Page 324 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

74 ENTERİK ESCHERICHIA COLI

ENFEKSİYONLARI

Cemal ÜSTÜN, Hayrettin AKDENİZ

Escherichia coli gram-negatif, katalaz pozitif, dır. EHEC, gelişmiş ülkelerde E. coli’ye bağlı en
oksidaz negatif, fakültatif anaerop, hareketli bir sık akut ishal nedenidir.
basil olup Enterobacteriaceae ailesinin bir üyesi-
dir. Glukozu ve genellikle laktozu fermente eder, Klinik
nitratları indirger. Hücre duvarında bulunan E. coli’ye bağlı ishal; bakterinin türüne ve vi-
O-spesifik karbonhidratına göre 173 serotip, rülansına bağlı olarak, sekretuvar ishalle seyre-

flagellar H antijenine göre ise 56 serotipe ayrılır.

den enterit tablosundan dizanteri ile sonuçlanan

İntestinal flora üyesi olan E. coli, ishalle seyreden
kolite kadar değişkenlik gösterebilir.
bağırsak enfeksiyonlarına neden olabilir. İshale
ETEC, özellikle 6-24 aylık çocuklarda ve tro-
neden olan 6 farklı E. coli suşu bulunmaktadır. pikal bölgelere giden turistlerde görülen sekre-
Enterotoksijenik E. coli (ETEC), enterohemora- tuvar ishal nedenidir. Isıya duyarlı (LT) ve ısıya
jik E. coli (EHEC), enteroinvazif E. coli (EİEC), dayanıklı (ST) iki farklı toksin salgılayarak ishal
enteropatojenik E. coli (EPEC), enteroaggregatif

yapar. İshal hafif formdan hayatı tehdit eden ko-
E. coli (EAEC) ve difüz adheran E. coli (DAEC).
lera benzeri klinik tabloya neden olabilir. Dehid-
Bu 6 suş patogenez açısından bazı benzerlikler
ratasyon ve elektrolit imbalansıyla seyreden ağır
göstermektedir.
ishal, çocuklarda ve yaşlılarda daha fazla görülür.
1. Virülans özellikleri plazmidlerle kodlanır. Ayrıca halsizlik, iştahsızlık, abdominal ağtı, nadi-
2. Bağırsak mukozasıyla karakteristik ilişkiye ren bulantı-kusma ve hafif ateş görülebilir. Has-

sahiptirler. talık genellikle 1-5 günde kendiliğinden düzelir.
3. Enterotoksin veya sitotoksin üretirler.
Çocuklarda uzamış ishale bağlı bozulmuş intesti-
Epidemiyoloji nal emilim malnütrisyonla sonuçlanabilir.
EHEC salgıladığı toksin (verotoksin, Shi-
E. coli enfeksiyonları fekal-oral yolla bulaşır. ga-like toksin) ile hemolitik üremik sendroma
ETEC ve EPEC enfeksiyonlarının kaynağı insan- (HÜS), trombotik tromositopenik purpura ve
dır. EHEC enfeksiyonunun majör kaynağı sığır özellikle çocuklarda ek olarak böbrek yetmezli-
eti ve sığır gübresiyle kontamine olmuş gıda ve ğine neden olabilir. Ayrıca EHEC’in neden oldu-
sulardır. EAEC enfeksiyonunun kaynağı bilin- ğu hemorajik kolit yaygın kanama ve abdominal
memekle birlikte, kontamine gıdalar sorumlu kramp, nadiren ateş veya enfl amatuvar eksüda
tutulmaktadır. İnsanlara dışkı ile kontamine ile karakterize ishal yapar. Bakım evlerinde ve
gıda ve sularla bulaş olur. Ayrıca insandan in- diğer kurumlarda hemorajik kolit salgınları sık
sana ikincil bulaş olabilir. Enfeksiyon gelişimi görülmekte ve ciddi problem oluşturmaktadır.
10
6
için 10 -10 arasında bakteri gereklidir. EAEC, İnkübasyon süresi ortalama 3-4 gün olup hasta-
ETEC ve EPEC infantlarda nozokomiyal salgın- lık genellikle 5-12 günde kendiliğinden düzelir.
lara neden olabilir. ETEC gelişmekte olan ülke- EİEC, bağırsak epitel hücresine invazyon ya-
lerde sık görülen akut ishal nedenleri arasında- parak enfl amatuvar kolite neden olur. Şigella ile

304