Page 319 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Şigelloz 299

olduğu gibi parlak kırmızı değil, daha çok koyu Tedavi
kahverengidir. Sigmoidoskopik muayenede kü-
çük ülserlerle birlikte difüz eritamatöz mukozal Hasta yönetiminde rehidratasyon tedavisi
yüzeyler saptanır. Amibiyazda ise endoskopik temel basamağı oluşturur. Ancak şigellozda şid-

muayenede jeneralize enflamasyon olmadan ke- detli dehidratasyon nadiren ortaya çıkar, genel-
sintili, ayrık ülserler dikkati çeker. likle hastalık kendisini sınırlayıcı özelliğe sahip-
tir. Şigellozda antibiyotik tedavisinin de önemli
Tanı bir yeri vardır. Uygun antibiyotik tedavisi ile dış-
kıyla patojen atılım süresi kısalır ve olası komp-
Klinik olarak şigellozdan şüphe edildiğinde likasyonlar engellenmiş olur. Kişiden kişiye bu-
kesin tanı dışkıdan bakterinin izole edilmesi ile laşın mümkün olması, enfekte ve kolonize kim-
konulur. Shigella türleri vücut dışında canlılığını selerin rezervuar olarak hastalığın yayılmasına
kısa sürede yitirmektedir. Bu yüzden dışkı ör- yol açmasına sebep olur. Bu sebeple kültürde
nekleri alındıktan sonra birkaç saat içerisinde iş- Shigella spp. saptanmış olanlar ve basilli dizan-
leme tabi tutulmalıdır. Tabii tercih edilen uygu- teri tanısı alanlar tedavi edilmelidir. Antibiyotik
lama, dışkı örneğinin antibiyotik kullanılmadan tedavisi hastalık süresini 3-7 gün arasında kısal-
alınmasıdır. Dışkı numunesi, hastalığın erken tabilir. Antibiyotik kullanılmadığında hastalık
dönemlerinde mukuslu alanın kanla bulaşmış 2-10 gün daha uzun sürdüğü gibi, komplikas-
kısmından alınmalıdır. Eğer mikrobiyolojik ör- yonlara bağlı ölümler nadir de olsa ortaya çı-
nek çabuk bir şekilde çalışılacaksa rektal sürün- kabilir. Şigella türleri ampisilin ve TMP-SMX’e
tü çubukları Shigella kültürü için kullanılabilir. dirençlidir, bu ilaçlar ampirik tedavide öneril-
Rektal sürüntü çubukları transport için Cary- mez. Kinolonlar ampirik tedavide kullanılabilir,
Blair besiyerine de konulabilir. Buff ered glyserol ancak kısıtlayıcı yanı bu grup ilaçların çocuklar-
saline (BGS) de transport besiyeri olarak kulla- da uygulanamamasıdır. Tetrasiklinler de 1940’lı
nılabilir. Besiyeri olarak MacConcey, hektoen yıllardan beri kullanılan antibiyotiklerdendir,
enteric, salmonella-shigella, deoksikolat sitrat ancak direnç açısından dikkatli olunmalıdır.

agar medium gibi alternatifler vardır. Ancak, S. Seftriakson diğer alternatif bir ajandır, ancak bu
dysenteriae tip-1 ve S. sonnei, salmonella-shigel- ilaca karşı da direnç bildirilmiştir. Azitromisin
la agarda üremez. Shigella için duyarlı ve hızlı çoklu ilaca dirençli şigelloz olgularında başarıyla
tanı teknikleri de geliştirilmiştir; bunlardan en kullanılabilen bir ilaç olarak dikkati çekmekte-
önemlisi PCR’dır, ancak rutin olarak labora- dir. Şigellozda genellikle 3 günlük tedavi süresi
tuvarlarda kullanıma girmemiştir. Antibiyotik yeterli görünmektedir.
duyarlılık testleri CLSI önerilerine göre, agar ve
broth dilüsyon ve E-test yöntemleriyle yapılabi- Korunma ve Kontrol
lir. Rutin biyokimya ve hemogram tetkiklerinin
ayırıcı tanıda yararı yoktur. Su ve sabunla el yıkama, şigellozdan korun-
mada en etkin yöntem olarak görünmektedir.
Komplikasyonlar Güvenli içme suyunun sağlanması, uygun sa-
nitasyon yöntemleri, gıda güvenliği ve kişisel
Şigellozda komplikasyonlar nadirdir. İntesti- hijyen şigelloz kontrolünü sağlamak için temel
nal komplikasyonlar olarak proktit, rektal pro- konulardır. Lisans almış lisanslı bir şigelloz aşısı
lapsus, toksik megakolon, intestinal obstruksi- henüz yoktur. İnsanlarda oral kullanım için ha-
yon, kolonik perforasyon ve sistemik komplikas- zırlanmış prototip aşılar bulunmasına rağmen,
yonlar olarak da bakteriyemi, metabolik sorunlar bunların etkinliği ve güvenliği ile ilgili veri bu-
(dehidratasyon, uygunsuz ADH salınımı gibi), lunmamaktadır. Ölü organizmadan hazırlanmış
lökomoid reaksiyon, nörolojik komplikasyonlar parenteral aşı ise, hayvan modellerinde başarılı
(nöbet en sık), reaktif artrit, hemolitik üremik olmasına rağmen, insanlarda koruyucu bulun-
sendrom görülebilir. mamıştır. Etkin aşı çalışmaları devam etmekte-
dir.