Page 123 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

24

LİNKOZAMİDLER

İlknur ERDEM

1962 yılında Streptomyces lincolnensis’den Direnç Mekanizması
elde edilen linkomisin ve daha sonra bundan
Linkozamidlere karşı direnç mekanizmaları
kimyasal olarak türetilen klindamisin olmak
makrolidlerin direnç mekanizmalarına benzer.
üzere iki üyesi vardır. Linkomisin prolin amino
Gram-negatif bakteriler dış membran geçir-
asidi ile kükürtlü amino- oktoz (sekiz karbon-
genliğinin az olmasına bağlı olarak linkozamid-
lu amino şeker) molekülünün birleşmesinden
lere intrinsik olarak dirençlidirler. Kazanılmış
oluşan bir amiddir. Linkomisin molekülünde
direnç mekanizmaları 23S ribozomal RNA’nın
hidroksil grubu yerine klor atomunun yerleşti-
metilasyonu, enzimatik inaktivasyon ve ribo-
rilmesi ile klindamisin elde edilmiştir.
zomal proteinlerde mutasyonel değişiklikler
Etki Mekanizması ve Antimikrobiyal ile meydana gelir. 50S ribozomal alt biriminin
Spektrum 23S ribozomal RNA’sının metilasyonu ile ger-
çekleşen direnç genellikle plazmid aracılığı ile
Linkozamidler bakteri ribozomlarının 50S aktarılabilen direnç mekanizmasıdır ve MLS
B
alt birimine bağlanarak protein sentezini inhibe (makrolid, linkozamid, streptogramin) tipi di-
ederler. Etki tRNA’nın ribozoma bağlanmasının renç olarak bilinir.
inhibisyonu veya translokasyon reaksiyonunun
inhibisyonu şeklinde ortaya çıkar. mRNA’nın er- Farmakolojik ve Farmakokinetik
ken ayrılmasına da neden oldukları için trans- Özellikleri
peptidasyon yolu ile protein zincirinin uzama-
sını engellerler. Linkozamidlerin pek çok organ ve vücut sı-
Linkozamidler esas olarak gram-pozitif bak- vılarına dağılımı iyidir. Ancak menenjit varlı-
teri türlerinin çoğuna ve gram-negatif anaerop ğında dahi beyin omurilik sıvısına geçişlerinin
bakterilerin bazı türlerine etkilidirler. Güçlü bir yetersizliği bir sorundur. Serebral toksoplaz-
anaerop olan klindamisin başta Bacteroides fra- mozda tedavi edici düzeye ulaşabilir. Linko-
gilis olmak üzere diğer gram-pozitif ve negatif misin emilim hızı düşük olduğu ve gıdalar ile
emilimi azaldığı için parenteral yolla uygulanır.
anaeroplara etkilidir. Fakat son yıllarda anaerop-
Klindamisin hidrokolorür ise tama yakın ve
larda % 2-20 arasında direnç oranları bildiril-
hızlı bir şekilde emilir. Besinler ile birlikte alın-
miştir. Klindamisin stafi lokoklar, pnömokoklar,
dığında biyoyararlanımı değişmez. Esas olarak
Streptococcus pyogenes ve viridans streptokokla-
karaciğerde metabolize edildikten sonra idrar
ra eritromisin kadar etkilidir. Ayrıca Toxoplasma
ve safra ile atılır. İleri düzeyde böbrek ve ka-
gondii, Plasmodium falciparum, Babesia microti
raciğer yetmezliği olmadıkça doz ayarlaması
ve Pneumocyctis jiroveci gibi patojenlere de et-
kinliği vardır. gerekmez. Periton diyalizi ve hemodiyaliz ile
uzaklaştırılamaz.

103