Page 168 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

148 Enfeksiyon Hastalıkları

9. Önceki hastalıkları, ilaç allerjileri Romatizmal ateşde dairesel, gezici “eritema
10. Yakın geçmişte ateşli veya hasta bir kişiyle marjinatum” olarak bilinen eritem tanısaldır.
temas Makülopapüler döküntü veya subkütan nodül-
11. Evcil veya vahşi hayvanlar veya böceklerle ler de bulunabilir. Enterik ateşli hastalarda karın
temas duvarında az sayıda, basmakla solan, soluk pem-
be renkli, 1cm. ’den küçük “tache rose” olarak ad-
Fizik Muayene landırılan maküller bulunabilir. Sekonder sifi liz-
de sıklıkla değişken morfolojili (makülopapüler
Ayrıntılı sistemik muaye yapılmalıdır. Dökün-
tünün karakteri, dağılımı ve özellikleri yanında veya püstüler) jeneralize bir döküntü vardır.
lenfadenopati; genital, mukozal veya konjonk- Yaşamı tehdit eden meningokoksemi veya
tival lezyonlar; hepatosplenomegali; artrit; ense KKKA gibi enfeksiyonlarda tipik olan peteşiyal
sertliği veya nörojik disfonksiyon belirtilerinin lezyonlar basmakla solan eritematöz makülopa-
varlığı özellikle incelenmelidir. püller şeklinde başlayabilir.
Cilt lezyonları farklı morfolojik tiplerde ola- Eritema multiforme özel bir kategoride düşü-
bilir. Makül, düz, palpe edilemeyen; papül, kü- nülebilir. Akut, kendi kendini sınırlayan, sıklıkla

çük, solid, ciltten kabarık, palpe edilebilen lez- hafif ve tekrarlayan, simetrik yayılan, sıklıkla 1
yonlardır. Nodül, ciltte veya cilt altında derinde cm. den küçük, oval veya yuvarlak makül veya
yer alan kitledir. Vezikül, 0.5 cm. den küçük; papül şeklinde başlayan lezyonlardır. En karak-
bül, 0.5 cm. den büyük içi sıvı dolu lezyonlardır. teristiği “hedef lezyon” (“iris” veya “boğa gözü”)
Püstül, sıklıkla küçük, iltihapla dolu palpe edile- olarak tanımlanan ortası eritematöz, etrafı nor-
bilen lezyondur. Plak, sıklıkla bir cm. den geniş, mal cilt görünümünde bir halka, bunun da etra-
düz veya palpe edilebilen lezyondur. Lezyonlar fında bir başka dar eritem halkasının çevirdiği
sıklıkla kırmızıdır ve eritem olarak adlandırılır. lezyonlardır. Diz, el bileği, avuç içi ve ayak taba-
Eritematöz lezyonlar basmakla soluyorsa vazo- nını tercih etme eğilimindedir. Virüsler ve ilaçlar
dilatasyona, basmakla solmuyorsa kan ekstrava- olmak üzere birçok sebebi vardır, en sık sebep
zasyonuna bağlıdır. Basmakla solmayan hemo- HSV enfeksiyonudur.
rajik lezyonlar 0. 3 cm. den küçükse peteşi, 0. SJS ve TEN ciddi, epizodik, akut mukoküta-
3 cm. den büyükse purpura, daha genişse eki- nöz reaksiyonlardır. Çoğunluğu ilaçlara bağlıdır.
motik olarak adlandırılır. Mukozal yüzeylerdeki Enfeksiyonlar içinde en sık Mycoplasma pneu-
döküntüye de enantem denir. moniae sebep olabilir. Tutulan vücut alanı SJS’da
%30’dan daha azken TEN’de daha geniş alan tu-
Ayırıcı Tanı tulur.
Nodüler lezyonlar: İmmünkompromize bir
Makülopapüler Döküntü: Sıklıkla viral has- hastada ani gelişen, asemptomatik, kırmızı no-
talıklar, ilaç erüpsiyonları ve immün-kompleks düller kandidemiyi düşündürebilir. Diğer fungal
ilişkili sendromlarda görülür. Kızamık, kızamık- hastalıklar da nodüllere yol açabilir. Nocardia ve
çık, eritema enfektiyozum, roseola infantum gibi atipik mikobakteriler (öz. Mycobacterium mari-
klasik çocukluk çağı viral hastalıkları yanında na- num) daha sonra ülserleşebilen nodüler lezyon-
diren coxsacievirüs, echovirüs, Cytomegalovirüs lara sebep olabilirler. Derin, siyah eskar üzerinde
(CMV), Epstein-Barr virüs (EBV), hepatit B virü- zımba ile delinmiş şekilde ülserasyonlar ve peri-
sü de makülopapüler döküntü yaparlar. Eritema ferik eritem varlığı ile karakterize ektima gang-
enfektiyozum etkeni olan Parvovirüs B19 enfek- renozum, Pseudomonas sepsisini düşündürür.
siyonu yetişkinlerde bir poliartropati sendromu Çok derin palpasyonda fark edilen subkütan
şeklinde ortaya çıkabilir. Nadiren “papüler-pur- cilt nodülleri eritema nodosum ve eritema indu-
purik eldiven ve çorap sendromu”na yol açabilir. ratum dahil çeşitli tipte pannikülitleri düşündü-
Ellerde ve ayaklarda hızlı seyreden, ağrılı, kaşıntı- rür. Eritema nodozum farklı boyutlarda, hassas,
lı, simetrik şişlik ve eritem ile karakterizedir. Ar- eritematöz nodüller ile karakterizedir. Sıklıkla
dından ağız içinde polimorf bir enantem ortaya bacakların ön yüzeyinde ve birden çok sayıda-
çıkar. Kendiliğinden 1-2 haftada iyileşir.