Page 255 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

56

AKUT TONSİLLOFARENJİT

Davut ÖZDEMİR

Tonsil ve farenksin akut enfl amasyonudur. Klinik Özellikler

Etiyoloji Ses kısıklığı, rinit, konjonktivit, ishal, oral ül-
serler ve öksürük viral etiyolojiyi düşündürür.
Birçok virüs ve bakteri tonsillofarenjite ne- Ateş, titreme ve kas ağrısı infl uenza haricinde
den olabilir. Bakteriler içinde en sık etken A belirgin değildir.
grubu beta hemolitik streptokok (AGBHS) olan Streptokoksik tonsillofarenjitin inkübas-
S. pyogenes’tir. C ve G grubu streptokoklar daha yon süresi 2-4 gündür. Hastalık ani başlar. Ateş
nadiren etkendir. Virüsler içerisinde en sık; Rhi- 38 C’nin üzerindedir. Boğaz ağrısı, yutma güçlü-
o
novirüs, Coronavirüs, Adenovirüs, Enterovirüs- ğü, baş ağrısı, halsizlik, kas ve karın ağrısı, bulantı,
ler, Respiratory syncytial virüs (RSV) etkendir. kusma görülür. Ağrılı servikal lenfadenopati gö-
Epidemik dönemlerde Influenza A ve B akla gel- rülebilir. Erizipel, piyodermi, sinüzit, otit, masto-

melidir. idit, peritonsiller apse, septik artrit, osteomiyelit,
kavernöz sinüs trombozu ve bakteriyemi süpüra-
Epidemiyoloji tif; akut romatizmal ateş (ARA) ve akut glomeru-
lonefrit non-süpüratif komplikasyonlardır.
Özellikle kış döneminde olmak üzere; yetiş-
Tonsil üzerinde eksüda; AGBHS, C ve G gru-
kinler yılda 2-4, çocuklar 6-8 defa üst solunum
yolu enfeksiyonu geçirirler. Bu sırada farenks bu streptokok, Yersinia enterocolitica, C. diph-
theriae, EBV, adenovirüs, Human immunode-
enfeksiyonu da oluşabilir. ABD’de bir yılda yetiş-

ficiency virüs (HIV), kandida enfeksiyonlarında
kinlerin %16’sı, çocukların %46’sı farenjit olmak-
gözlenebilir.
tadır. Olguların yaklaşık %50’si 5-24 yaş arasında
Staphylococcus aureus, Haemophilus inf-
yer alır ve etken çoğunlukla virüslerdir. Akut ton-
sillofarenjitlerin %15-25’inde etken AGBHS’dir. luenzae, Moraxella catarrhalis, Bacteriodes
spp. gibi β-laktamaz üreten bakteriler tedaviye
Gelişmekte olan ülkelerde AGBHS’nin sıklığı
rağmen tekrarlayan kronik tonsillit etkenidir.
gelişmiş ülkelere göre 5-10 kat fazladır. AGBHS
Neisseria gonorrhoeae cinsel aktif gençlerde
yakın temas, solunum yolu ve cilt lezyonların-
etkendir. Mycoplasma pneumoniae enfeksi-
dan bulaşabilirken, C ve G grubu streptokoklar
kontamine gıdalar ile de bulaşabilir. Tarafımız- yonlarına bronşit ve pnömoni eşlik edebilir. C.
pneumoniae,Yersinia pestis, F. tularensis, Trepo-
dan yapılan bir çalışmaya göre, birinci basa-
nema pallidum enfeksiyonları sırasında tonsil-
mak aile hekimleri en sık tonsillofarenjit tanısı
lofarenjit de gelişebilir.
ile reçete yazmaktadırlar. Influenza’ya tüm yaş

gruplarında rastlanırken, Parainfluenza ve RSV Tanı
çocuklarda, Epstein-Barr virüs (EBV) ve Herpes
simpleks virüs (HSV) genç erişkinlerde daha sık Esas olan viral ve bakteriyel enfeksiyonu ayır-

farenjite neden olur. maktır. Viral enfeksiyonda hafif lökositoz ve
235