Page 113 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

20

TETRASİKLİNLER

Aygül DOĞAN ÇELİK

Tetrasiklinler ra geçiş oranı en yüksek olan minosiklini sırasıyla
doksisiklin ve tetrasiklin izler. Plasentayı geçer ve
Tetrasiklinler birçok gram-pozitif ve negatif umblikal kord plazmasında ve amniyotik sıvıda
bakterilere, mikoplazma, klamidya, riketsiya gibi anne dolaşımındaki seviyesinin sırası ile %20 ve
hücre içi mikroorganizmalara, protozoa parazit- %60’ı kadarı bulunur. Buna bağlı olarak fetal ke-
lerine, spiroketlere karşı etkili geniş spektrumlu, mik dokusu ve dişlerde birikir. Bu nedenle gebele-
bakteriyostatik antibiyotiklerdir. Bu özellikle- re ve sekiz yaşından küçük çocuklara verilmeme-
rin yanında düşük maliyet, gebeler ve çocuklar lidir. Atılım yolları farklılıklar gösterir. Tetrasiklin

dışında yan etkilerinin az olması tetrasiklinleri glomerüler filtrasyon, doksisiklin intestinal sis-
dünya ölçeğinde en çok reçete edilen antibiyo- tem tarafından atılırken minosiklin karaciğerde
tiklerden kılmaktadır. Etkilerini hücre içinde metabolize edilir. Tigesiklin ve doksisiklin dışında
ribozomların 30S alt birimine bağlanıp protein diğer tetrasiklinler böbrek yetmezliği olan hasta-
sentezini engelleyerek gösterirler. larda kullanılmamalıdır. Tigesiklin ve doksisiklin
Tetrasiklinler yarılanma ömürlerine göre kısa bu hastalarda doz değişikliği yapılmadan verilebi-
etkili (oksitetrasiklin, tetrasiklin), orta etkili (de- lir. İleri evre karaciğer yetmezliği durumunda doz
meklosiklin) ve uzun etkililer (doksisiklin, mino- ayarlaması gereklidir.
siklin, tigesiklin) olarak üç grupta yer alırlar. Tetrasiklinlerin istenmeyen etkileri azdır.

Tetrasiklinlere direnç azalmış influks veya art- Anafilaksi, ürtiker, periorbital ödem, deride

mış efluks ile hücre içindeki antibiyotiğin mik- döküntü gibi hipersensitivite reaksiyonları gö-

tarının azaltılması ile gelişir. Bu sınıftan bir anti- rülebilmekle birlikte sık değildir. Güneş ışığına
biyotiğe direnç gelişir gelişmez tipik olarak tüm maruz kalan bölgelerde döküntü tarzında fo-
tetrasiklinlere direnç gelişmekle birlikte tigesiklin tosensitivite reaksiyonları oluşabilir. Doğrudan
için bu potansiyel düşüktür. Bu nedenle tigesiklin güneş ışığından kaçınılması ve koruyucu giy-
tetrasikline dirençli mikroorganizmalara etkilidir. silerin giyilmesi ile bu etkilere azaltılabilir. Ge-
Tetrasiklinler proksimal ince bağırsaklardan lişmekte olan kemik ve dişlerde birikerek renk
emilirler. Oral biyoyararlanımı ilaca bağlı olarak değişimi, minede displazi, büyüme geriliğine
değişir. Biyoyararlanımı en yüksek olan doksi- neden olabilir. Bu nedenle sekiz yaşından küçük
siklin ve minosiklin olup %95’tir. Tetrasiklinin çocuklarda verilmemelidir. Çocuklarda mecbur
biyoyararlanımı daha düşük olup besinlerle bir- kalındığında doksisiklin verilebilir. Tetrasiklinle-
likte alındığında %50 azalır. Tüm tetrasiklinlerin rin oral alım sonrası gastrointestinal yan etkileri
emilimi süt, antasit ve demirin birlikte alınması sıktır. Özellikle tetrasiklin ve doksisiklin alımın-
sonucu bozulabilir. Multivalan katyonlar (mag- dan sonra yutkunma sırasında ciddi retrosternal
nezyum, demir, alüminyum) tetrasiklinlerden iki ağrı şeklinde ortaya çıkan özefagus ülserleri gö-
saat önce veya sonra alınmalıdır. rülebilir. Bu nedenle özellikle yatma vaktinde ve-
Tetrasiklinlerin dokulara ve vücut sıvılarına rilmemelidir. Spiroket enfeksiyonlarının tedavisi
dağılımı iyidir. Lipid çözünürlüğüne göre dokula- sırasında ateş, titreme, baş ağrısı, halsizlik, kas

93