğunu gösterir. Mortalite oranı %7 olup
diffi cile enfeksiyonu riski minimaldir. Antimik- çoğu yaşlı olgudur.

306