Page 140 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 140
120 Enfeksiyon Hastalıkları
Ekinokandinler Flusitozin esas olarak kriptokoksik menenji-
tin ve kandidozun sağaltımında AmB ile birlikte
Ekinokandinler, geniş bir antifungal etki spekt- kulla nılır. Özellikle kriptokok menenjiti nin te-
rumuna sahip lipopeptit yapısındaki bileşiklerdir. davisinde AmB ile birlikte kullanıldığında klinik
Ekinokandinler, glukan sentezini inhibe ederek yarar sağlanır. Kombine kullanım fl usitozine di-
mantarın hücre duvarı sentezini durdurur. Eki- rençli mutantların ortaya çıkmasını da geciktirir.
nokandinler intravenöz olarak uygulanmalıdır.
Proteine bağlanma oranı (>%95) yüksektir. Beyin
omurilik sıvısındaki konsantrasyonları düşük ol- Alilaminler
makla birlikte, tüm ana organlara yayılırlar. Eki-
nokandinlerin tümü çok iyi tolere edilir ve diğer Alilaminler, skualen epoksidaz enzimini in-
ilaçlarla etkileşimleri çok azdır. hibe ederek ergosterol sentezini engellerler.
Bu grupta kaspofungin, mikafungin ve anidu- Membran permeabilitesindeki artış sonucunda
lafungin yer almaktadır. Ekinokandinlerin üçü mantar hücresinin ölümü gerçekleşir. Bu grupta
de Candida ve Aspergillus türlerine karşı ben- yer alan terbinafin, yaygın olarak kullanılan li-
zer spektrum ve etkinliğe sahiptir. Kaspofungin pofilik bir antifungaldir. Dermatofi tler, Candida
Candida türlerine karşı fungisidal etki gösterir. türleri, Malassezia furfur, Cryptococcus neofor-
Kaspofungin esas olarak dirençli invazif asper- mans, Trichosporon türleri, Aspergillus türleri,
gilloz ve kandidiyazların sistemik tedavisinde Sporothrix schenckii ve Penicillium marneff ei’ye
kullanılmaktadır. Mikafungin, özofajeal kandi- etkilidir. Dermatofitlere bağlı deri ve tırnak en-
diyaz, kandidemi, invazif aspergillozun tedavi- feksiyonlarının tedavisinde etkili bir şekilde kul-
sinde ve karaciğer transplantı yapılan olguların lanılabilir. Terbinafin, genellikle iyi tolere edilen,
antifungal proflaksisinde etkili bulunmuştur. yan etki oranı düşük bir ilaçtır. Gastrointestinal
Ekinokandinler, genel olarak minimal düzeyde rahatsızlıklar, baş ağrısı, deri döküntüsü ve tat
toksisiteye yol açan güvenilir ilaçlardır. Bugüne duyusu kaybı görülebilen yan etkilerdir.
dek ekinokandinlere bağlı gelişen ciddi bir yan
etki bildirilmemiştir. Ekinokandin tedavisi sıra-
sında ateş, bulantı, kusma, döküntü ve infüzyo-
na bağlı yan etkiler gözlenebilir. Griseofulvin
Griseofulvin Penicillium’dan elde edilmiş
ağız yoluyla kullanılan bir antifungal ilaçtır. Yal-
Antimetabolitler nız dermatofitlere karşı etkilidir; diğer mantar
türlerine karşı antifungal etkinlik göstermez.
Flusitozin İlaç etkisini hücre bölünmesi sırasında mikrotü-
bül ve mitoz mekiğinin oluşumunu etkileyerek,
Flusitozin (5-fl orositozin; 4-amino-5-fl oro- kromozomların ayrılmasını engeller. Bu nedenle
2-pirimidon ), florlanmış bir pirimidin olup an- yalnız aktif olarak çoğalan hiflere karşı etkilidir.
timetabolit olarak etki gösteren tek antifungal Griseofulvin, ağız yoluyla alınmasının ardından
ilaçtır. Flusitozin nükleik asit (DNA ve RNA) tüm bedene dağılır fakat deride epidermiste bi-
sentezini inhibe eden bir nükleotid analoğudur. rikir. Daha sonra keratinize dokulara geçerek
Mantar hücresinin içine bir permeaz yardımıy- mantarın penetrasyonuna ve üremesine karşı
la aktif olarak alınır ve fungal bir enzim olan bir engel oluşturur. Griseofulvin dermatofi tlerin
sitozin deaminaz ile aktif şekli olan 5-fl oroura- neden olduğu deri, saç ve tırnak enfeksiyonları-
sile çevrilir. 5-fl orourasil ise timidilat sentetazın nın tedavisinde kullanılır. Yeterli tedavi için haf-
aktivitesini ve nükleik asit sentezini etkiler. İlaç talarca kullanılması gerekir. En sık görülen yan
ağız yoluyla uygulanır; tüm dokulara ve BOS’ a etkisi baş ağrısıdır; gastrointestinal rahatsızlık-
geçişi iyidir. Flusitozinin başlıca yan etkileri, ke- lar, uyuşukluk ve hepatotoksisite daha az görü-
mik iliği süpresyonu, hepatotoksisite ve gastro- len diğer yan etkileridir.
intestinal intoleranstır.

