Page 108 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

88 Enfeksiyon Hastalıkları

karşı etkilidir. Amikasin ve kanamisinde Myco- İlaç Etkileşimleri
bacterium avium-intracellulare’ye karşı en et-
kili aminoglikozidlerdir. Paromomisin, oral Aminoglikozidler invitro ve invivo çok sayı-
yoldan Entamoeba histolytica’nın tedavisinde da -laktam antibiyotikle geçimsizdir. Heparinle
ve Cryptosporidium parvum enfeksiyonlarında dönüşümlü kompleks oluştururlar, bu yüzden
kullanılır. Riketsiyalara, funguslara, mikoplazma birlikte verilecekleri zaman aynı sıvı içinde karış-
ve virüslere klinik etkinlikleri yoktur. tırılmamalıdır. Sefaloporinler, amfoterisin B ve
klindamisin ile birlikte kullanımında nefrotok-
Klinik Kullanım sisite artabilir. Kas gevşeticiler ve nöromusküler
blokerler aminoglikozidlerin nöromüsküler blo-
Gram-negatif sepsis ampirik tedavisinde, kaj etkilerini arttırabilirler. Bir aminoglikozid ve
nötropenik hastalardaki hastane enfeksiyonla- hücre duvarına etkili antimikrobiyal (penisilin,
rında, hastane kökenli pnömonide, Pseudomo- sefalosporin, monobaktam, karbapenem, gliko-
nas enfeksiyonlarında, Pseudomonas’lara bağlı peptid) birlikte kullanıldığı zaman sinerjik etki
malign otitis eksterna tedavisinde aminoglikozid beklenir.
+ antipsödomonal penisilin veya aminoglikozid
+ antipsödomonal sefalosporin kombine kulla- Yan Etkiler
nılır. Pseudomonas ve Enterobacter gibi direnç-
li gram-negatif basil menenjitlerinde kombine Aminoglikozidlerin en önemli yan etkileri
veya intraventriküler kullanılabilir. İdrar yolu en- nefrotoksik, ototoksik ve nörolojik yan etkiler-
feksiyonlarında duyarlılık durumuna göre yalnız dir. Aminoglikozidler, irreversibl vestibülotoksik
veya kombine kullanılır. Hastane kökenli enfek- ve kohleatoksiktir. Vestibüler hasarın belirtileri,
siyöz artrit ve osteomiyelit tedavisinde, intraab- bulantı, kusma, nistagmus ve ataksidir. Ototok-
dominal enfeksiyonlarda anaerop etkili ilaçlarla sik etkisi en fazla olan streptomisin sonra sıra-
verilir. Veba, tularemi ve brusellozda tetrasiklin- sıyla amikasin, gentamisin, tobramisin ve netil-
lerle, tüberküloz tedavisinde izoniazid, rifam- misindir. Ototoksisite, ilaç miktarının fazlalığına
pisin, pirazinamid ile birlikte etambutol yerine ve tedavi süresinin uzunluğuna bağlıdır. Nef-
seçenek olarak kullanılır. Enfektif endokarditde, rotoksisite riski %8-26 arasındadır. Nefrotoksik
doğal kapak endokarditlerinde (stafi lokok türle- etki en fazla gentamisinde olmak üzere sırasıyla
ri), enterokok endokarditlerinde, erken dönem tobramisin, amikasin ve netilmisin tedavilerinde
protez kapak endokarditlerinde özellikle genta- ortaya çıkar ve sıklıkla geri dönüşümlüdür. Nö-
misin tercih edilir. Genitoüriner ve gastrointes- romüsküler blokerlerin, kas gevşeticilerin etki-
tinal sistemle ilgili profi laksi gereken durumlar- lerini uzatarak nöromüsküler iletimi etkileyen
da uygulanabilir. İntrasellüler enfeksiyonlarda (örneğin Myastenia gravis, Parkinson hastalığı)
etkili olmamasına rağmen bartonellozun kronik hastalıklardaki güçsüzlüğü arttırabilirler. Perife-
formları, Yersinia, bruselloz, tularemi ve tüber- ral nöropati ve parestezi gibi nörolojik yan etki-
küloz tedavisinde başarıyla kullanılırlar. leri olabilir. Hepatotoksik etkisi geri dönüşüm-
lüdür. Nadiren bulantı, kusma, deri döküntüleri,

Direnç ateş, eozinofili, anemi, kemik iliği depresyonu,
kanama, myokardit, ishal, kolit, hipersensitivite
1. Aminoglikozidin bakteri hücresi içine giri- ve malabsorpsiyon sendromu görülebilir
şinde azalmaya bağlı direnç Aminoglikozidlerin; ileri yaşta, önceden böb-
2. Ribozomda hedef değişiminden kaynaklanan rek, karaciğer bozukluğu olanlarda, çok yüksek
direnç dozda, sık sık verilmesi, üç günden uzun süreli
3. Enzimatik inhibisyona bağlı direnç, enzima- tedavi, yüksek kan düzeyleri ve ilaç seçimi (gen-

tik modifikasyon sonucu antibakteriyel akti- tamisin) toksisite için risk faktörleridir. Van-
vite kaybı gerçekleşir (asetil transferaz, adenil komisin, siklosporin, klindamisin, piperasilin,
transferaz /nükleotidil transferaz, fosfotrans- furosemid, sefalosporinler, amfoterisin B ve
feraz) kontrast madde ile birlikte kullanımı, renal tok-
4. Aktif dışarı pompalama (effl ux sistemi)