Page 171 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

35

KIZAMIK ve KIZAMIKÇIK

Hasan KARSEN

Kızamık (Measles) fekt, nükleus ve stoplazmada inklüzyon cisim-
cikleri oluşturur. RES’de çok nükluslu dev hücre-
Kızamık, akut başlangıçlı, bulaşıcılığı yük- ler (Warthin Finkeldey dev hücreleri) oluşturur.
Deri ve mukoza bulguları hücresel hipersensiti-
sek bir enfeksiyon hastalığıdır. Kızamık virüsü,
vite sonucu ortaya çıkar. Bu yüzden hücresel im-
Paramyxoviridae ailesinin Morbillivirüs cinsine
mün yetmezliği olan hastalarda döküntü görül-
ait olup insanlarda hastalık yapan tek üyesidir.
meden dev hücreli kızamık pnömonisi (hecht)

Zarflı ve tek sarmallı bir RNA virüsüdür. Nöra-
minidaz içermemesi dışında ailenin diğer üyele- görülebilir. Kızamıkta anerjinin nedeni geçici
rine benzer. Virüsün içerdiği F proteini hücreye hücresel immün yetmezliktir. Kızamık aşısı ya-
girişine ve hemolizden sorumludur. Kural olarak pılmış olanlarda da görülür. Kızamıkta genelde
viral dev hücreli intersitisyel pnömoni görülür.
kızamık iyileşir ama bazen solunum sistemi ve
Ancak ölüm sekonder bakteryel pnömoni sonu-
santral sinir sistemi komplikayonları ve buna
cu gelişir. Virüs beyinde gösterilememesine rağ-
bağlı ölüm gelişebilir. Hastalık, gelişmiş ülkeler-
men ensefalomiyelit gelişebilir.
de aşılama ile kontrol altına alınmış iken geliş-
mişlik altında kalan ülkelerde ciddi bir problem Klinik
olarak kalmaya devam etmektedir. Ülkemizde
ise neredeyse kontrol altına alınmış durumdadır. İnkübasyon süresi 1-2 haftadır. Ateş, miyalji,
halsizlik, baş ağrısı, fotofobi, gözde yanma, kı-
Epidemiyoloji zarma, yaşarma, burun akıntısı, öksürük, hap-
şırık, nadiren larenjit sonucu afoni gelişir. Rinit,
Temas sonrası ev halkının % 90’ı enfekte olur
trakeit ve konjoktivit ateşe eşlik eden en önemli
ve hastalık gelişir. Virüs döküntüden 4 gün önce
o
belirtilerdir. Üç veya dört gün 39-40 C devam
solunum yoluna yerleşir. Daha sonra nasofaren-
eden ateş düşmeye başlarken döküntüler ortaya
gial sekresyonlarla direk veya damlacık yoluyla
çıkmaya başlar.Döküntüden 1-2 gün önce yanak
solunum yolu mukozası ve konjonktivaya yayılır. mukozasında patognomik olan Koplik lekeleri
Hastalık temastan sonraki 5. günden döküntüle- görülür. Morbiliform döküntü kulak arkasın-
rin 5. gününe kadar enfeksiyözdür. Gelişmekte da saç çizgisinden başlar, sentrifugal olarak 2-3
olan ülkelerde yılda 2 milyon çocuk kızamıktan
günde tüm vücuda yayılır. Normal hastalarda
ölmektedir.
% 100 görülür. Komplike olmayan olgular 7-10
Patogenez gün içinde iyileşir. Hastalığı geçiren ve aşılanan-
larda ömür boyu süren bağışıklık gelişir.
Virüs solunum yollarında çoğalır ve lökositler Kızamığın bazı formları atipik seyredebilece-
tarafından fagosite edilerek retikülo endoteliyal ğinden, geç tanı alabilir:
sistem (RES)’e taşınır. Buradan lenfatik ve kan 1. Atipik kızamık: İnaktif kızamık aşısı ve ba-
yoluyla tüm vücuda yayılır. Duyarlı hücrelerde zen attenüe aşı ile aşılama sonucu oluşur. Ani
sinsitya formasyonu oluşturur. Kromozomal de- başlayan yüksek ateş, baş ağrısı ve miyalji ile

151