Page 139 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Sistemik Antifungal İlaçlar 119

Tablo 29.2. Sık kullanılan sistemik antifungal ilaçların etki spektrumları ve etkinlik düzeyleri.
Organizma Antifungal ilacın etkinlik düzeyi
AmB** K F I V C
Aspergillus türleri +++ 0* 0 ++ +++ ++
B. dermatitidis +++ ++ + +++ +++ ++
C. immitis +++ ++ +++ +++ +++ ++
C. neoformans +++ + +++ ++ +++ 0
Candida türleri
C. albicans +++ ++ +++ +++ +++ +++
C. glabrata ++ + ++ ++ ++ +++
C. guilliermondii ++ + +++ +++ +++ ++
C. krusei ++ + 0 ++ ++ +++
C. lusitaniae ++ ++ +++ +++ +++ +++
C. parapsilosis +++ ++ +++ +++ +++ ++
C. tropicalis +++ ++ +++ +++ +++ +++
Fusarium türleri ++ 0 0 + ++ 0
H. capsulatum +++ ++ ++ +++ +++ ++
Mucor, Rhizopus ve Zygomycetes
sınıfında bulunan diğer mantarlar +++ 0 0 0 0 +
P. brasiliensis +++ +++ ++ +++ +++ ++
*0, anlamlı düzeyde etkinlik yok; +, bazı suşlara karşı etkinlik var; ++, orta düzeyde etkinlik var, dirençli suşlar olabilir; +++, güvenilir düzeyde etkinlik var,
nadiren direnç görülebilir.
**AmB, amfoterisin B; K, ketokonazol; F, flukonazol; I, itrakonazol; V, vorikonazol; C, kaspofungin.

lasyonlarının başlıca üstünlüğü, özellikle nef- türevleri sırasıyla itrakonazol, flukonazol ve vo-

rotoksisite olmak üzere yan etkilerinin önemli rikonazoldür.
ölçüde azaltılmış olmasıdır. Ketokonazol; dar etki spektrumuna sahip ol-
duğu ve diğer azollere göre daha fazla yan etki
yaptığı için, sistemik mikozlar için nadiren kul-
Azoller lanılmaktadır. Bu ilaç kronik mukokütanöz kan-
didiyazda sıklıkla kullanılmaya devam etmekte
Bu grup içerisinde imidazoller ve triazol- ve oral olarak verildiği zaman dermatofi tlere
ler bulunur. Bu iki alt grubun kimyasal yapıları karşı da etkili olmaktadır.
birbirinden farklıdır. Azoller, hem daha az tok- Flukonazol; özefajeal ve orofarenjeal kandi-
sik olmaları hem de, ağız yoluyla uygulanabil- diyaz tedavisinde ve koksidioidomikoz enfeksi-
meleri nedeniyle her geçen gün daha sık olarak yonların çoğunluğunda tercih edilecek birinci
AmB’nin yerine kullanılmaktadır. Sistemik yol- ilaçtır. BOS’ a en iyi geçen azol türevi fl ukona-
dan kullanılan azollerden; ketokonazol tek imi- zoldür.
dazol türevidir. Flukonazol, itrakonazol, voriko- Vorikonazol; invazif aspergilloz tedavisi için
nazol ve posakonazol ise triazol türevidir. Azol kullanılan ajanlardandır. AİDS hastalarındaki
türevleri mikrozomal sitokrom p-450’ye bağımlı kandidiyal özefajit ve stomatit tedavisinde kul-
14 alfa-demetilaz enzimini inhibe ederek ergos- lanılmaktadır.
terol sentezini önlerler. Ergosterol sentezinin in- Azollerin en önemli yan etkisi hepatotoksi-
hibisyonu, mantar hücre membranının sentezi- sitedir. Bununla birlikte impotans, jinekomasti,
nin sonlanmasıyla sonuçlanır. Azoller terapötik oligospermi, adrenal yetmezlik gibi endokrin
dozlarda fungistatiktir. Tüm azol bileşikleri C. bozukluklar ve gastrointestinal yakınmalar da
albicans’a etkilidir. Vorikonazol, posakonazol ve görülebilir Azoller birlikte kullanıldıklarında
itrakonazol Aspergillus türlerine de etkili olan birçok ilaçla etkileşime girebilirler. Bu nedenle
azol türevleridir. azoller diğer ilaçlarla birlikte kullanılırken bu
Günümüzde mantar enfeksiyonlarının siste- durum göz önünde bulundurulmalıdır.
mik tedavisinde en sık kullanım alanı bulan azol