Page 331 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Campylobacter ve Yersinia Enfeksiyonları 311

gastroenterit tablosuna neden olur, daha az sık- Klinik Özellikler
lıkla bakteriyemi ve postenfeksiyöz hastalıklara
Adından da anlaşılacağı gibi Y. enterocolitica
(reaktif artrit vb.) neden olabilir.
enfeksiyonlarının yaklaşık üçte ikisi enterokolit-
tir. Gastroenterit tablosu tipik olarak kontamine
Etiyoloji besinler veya suyun ağız yoluyla alınması sonu-

Yersinia cinsi on türden oluşur, bunlardan en cu gelişir. İnkübasyon süresi olan 1-10 gün sonra
iyi bilinen patojenler Y. pestis (Y. pestis), Y. ente- (ortalama 4-6 gün) hastada ishal, ateş ve en fazla
rocolitica, ve Y. pseudotuberculosis’dir. 1-2 hafta süren karın ağrısı gelişimi ile karakterize
Y. pestis, günümüzde rastlanmayan zoonotik Salmonella veya Campylobacter gastroenteritin-
bir enfeksiyon olan veba hastalığının etkenidir. Y. den ayırt edilmesi güç gastroenterit tablosu geli-
enterocolitica ve Y. pseudotuberculosis ise gastro- şir. Y. enterocolitica enfeksiyonu ile ilişkili en sık
intestinal sistemi tutan enterokolit ve mezenter görülen klinik sendromlar; akut enteritle birlikte
lenfadenite neden olur. Tüm patojenik Yersinia ateş, ishal, kusma, apandisiti düşündürecek sağ alt
türlerinin ortak özelliği fagositik öldürmeye karşı kadran ağrısı, eritema nodozum ve reaktif artrittir.
dirençli olmalarıdır. Diğer yaygın belirtiler; farenjit, döküntü, eklem
ağrısı ve baş ağrısıdır. Erişkinlerde bu enfeksyona
Epidemiyoloji bağlı olarak septisemi, artrit, intraabdominal apse,

Y. enterocolitica tüm dünyada yaygın bir dağı- hepatit ve osteomiyelit de görülebilir. Dışkı ince-
lım gösteren zoonotik bir enfeksiyon etkeni olup, lemesinde dışkıda lökosit veya eritrosit saptanır,
tatlı sular, kontamine besinler, vahşi ve evcil hay- hastaların dörtte birinde kanlı ishal mevcuttur.
vanlar olmak üzere geniş bir yelpazedeki çok sa- Kronik formda hastalık da gelişebilir ve aylarca
yıda çevresel kaynaktan izole edilebilir. Domuz, sürebilir. Hastalık terminal ileumu tutar, eğer me-
kemirgen, tavşan, koyun, keçi, sığır, at, köpek, zenterik lenf nodları büyürse akut apandisiti tak-
kediler ve bazen kuşlar enteropatojenik Yersinia lit edebilir.
türleri için rezervuardır. Yersiniyoz etkeni olan Y. Y. enterocolitica nadiren kan transfüzyonu ile
enterocolitica ve Y. pseudotuberculosis pek çok ül- de bulaşarak bakteriyemiye neden olabilir. Bu-
keden bildirilmiş bir hastalıktır. Tedavi edilmemiş nun nedeni bakterinin 4°C’de üreyebilmesi, bes-
enfekte kişiler taşıyıcı olabilir ve 2-3 ay süreyle lenme açısından zengin kan ürünlerini kontami-
dışkıyla bakteriyi atabilirler. ne ederek toksik konsantrasyonlarda çoğalabil-
mesidir. Bakteri kan ürünlerinde buzdolabında
en az 3 hafta süresince canlı kalabilir.
Enterokolit büyük çocukda daha sık görü-
lürken, akut terminali ileit, mezenterik adenit
ve sistemik hastalık küçük çocuklarda daha sık
görülür. Pseudoapandisit mezenterik lenfadeniti
olan hastalarda bildirilmiştir.

Tanı

Özellikle endemik bölgelerde yaşayan, karın
ağrısı ve ateşi olan hastalarda yersiniyozdan şüp-
he edilmelidir. Tanı dışkı, kan, ya da diğer uygun
örneklerden bakterinin izolasyonu ile konur.
Dışkı örneklerden izolasyon için tercih edilen
seçici besiyeri düşük konsantrasyonlarda cef-
sulodin ile hazırlanan CIN (cefsulodin-irgasan-
Şekil 76.3. Gram boyamada Yersinia enterocolitica.
novobiosine) agar besiyeridir (Şekil 76-4).