Page 320 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

73 AMEBİYAZ VE GİYARDİYAZ

Meltem IŞIKGÖZ TAŞBAKAN

Amebiyaz Bağırsak Enfeksiyonları
Asemptomatik enfeksiyon, akut amipli dizan-
Amebiyaz, Entamoeba histolytica’nın etken teri, fulminan kolit, toksik megakolon, kronik
olduğu, kanlı mukuslu ishal ile karakterize en- amip koliti, ameboma ve perinatal ülserasyon.
feksiyondur. Asemptomatik taşıyıcılıktan, ciddi
kolit gibi farklı klinik tablolara yol açabildiği gibi, Bağırsak Dışı Enfeksiyonlar
nadiren de karaciğer ve beyin apsesine de neden Karaciğer, akciğer, beyinde apseler ve genito-
olabilir.
üriner hastalık.
Hastalığın en sık görülen formu, asemptoma-
Epidemiyoloji
tik enfeksiyondur. Hiçbir belirti vermeden dışkı-
Amebiyaz da başlıca bulaş yolu fekal oral yol- larında dış çevre koşullarına dayanıklı kist form-
dur. Özellikle insan dışkısı ile kirlenmiş suların ları taşıyan bu kişiler enfeksiyonun yayılmasında
ve besinlerin alınması en önemli bulaş kaynağı- en önemli rolü oynamaktadır.
dır. Ayrıca karasinekler kistlerin taşınmasında Akut amipli dizanteride halsizlik, iştahsızlık,
vektör görevi görür. Dünyada en yaygın bağır- kolik tarzında alt abdominal ağrı, karın şişliği,
sak parazitlerinden biridir. Özellikle Hindistan, tenezm ve kanlı ishal görülür. Kuluçka süresi
Güney-Doğu Asya, Sahra altı Afrika, Orta ve birkaç gün ile birkaç ay arasında değişmekle bir-
Güney Amerika gibi gelişmekte olan ülkeler- likte ortalama bir aydır. Kilo kaybı ve dehidra-
de daha önemli bir sağlık sorunudur. Sıtmadan tasyon gelişebilir. Hastalık birkaç hafta sürebilir.
sonra ikinci sıklıkta mortaliteye neden olan bu Fulminan kolit nadir görülen ancak mortali-
parazitoza bağlı yılda yaklaşık 100 bin civarında tesi yüksek olan bir formdur. Karaciğer apsesi ile
ölüm görüldüğü bildirilmektedir. Ülkemizde ba- birlikte olabilir.
ğırsak parazitleri dağılımında E. histolytica insi- Kronik amip koliti, enfl amatuvar bağırsak
dansı % 0.3-17.4 arasında değişmektedir. Ancak hastalıkları ile karışan, dizanteri olmaksızın, ara-
bazı yayınlarda bu oranın % 70’in üzerine çıktığı lıklı karın ağrısı ve ishal ile birlikte, kilo kaybı ve
da bildirilmektedir. Endemik bölgeye yolculuk karın şişliği ile seyreden bir klinik tablodur. İshal
edenler, homoseksüeller, hamileler, çocuklar, olan dönemlerde günde birkaç kez pis kokulu,
kronik bağırsak hastalığı ve immün yetmezliği kan ve mukus içeren dışkılama olur. Hastalık ay-
olanlar en önemli risk grubunu oluşturmaktadır. lar hatta yıllarca sürebilir. Amip tedavisine yanıt

Kuluçka süresi birkaç gün ile birkaç ay arasında alınması ile enflamatuvar bağırsak hastalıkların-
değişmekle birlikte ortalama 6-10 gündür. dan ayrılır.
Ameboma, birden fazla amip apsesinin bir-
Klinik leşmesi sonucu oluşan ve tüm kolona yayılabilen

bir formdur. Palpasyonla ele gelen ve radyolojik
E. histolytica’nın neden olduğu klinik tablolar
iki grupta sıralanabilir. olarak görüntülenebilen kitleler mevcuttur.

300