Page 321 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Amebiyaz ve Giyardiyaz 301

Karaciğer amip apseleri, en sık görülen bağır- tomik bölgelere yerleşebilirler. Bu nedenle farklı
sak dışı amebiyaz formudur. Hastaların kliniğin- ilaç grupları tedavide kullanılabilmektedir. An-
de hepatomegali, yüksek ateş ve sağ üst kadra- cak bu bölümde en sık kullanılan ve ülkemizde
na lokalize karın ağrısı görülür. Karaciğer amip preparatı olan ilaçlardan bahsedilecektir. Nitro-
apselerinin diyaframa geçmesi veya plevra ya da imidazol türevleri olan metronidazol, ornida-
bronşa açılması ile pulmoner amebiyaz gelişebi- zol, seknidazol ve tinidazolün doku penetras-
lir. yonu yüksektir. Hem doku hem de lümendeki
amiplere etkili olduğundan tüm klinik şekillerde
Tanı kullanılabilmektedir. Diloksanid furoat ve paro-
momisin ise sadece bağırsak lümenindeki pro-
1. Dışkıda E.histolytica kist ya da trofozo-
itlerinin görülmesi ile bağırsak amebiyazis tozoalara etkilidir, doku trofozoitlerine etkili
tanısı konulur. Direkt mikroskopi veya dışkının değildir. Amebiyaz tedavisinde kullanılan ilaçlar
hematoksilen veya trikrom boyalarla boyanması Tablo 73.1’de, primer ve alternatif tedavi rejim-
sonucu kist veya trofozoitler görülür. Dışkının leri Tablo 73.2’de belirtilmiştir.
taze, beklememiş olması gerekir. Çünkü bek- Metronidazol: Bağırsak ve bağırsak dışı tüm
lemiş dışkıda trofozoitler görülemeyebilir. Tek doku şekillerine etkili olmakla birlikte, apatojen
örnekte tanı konulma ihtimali düşük olduğun- amipler, minuta ve kistler gibi luminal formlara
dan dışkının en az birkaç gün ara ile üç kez ince- etkinliği daha azdır. Bu nedenle luminal etkili bir
lenmesi önerilmektedir. Dışkıda trofozoit içeren ajanla birlikte kullanılması önerilmektedir. Met-
eritrositlerin dışında eritrositlerin birbirine ya- ronidazol erişkinlerde günde üç kez 500-750
pışarak diziler halinde bulunmaları (Anderson mg, çocuklarda 40-50 mg/kg/gün dozunda 10
olayı) ve ‘’Charcot Leyden’’ kristallerinin varlığı gün süre ile tedavi verilmesi önerilmektedir. En
tanıda önemlidir. Amip kültürü yapılabilmekle sık görülen yan etki gastrointestinal sistem irri-
birlikte pratikte kullanılmamaktadır. tasyonu nedeniyle bulantı ve kusmadır. Tedavi
2. Serumda amip antikorunun saptanması: sırasında karaciğer enzimlerinde yükseklik açı-
Serolojik tanıda indirekt hemaglütinasyon, indi- sından dikkatli olunmalıdır. Disülfi ram benzeri

rekt floresan antikor testi ve enzim immünassay bir yan etki yapabileceğinden alkol ile birlikte
testleri kullanılabilir. Serumda antikor semptom- kullanılmamalıdır.
ların başlamasından bir hafta sonra oluşmaya Ornidazol: Erişkinlerde günde iki defa 500
başlar. Spesifik antijen saptayan ELISA testleri; E. mg, 10 gün süre ile kullanılması önerilmektedir.

histolytica ve E. dispar’ı ayırt edebilmesi, duyarlı- Gebeliğin ilk trimestirinde ve 12 yaş altındaki
lık ile özgüllüklerinin yüksek olması ve sonuçların çocuklara kullanılmamaktadır.
objektif olarak değerlendirilebilmesi gibi avantaj- Asemptomatik enfeksiyonlarda invazif has-
larından dolayı tercih edilen testlerdir. talık gelişme riski ve kistlerin yayılımı sonucu
3. Kolonoskopi: Dışkı mikroskopisi negatif enfeksiyon bulaşına neden olabilmesi nedeniyle
ancak serolojik testlerin pozitif olduğu durum- tedavi önerilmektedir.
larda veya amebiyazdan ısrarla şüphe edilen du-
rumlarda kolonoskopi yapılabilir. Tablo 73.1. Amebiyaz tedavisinde kullanılan ilaçlar.
Bağırsak dışı amebiyazda ultrasonografi , bil- Bağırsak lümenine Dokulara etkili olanlar
gisayarlı tomografi veya magnetik rezonans gö- etkili olanlar

rüntüleme tanıda kullanılan yöntemlerdir. An- Diloksanid furoad Sadece bağırsak duvarına etkili olanlar
cak kesin tanı için biyopsi yapılmalı ve alınan Paramomisin Tetrasiklin
İyodokuinol
Eritromisin
örnekte amip trofozoitleri gösterilmelidir.
Sadece karaciğer etkili olanlar
Tedavi Klorokin
Tüm dokulara etkili olanlar
Amipler bağırsak lümeni, intestinal mukoza Metronidazol/tinidazol/ornidazol
ve bağırsak dışı bölgeler olmak üzere farklı ana- Emetin hidroklorid
2-Dihidroemetin