Page 111 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Makrolid ve Ketolidler 91

zamid-Streptogramin/MLSB tipi direnç) veya sı her zaman aynı olmadığının da unutulmaması
ilacın aktif olarak dışarı atılması (14 ve 15 üyeli gerekir. Gram-pozitif mikroorganizmaların yanı

makrolidlere spesifi k efluks-mef genine bağlı) ile sıra hücre içi yerleşme özelliğine sahip M. pne-
direnç gelişimi olur. MLSB tipi direnç plazmid umoniae, C. pneumoniae, Legionella türleri gibi
veya transpozom aracılığıyla taşınır. Antibiyo- bakterilere etkindirler. Bu nedenle toplumdan
tikle karşılaşınca metilaz yapımını klaritromisin edinilmiş pnömoni tedavisinde ilk seçenekte yer
indüklemesine karşın telitromisinin böyle bir alan antibiyotiklerdir. .
etkisi yoktur. Telitromisin etkinliğinin azalması Makrolidlerin etkin olduğu gram-negatif
erm(B) gen mutasyonu ile olmaktadır. bakteriler Moraxella catarrhalis, Haemophilus
infl uenzae (değişkenlik gösterir), Neisseria me-
ningitidis, N. gonorrhoeae ve diğer genital pa-
Emilim ve Metabolizma tojenler (H. ducreyi, Ureaplasma urealyticum
gibi) Bordetella pertussis, spiroketler Trepone-
Eritromisine göre klaritromisin ve azitro- ma pallidum, Borrelia burgdorferi’dir. Entero-
misin gastrik asiditeye daha dayanıklıdır. Ama bacteriacae ailesi genelde makrolidlere dirençli-
klaritromisinin emilimi yiyeceklerden etkilen- dir (azitromisin E. coli, Shigella spp, Salmonella
mezken azitromisin etkilenir. Bu nedenle azit- spp etkilidir). Ayrıca azitromisin Campylobacter
romisin yemekten bir saat önce veya yemekten jejuni, klaritromisin ise H. pylori, her ikisi de
iki saat sonra alınmalıdır. Eritromisin ve klarit- Mycobacterium avium kompleks (MAC) tedavi-
romisin hepatositlerde sitokrom P450 enzimi sinde kullanılan ajanlardır.
ile metabolize olur, oral alımını takiben %30-40
değişmeden veya 14-hidroksil metaboliti idrar
ile atılır. Bu nedenle klaritromisin ciddi karaci- Klinik Kullanım
ğer yetmezliği olan olgularda kullanılmaması,
kreatinin klirensinin 30 mL/dk. altında ise doz 1. Üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları
ayarlaması yapılması gerekir. Azitromisin he- Bakteriyel tonsillo-faranjit, otitis media, sinü-
patik siklusa girdikten sonra büyük kısmı gaita, zit, akut bronşit, kronik obstriktif akciğer hasta-
minimal oranda da idrarla değişmeden atılır. Te- lıklarının (KOAH) akut alevlenmeleri, toplum-
litromisin oral emilimi çok iyidir ve yiyecekler- dan kazanılmış pnömonilerde tedavi seçenekleri
den etkilenmez, hepatik siklusa girdikten sonra içinde yer alırlar. Tonsillitlerde penisilin, sinüzit
karaciğer tarafından metabolize edilir. Oral uy- ve otit’de amino penisilinlerin 10 günlük tedavi-
gulamadan sonra, dozun üçte ikisi metabolitler sine eş değer etkinlikleri saptanmıştır. Klaritro-
ile ve üçte biri değişmeden atılır.
misin 2x500 mg 14 gün veya azitromisin 1x500
mg üç gün tedavide kullanılabilir. Ayaktan teda-
vi edilen toplum kökenli alt solunum yolu en-
Etkinlik feksiyonlarında klaritromisin 2x500 mg 10-14
gün, azitromisin 500 mg ilk dozu takiben günlük
Makrolidlerin mikroorganizmalara karşı etki- 250 mg toplam beş gün amoksilin-klavulonat ve
si genel olarak birbirine benzerdir. İn-viro olarak solunum kinolonlarıyla benzer etkinlikte bulun-
bakterinin eritromisine hassas olması temelde muştur. Telitromisin, üst solunum yolu enfeksi-
makrolid etkinliğini göstermesine karşın klarit- yonlarında tercih edilmezken alt solunum yolu
romisin ve azitromisinin özellikle gram-pozitif enfeksiyonlarında özellikle eritromisin dirençli
bakterilere etkinliği daha fazladır. Streptococcus olgularda önemli bir seçenektir. Ülkemizde pnö-
pyogenes, Streptococcus pneumoniae, grup B ve mokoklarda telitromisin direnci çok nadirdir.
viridans streptokoklar üzerine etkindirler. Grup Hastanede yatarak tedavi gereken toplumdan
A streptokoklarda ülkemizde makrolid direnci edinilmiş pnömonilerde parenteral klaritromi-
%1.3-2.8, pnömokoklarda ise %4-19.4 arası bildi- sin ilk seçenek kombinasyon tedavisi içinde yer
rilmektedir. İn-vitro sonuçların kliniğe yansıma- almaktadır.