Page 48 - Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

ve global ensefalit ve/veya intrakraniyal basınç artışından kay- Yukarıdaki kriterlerin tamamı karşılanmıyorsa, BOS değer-
naklanabilir. lendirmesinde alternatif bir tanı ortaya çıkmışsa veya hasta,
başlangıç tedavisine yanıt vermemişse alternatif bir tanı daha
b. Ekstraserebral toksoplazmoz: Dissemine hastalık da mey-
dana gelebilmekle birlikte, pulmoner ve oküler bulgular en olasıdır. Bu tür durumlarda, diğer tanısal testler ve/veya beyin
yaygın ekstraserebral belirtilerdir. biyopsisi yapılmalıdır. Örneğin; tek bir MSS lezyonu saptanmış-
sa, toksoplazma serolojisi pozitifse dahi, MSS lenfoması açısın-
c. pnömoni: Toksoplazma pnömonisi, ateş, dispne ve kuru dan değerlendirme yapılmalıdır (25). Hangi testlerin yaptırıla-
öksürükle prezente olmaktadır (17). Göğüs radyografilerinde cağı klinik tutuluma bağlıdır.
tipik olarak retikülonodüler infiltratlar yer almaktadır. Klinik Ekstraserebral toksoplazmoz tanısını koymak da klinik tutu-
görüntü PCP’den ayırt edilemeyebilir.
luma bağlıdır. Pulmoner hastalığı olanlar için, dokularda veya
d. Koryoretinit: Toksoplazmik koryoretinit (bir tür posterior sıvılarda takizoit görülmesi (örneğin; BAL) genellikle gereklidir.
üveit) hastalar genellikle göz ağrısı ve görme keskinliğinde azal- Oküler bulguları olan hastalar için tanı, toksoplazmoz ile tutarlı
mayla prezente olmaktadır. Toksoplazmik koryoretinit non-vas- olan klinik bulgulara göre yapılır.
küler yayılımda yükselmiş, sarı ila beyazımsı renkteki pamuksu b. Seroloji
lezyonlar şekilde (CMV retinitteki perivasküler eksüdalardan
farklı olarak) görülmektedir. T. gondii’den kaynaklı koryoretinit, TE hastalarının büyük çoğunluğu anti-toksoplazma IgG anti-
akut retinal nekrozu nadiren taklit etmektedir (18). korları bakımından seropozitiftir (26). Toksoplazma antikorla-
rının yokluğu, tanı ihtimalini azaltmakla birlikte, TE varlığı ihti-
e. diğer tutulumlar: Toksoplazmoz gastrointestinal kanal, ka-
raciğer, muskuloskeletal sistem, kalp, kemik iliği, idrar kesesi, malini tamamen dışlatmamaktadır (23). Anti-toksoplazma IgM
omurilik ve testisler de dahil olmak üzere, çeşitli yerlerde nadi- antikorları genelde yoktur ve kantitatif IgG antikor titreleri bu
ren ortaya çıkmaktadır (14,19,20). Septik şok ile prezente olan durumda yardımcı olmamaktadır.
dissemine hastalık da raporlanmıştır ve reaktivasyon hastalı- c. Görüntüleme
ğından veya primer enfeksiyondan kaynaklanıyor olabilir (21). MRI, TE hastası olması muhtemel bireyleri değerlendirmek için
Bazı vakalarda, organ sistemlerinin tutulumu yalnızca otopside tercih edilen görüntüleme yöntemidir. TE’li çoğu AIDS hasta-
fark edilebilir (22).
sında, genellikle ödem ile birlikte çok sayıda halka formunda
Tanı beyin lezyonları vardır. Örneğin; BT veya MRI ile görüntülemesi
alınan 45 hastanın yer aldığı bir raporda, 31 hastada (%69) mul-
a. Tanısal yaklaşım: Hastaların çoğunluğunda, tedavi TE kesin tipl lezyon, 14 hastada ise tekli lezyon görülmüştür (27). Bazal
tanısından ziyade, olası tanı sonrası başlatılır. TE’nin kesin tanı- ganglianın tutulumuna yönelik bir eğilim vardır (19). TE ile iliş-
sı için uygun bir klinik semptom (örneğin; baş ağrısı, nörolojik kili lezyonları saptama konusunda MR, BT’ye kıyasla daha has-
semptomlar, ateş), beyin görüntülemeyle bir veya daha fazla sastır (28,29). Bu durum, TE’nin değerlendirilmesi hususunda
kitle lezyonun saptanması ve biyopsi örneğinde organizmanın MR ile BT’yi değerlendiren ve AIDS’li ve nörolojik semptomları
saptanması gerekmektedir (23). Ancak, MSS hastalığıyla pre- olan 50 hastanın yer aldığı prospektif bir çalışmada gösterilmiş-
zente olan çoğu hasta için, beyin biyopsisinin morbiditesi ve tir (28). MR lezyonları BT tarafından karakterize edilmeyen 20
prosedürün mortalitesi göz önüne alındığında, olası TE tanısı, hastada (%40) tanı ve tedaviyi etkilemiştir. Ancak, MR’da, BT’de
beyin biyopsisinden kaçınmak üzere yapılmaktadır. Hastanın toksoplazmozu diğer MSS lezyonlarından (örneğin; MSS lenfo-
CD4 sayısı <100 hücre/mL ise, hasta toksoplazmozu önlemek ması, kriptokok enfeksiyonu) yeterli şekilde ayırt edememektedir.
için etkili profilaksi almamışsa ve şu koşulların tamamını karşı-
lıyorsa, olası tanı konulabilir: d. diğer Testler
• Uygun klinik 1. nükleer görüntüleme: Talyum teklin foton emisyon bilgi-
sayarlı tomografisi (SPECT) ve pozitron emisyon tomografisi
• T. gondii IgG antikoru
(PET) MSS lenfomayı TE’den veya diğer enfeksiyonlardan ayırt
• Tipik radyografik görünüm (örneğin; çoklu halka gelişti- etme hususunda yardımcı olabilir. Lenfoma; TE veya diğer en-
ren lezyonlar) sergileyen beyin görüntüleme (tercihen feksiyonlarla karşılaştırıldığında, SPECT’te daha yüksek talyum
MRI) alımına, PET’te daha yüksek glukoz ve metiyonin metaboliz-
masına sahiptir (30-32). Bu görüntüleme yöntemleri, beyin
Bu kriterler mevcutsa, tanı %90 ihtimalle TE’dir (4,24). Güve-
nilir bir şeklinde lomber ponksiyon olabilecek hastalar için, biyopsisi için kötü adaylar olan tekli lezyonlu hastalar için özel-
T. gondii’nin varlığına ilişkin kanıtların yanı sıra, diğer MSS likle kullanışlıdır (33,34).
lezyonlarının diğer enfeksiyöz ve non-enfeksiyöz sebepleri- 2. organizmanın görülmesi: TE’nin kesin tanısı, açık veya ste-
ni değerlendirmek üzere BOS analizi de gerçekleştirilmelidir. reotaktik beyin biyopsisi yoluyla elde edilen beyin dokusunda
Toksoplazmoz PZR kullanılarak saptanmışsa, TE tanısı daha da organizmanın görülmesiyle koyulmaktadır. Organizmalar tipik
muhtemeldir. olarak hematoksilen ve eozin boyalarında görülmektedir; ancak,
immünoperoksidaz boyaması tanısal duyarlılığı artırabilir (35).

39