Page 313 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Besin Zehirlenmeleri 293

nağı deniz ürünleridir. Klinik tablo nontifoidal omiyelit, ilaç reaksiyonları, diğer kimyasal zehir-
salmonelloza benzer. ler ve felç yapan diğer durumlar akla gelmelidir.
Bunun yanında bazı deniz ürünleri, mantar gibi
16-48 Saat İçinde Gelişen Diyaresiz Ateş ve besinlerle de nörolojik semptomlarla seyreden
Karın Ağrısı besin zehirlenmeleri görülebilir.
Bu tabloya en sık neden olan etken Yersinia Bunların dışında ishalle seyreden diğer besin
enterocolitica sıklıkla kuzey Avrupa ve Kanada zehirlenmesi etkenleri Entamoeba histolytica,
olmak üzere ABD’de salgınlara neden olan, be- Aeromonas hydrophila, Plesiomonas shigelloides,
sin kaynaklı bir patojendir. Yetişkinde tablo akut Arizona hinshawii, Listeria monocytogenes’dir.
apandisiti taklit edebilir. Bulantı ve kusma %25- Bruselloz, şarbon, Q ateşi, tüberküloz, toksop-
40 oranında olmak üzere olguların daha az bir lazmoz, trişinoz gibi hastalıklarda da besinlerle
kısmında görülür. Hastalığın süresi 24 saat ile 4 bulaş önemlidir. Mantar zehirlenmesi, bal zehir-
hafta arasında değişir. lenmesi ve deniz ürünleri zehirlenmesi ise en-
feksiyöz dışı besin zehirlenmeleridir.
72-120 Saat İçinde Gelişen Ateşsiz Kanlı Diyare
Tanı
Genellikle O157:H7 serotipi olmak üzere Shi-
ga toksin üreten E. coli (STEC), hemorajik kolite Laboratuvar tanısı için uygun örnek etkene
sebep olur. Hastalık ciddi karın ağrısı, önce sulu göre farklılık göstermekle birlikte gaita, kusmuk,
daha sonra kanlı diyare ile seyreder. Komplikas- serum, plazma ve kan şeklindedir. Bunlara ek
yonsuz enfeksiyon genellikle ateşsizdir ve 1-12 olarak şüphelenilen gıda ve hazırlandığı ortam
gün sürer. Ateş ve lökositoz, genellikle diyare da incelenmelidir. Alınan örneklerin uygun şe-
başlangıcından 1 hafta sonra gelişen hemolitik kilde transportu optimal inceleme için oldukça
üremik sendromun (HÜS) habercisi olabilir. önemlidir.
HÜS çocuklarda daha sık olmakla birlikte hasta- Gaytanın direkt yaymasının incelemesinde
ların %8’inde görülür. lökosit görülmesi intestinal mukozaya invazyon
yapan Salmonella, Shigella, C. jejuni, invazif E.
18-36 Saat İçinde Gelişen Bulantı, Kusma ve coli, V. parahaemolyticus veya Y. enterocolitica
Paralizi gibi etkenleri akla getirmelidir.
Gastrointestinal semptomlarla aynı anda veya
biraz öncesinde desendan paralizi görülmesi be- Komplikasyonlar
sin kaynaklı botulismusu akla getirmelidir. Gör- Bazı besin kaynaklı enfeksiyonlar postenfek-
me bozukluğu ve fotofobi (%90), disfaji (%76), siyöz sendromlara neden olabilmektedir: E. coli
genel halsizlik (%58), bulantı ve kusma (%56), dis- O157:H7 hemolitik üremik sendroma, Cam-
fazi (%58) belli başlı bulgulardır. Solunum güçlü- pylobacter enfeksiyonu Guillain-Barre sendro-

ğü, kas zayıflığı, pitozis, dilate reaksiyonsuz pupil, muna, Salmonella, Shigella, Yersinia ise Reiter
ağız kuruluğu, postüral hipotansiyon görülebilir. sendromuna neden olabilir.
Nörolojik tablo oturduktan sonra konstipasyon
sıktır. Semptomlar genellikle 18-24 saat sonra Tedavi
başlar ancak günler hatta haftalar sonra gelişen
olgular da vardır. Etken genellikle uygunsuz ko- Besin zehirlenmelerinde tedavinin temelini
şullarda işlenen gıdalarda Clostridium botulinum destek tedavi oluşturur. Diyarelerin çoğunda
sporlarının germinasyonu ile üretilen A, B ve E oral rehidratasyon yeterlidir. Gastrointestinal
nörotoksinleridir. Etkisini motor nöron uçlarında sıvı kaybı oral veya parenteral olarak yerine kon-
nöromüsküler kavşakta asetilkolin salınımını ön- malıdır. Antiemetik ve antiperistaltik ajanlar
leyerek yapar. Toplu zehirlenmelerde tanı daha semptomatik rahatlama sağlasa da invazif en-
kolay olmakta, sporadik olgularda akla gelmeme- feksiyonu düşündüren yüksek ateş, kanlı diyare
si nedeniyle gecikilebilmektedir. Ayırıcı tanıda ve gaytada lökosit görüldüğü durumlarda kont-
Guillain-Barre sendromu, myastenia gravis, poli- rendikedir.