Page 47 - Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu BÖLÜM 8

HIV ile ENFEKTE KİŞİLERDE TOKSOPLAZMOZ

• CD4 sayısı <100 hücre/mL değerinin altında olan, HIV ile yaşayan kişilerde T. gondii antikorlarının seroprevalansı
toksoplazma seropozitif olan ve etkili profilaksi veya ART genel popülasyondaki oranla aynıdır ve evcil kedi sahibi olup
almayan AIDS hastalarında reaktive toksoplazmoz gelişme olmamakla ilişkili değildir (9,10). Ancak, prevalans yaş ile ilişkili
olasılığı %30 kadar yüksektir. olabilir. Örneğin; ABD’de HIV ile yaşayan kadınlarla yürütülen
bir çalışmada, ≥50 yaşındaki kadınların, genç kadınlara kıyasla
• Toksoplazmozunun reaktivasyonu en sık olarak, HIV ile seropozitif olma ihtimali daha yüksek çıkmıştır (9).
yaşayan ve CD4 sayısı <100 hücre/mL olan kişilerdeki mer-
kezi sinir sistemi (MSS) hastalığının belirtileri ve semptom- Etkili bir ART başlatılmasının öncesinde, AIDS hastalarında
larıyla birlikte prezente olmaktadır. Ekstraserebral hastalık toksoplazmik ensefalitin (TE) insindansı bu popülasyondaki
da meydana gelebilir ve birden fazla yerde prezente ola- seropozitiflik oranları ile benzerdi (11). Ancak, etkili ART, TE insi-
bilir. dansını azaltmıştır. Örnek olarak, ABD’deki HIV hastaları arasın-
da, toksoplazmoz ile ilişkili hastaneye yatma vakalarının yıllık
• Olası tanısı, hastanın CD4 sayısı <100 hücre/mL ise, hasta sayısı 1995’te 10.000’i aşarak zirve yaparken, 2001 yılında sert
toksoplazma için efektif profilaksi almamışsa ve şunlardan bir düşüşle 3.643 vakaya inmiş, sonrasında 2008 yılında 2.985’e
tümüne sahipse koyulur.
düşmüştür (12).
o. Uygun bir klinik semptom
Ekstraserebral toksoplazmoz, MSS hastalığına kıyasla daha az
o. T. gondii IgG antikoru yaygındır. Bu durum, Fransa’da 116 tanesinde doğrulanmış,
muhtemel veya olası toksoplazmoz olan 1.699 HIV ile yaşayan
o. Tipik radyografik görünüm (örneğin; multipl halka
geliştiren lezyonlar) sergileyen beyin görüntüleme hastayla yürütülen bir seride gösterilmiştir (13). Serebral tok-
(tercihen MRI) soplazmoz, ayırma hastaların %89’unda saptanmış, pulmoner,
oküler ve dissemine enfeksiyon, olguların sırasıyla %6, %3.5 ve
• Sülfadiazin ve primetamin içeren bir başlangıç rejimi öne- %1.7’sine yol açmıştır. Ekstraserebral toksoplazmozun gelişme-
rilmektedir. Daha yüksek bir kutanöz hipersensitivite reak- sinde en öne çıkan risk faktörü ileri evre immünsupresyondur
siyon insidansı ile ilişkili olmasına karşın, bu rejim alternatif (örneğin; CD4 sayısı <100 hücre/mL) (13,14). Buna ek olarak eş
seçeneklere kıyasla (örneğin; primetamin artı klindamisin); zamanlı MSS hastalıkları da sıklıkla görülmektedir. Ekstrasereb-
daha etkilidir. Primetamin hızlı bir şekilde temin edilemi- ral toksoplazmozlu 199 hasta ile yürütülen bir seride, MSS has-
yorsa TMX-SMZ kullanılmaktadır. talığı, çalışmadaki hastaların %41’inde mevcuttur (14).
• Toksoplazmozlu çoğu hasta, tanı sırasında ART almamak- KliniK Tablolar
tadır. ART toksoplazmoz tedavisinden itibaren iki hafta
içerisinde, tipik olarak, hastanın toksoplazmoz tedavisini Toksoplazmozunun reaktivasyonu en sık olarak, HIV ile yaşayan
tolere ettiği netleştikten sonra başlatılmaktadır. ve CD4 sayısı <100 hücre/mL olan hastalardaki MSS hastalığı-
nın belirtileri ve semptomlarıyla birlikte prezente olmaktadır.
Giriş Ekstraserebral hastalık da meydana gelebilir ve birden fazla yer-

Toksoplazmoz, uygun profilaksi almayan edinilmiş immün ye- de prezente olabilir (14). Toksoplazmoz için spesifik herhangi
tersizlik sendromlu (AIDS) hastalarda en sık görülen MSS en- bir rutin laboratuvar bulgusu yoktur. Ancak, dissemine toksop-
feksiyonudur (1,2). Özellikle AIDS’li hastalar başta olmak üzere, lazmoz ve pulmoner hastalığı olan hastalarda LDH belirgin şe-
immünsupresyonlu hastalarda parazit, genellikle CD4 sayısı kilde yükselebilir (15,16). BOS değerlendirmesinde tipik olarak
100 hücre/mL değerinin altına düştüğünde yeniden aktive ola- hafif mononükleer pleositoz ve yükselmiş protein ortaya çıkarır.
rak hastalığa yol açabilir (1,3,4). a. Toksoplazma ensefaliti: Toksoplazma ensefaliti olan hasta-
lar tipik olarak baş ağrısı ve/veya diğer nörolojik semptomlar
EpidEmiyoloji
ile prezente olmaktadır. Ateş genellikle görülmekle birlikte, her
CD4 sayısı <100 hücre/mL değerinin altında olan, toksoplaz- zaman mevcut değildir. Örnek olarak, 115 vakanın retrospek-
ma seropozitif olan ve etkili profilaksi veya antiretroviral tedavi tif değerlendirmesinde, hastaların %55, %52 ve %47’si sırasıyla
(ART) almayan AIDS hastalarında reaktive toksoplazmoz ge- baş ağrısı, konfüzyon ve ateş ile prezente olmaktadır (1). Fokal
lişme olasılığı %30’a varacak kadar yüksektir (5-8). Reaktivas- nörolojik defektler veya nöbetler de yaygındır. Mental durum
yonun en yaygın olarak görüldüğü yer MSS’dir. Genel olarak, değişiklikleri apatiden konfüzyon ve komaya kadar uzanabilir