Page 277 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Kabakulak 257

sefaliti ağır bir tablo olup sekel ve ölüme neden gibi elektrokardiyografi k değişikliler izlenmek-
olmaktadır. Ensefalit 1/ 400- 6000 olguda görül- tedir. Nadir olmakla birlikte kabakulağa bağlı
mektedir. Erken veya geç ortaya çıkar. Olgula- böbrek tutulumu bildirilmiştir. Tiroidit, mastit,
rın çoğunda görülen erken ensefalit, parotitis hepatit, trombositopeni de çok nadir bildirilen
başladıktan sonra 7-10 gün içinde gelişir ve viral diğer klinik tablolardır.
invazyonun neden olduğu nöron hasarına bağ-
lıdır. Geç ensefalit ise enfeksiyona karşı gelişen Tanı
konak cevabı ile oluşur ve demiyelinizasyon ile Tipik parotit ile birlikte diğer klinik bulgula-
seyreder. Klinik olarak non-fokal ensefalit bul- rı olan hastalarda, özellikle hasta ile teması da
gularının yanı sıra bilinç değişikliği, konfüzyon, varsa kabakulak tanısının klinik olarak konma-
parezi, afazi gibi nörolojik bulgular ve istemsiz sı yeterli olmaktadır. Tanının labortuvar olarak
hareketler saptanır. BOS bulguları komplike ol- doğrulanmasına gerek yoktur. Virüsün kültür-
mayan kabakulak menenjitiyle benzerdir. Nöro- de üretilmesinin yanı sıra antikor varlığını gös-
O
lojik bulguların düzelmesi ve 40-41 C’ye kadar termek için ELİSA, kompleman fi ksasyon testi,
çıkan ateşin düşmesi 1-2 haftayı bulabilir. Sıklığı hemaglütinasyon-inhibisyon testi; viral nükleik
bilinmemekle birlikte psikomotor retardasyon asidlerin varlığını göstermek için revers-trans-
ve konvulsif hastalık gibi sekeller kalabilir. kriptaz polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR)
Hastalığı puberte sonrasında geçiren erkek- kullanılabilir. IgM antikorların veya akut ve kon-
lerin %20-30’unda, çoğunlukla (2/3) parotis tu- velesan dönem arasında dört kat titre artışının
tulumunun ilk haftasında, daha az olarak ikinci gösterilmesi tanı koydurucudur. Virüs parotit
haftada bilateral epididimo-orşit gelişir. Başağ- gelişmeden 2-3 gün öncesinden 4-5 gün sonra-
O
rısı, kusma, testis ağrısı ve 39-40 C ye çıkan sına kadar tükürükte, menenjit semptomlarının
ateşle birlikte ani başlar. Tutulan testiste şişlik, ilk 3 günü BOS’da, hastalığın ilk 2 günü kanda,
ısı artışı, hassasiyet, skrotumda eritem vardır. ilk 5 günü idrarda gösterilebilir.
Testis 3-4 kat büyümüştür. Semptomlar 5 gün Kabakulak geçiren hastalarda beyaz küre ge-
içinde düzelir. Ancak hassasiyet 2 hafta kadar nellikle normaldir. Rölatif lenfositozla birlikte
sürebilir. Olguların yarısında bir miktar atrofi lökopeni de görülebilir. Parotis dışı organ tutu-
bildirilmiştir. Diğer taraftan bilateral testiküler lumu olanlarda lökositoz gelişir. Serum amilaz
tutulumda bile sterilite nadir görülmektedir. düzeyi genellikle yüksektir ve 2-3 haftada nor-
Hastalığı puberte sonrasında geçiren kadınların male döner. Pankreatite bağlı amilaz yüksekliği-
%5’inde ooforit gelişir. Ateş, baş ağrısı, kusma, ni ayırt etmek için amilaz izoenzimlerinin test
alt karın ağrısı ile seyreder. Çok nadir olmakla edilmesi gerekir.
birlikte doğurganlıkta azalma ve erken menapoz
bildirilmiştir. Komplikasyonlar
Ateş, bulantı, kusma, epigastrik ağrı ile orta-
ya çıkan pankreatit nadir ama ciddi bir tablodur. Gebeliğin ilk trimesterde kabakulak geçiren
Kabakulağa bağlı yüksek frekanslarda geçici işit- kadınların bebeklerinde düşük doğum ağırlığı
me kaybı, serebellar ataksi, fasiyal paralizi, trans- (< 2500 gr) fötal anomali ve ölüm görülebilmek-
vers miyelit, Guilian-Barre gibi diğer nörolojik tedir. İntrauterin dönemde geçirilen kabakulak
tablolar da nadir olmakla birlikte görülebilir. enfeksiyon ile endokardiyal fi broelastosis ara-
Sıklıkla poliartrit daha az olarak monoartrit ve sında bir ilişki olabileceğini gösteren bulgular
artralji ile seyreden eklem tutulumu hastalıktan vardır.
10-14 gün sonra ortaya çıkıp 5 hafta kadar sü-
rer. Hem büyük hem de küçük eklemleri tutup Tedavi
gezici karakterdedir. Hasar bırakmadan kendi- Kabakulakta esas olan semptomatik ve destek
liğinden iyileşir. Miyokardite ait klinik bulgu- tedavidir. Enflamasyonu azaltmak ve ateşi dü-

ların görülmesi çok nadirdir. Ancak hastaların şürmek için analjezik–antipretikler kullanılabi-
% 15’inde ST çökmesi, PR uzaması, T düzleşmesi lir. Topikal sıcak veya soğuk kompres uygulama-