Page 167 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

34

ATEŞ VE DÖKÜNTÜLÜ

HASTAYA YAKLAŞIM

Serap GENÇER

Ateş ve döküntü ile başvuran hastaların bir eden diğer semptom ve bulgular, ateşle ilişkisi,
kısmının tipik görüntüsü hızlı tanı konmasını prodromal belirtiler, kaşıntı ve soyulma varlığı
sağlasa da birçoğunda bu mümkün olamamak- sorgulanmalıdır. Akut meningokokkal hastalık-
tadır. Bu yüzden, iyi bir değerlendirme ve yakla- da döküntü sıklıkla alt ekstremitelerde başlar,
şımla kesin tanıya varmaya çalışılır. santral yayılır. İlaca bağlı veya viral döküntüler-
de (echovirüs ve coxsakievirüsler hariç) yüz veya
gövdede başlar, sentrifugal yayılır. Hastanın baş-
İlk Değerlendirme vurduğu mevsim enfeksiyonlar açısından ipucu
verebilir. Meningokoksemi kışın, enteroviral en-
Öncelikle üç durumun hızlıca değerlendiril- feksiyonlar yazın görülebilir.
mesi gerekir: Mutlaka sorulması gerekenler:
1. Acil kardiyorespiratuvar destek açısından ge- 1. Son 30 gün içerisinde ilaç kullanımı: Sistemik
nel durumun ve vital bulguların değerlendi- bir ilacın alınmasını takiben dakikalar-saatler
rilmesi. Özellikle meningokoksemi ve Kırım içerisinde ortaya çıkan ürtikeriyel döküntü
Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)’nde acil des- dışında daha tipik jeneralize makülopapüler
tek tedavi önemlidir. ilaç erüpsiyonu ilk dozu takiben ilk 7-14 gün
2. İzolasyon gereğinin değerlendirilmesi. Dam- arasında ortaya çıkar. Bu yüzden, son 30 gün
lacık veya solunum yolu ile bulaşan enfeksi- içerisinde alınan tüm ilaçların ilk ve son ta-
yonlara bağlı bir döküntünün erken tanın- rihleri sorgulanmalıdır. Antibiyotiklere bağlı
ması izolasyon açısından önemlidir. Hatta, reaksiyonlar daha sıktır. Palmoplantar tu-
tanı almamış tüm hastalarla temasta dikkatli tulum varsa ilaç reaksiyonu düşünülmelidir.
olunmalı ve standart enfeksiyon kontrol ön- Ciddi reaksiyonlar Stevens-Johnson sendro-
lemlerine uyulmalı, muayene sırasında eldi- mu (SJS), toksik epidermal nekroliz (TEN),

ven giyilmelidir. Sifiliz, herpes simpleks virüs hipersensitivite sendromu, vaskülit ve anji-
(HSV) gibi bazı enfeksiyonlar direkt cilt te- yoödem şeklinde olabilir.
ması ile bulaşabilir. 2. Seyahat öyküsü
3. Antibiyotik endikasyonunun değerlendiril- 3. Mesleki maruziyet
mesi. Meningokokkal hastalık, bakteriyel
4. Güneş maruziyeti
septik şok, stafi lokokkal veya streptokokkal 5. Aşılanma öyküsü
toksik şok, nekrotizan fasiyitle uyumlu olan 6. HIV için risk faktörleri dahil cinsel yolla bula-
hastalarda hızlıca antibiyotik başlanmalıdır.
şan hastalık maruziyeti
7. Kemoterapi, steroid kullanımı, malignite,
Öykü
transplantasyon, aspleni gibi immünsupres-
Döküntünün başlangıcı, morfolojisi, dağılı- yon yaratan faktörler
mı, ilerlemesi, arttıran ve azaltan faktörler, eşlik 8. Kalp kapak hastalığı

147