Page 48 - Sitomegalovirüs Tanı, Tedavi Uzlaşı Raporu

CMV ENFEKSİYONU ve HIV

Epidemiyoloji

CMV, çift sarmallı DNA virüsü olup, immünsüprese bireylerde dissemine ya da lokal
hedef organ hastalığı yapar. Çoğu hastalık, reaktivasyon şeklinde ve tipik olarak CD4 sayısı
3
<50 hücre/mm olduğunda ortaya çıkmaktadır. Önceki fırsatçı enfeksiyonlar, CMV vireminin
yüksekliği ve yüksek plazma HIV RNA düzeyi, CMV hastalığı için risk faktörleridir (135).

CMV dünya üzerinde yaygın bir fırsatçı enfeksiyondur ve Afrika'da, özellikle Sahra altı
Afrika'da, %100'e yaklaşan seropozitiflik oranları mevcuttur. Türkiye’deki yetişkinlerde

seroprevalansı %85-95 arasında yüksek olarak bildirilmektedir (136). Bu durum ülkemizdeki
HIV ile enfekte bireylerin de virüsün reaktivasyonu için yüksek risk altında olduğu anlamına

gelmektedir. Sitomegalovirus, HIV'deki görme kaybının önemli nedenleri arasında yer
almaktadır. Antiretroviral tedaviye (ART) rağmen, AIDS hastalarında CMV enfeksiyonu,
hedef organ hastalığı ve AIDS ile ilişkili mortalite için önemli bir risk faktörü olmaya devam

etmektedir. Antiretroviral tedavi (ART)’ye başlamadan önce, HIV bulaşmış bireylerin %30-
40'ında CMV enfeksiyonu gelişmiştir. Bununla birlikte, ART'nin ortaya çıkması, özellikle
gelişmiş dünyada yüksek olan CMV retinit enfeksiyonlarında belirgin bir düşüşle

sonuçlanmıştır. HIV bulaşmış hastalarda bildirilen CMV retinit prevalansı oranları Güney
Afrika'da <%5 ile Güney Doğu Asya'da >% 30 arasında değişmiştir. Cape Town'da yapılan
bir çalışmada CD4 (+) hücre sayısı <200 μ/L olan hastalarda prevalans oranı %0,8 (p

<0.001) olarak belirlenmiştir. Sahra altı Afrika'da görülme sıklığı <%10'dur (137).

ART ile CMV hastalığı %70-80 azalmıştır. Ancak immün süpresyonun düzelmesi,

CMV tedavisinin kesilmesini sağlasa da, yüksek CD4 sayılarında da reaktivasyon meydana
gelebileceği bilinerek, rutin oftalmolojik muayeneler yapılmalıdır (138).

Klinik Bulgular

Retinit en sık görülen klinik tutulumdur. Hastaların 2/3’ünde başlangıçta tek taraflıdır,
ancak tedavi almayan veya immün süpresyonu ileri olan hastalarda iki taraflı hal alır. CMV
retinit, tüm katları tutan nekrotizan bir retinittir, retina için kanama olsun olmasın sarı-beyaz

retinal lezyonlar ile birlikte vitreada az inflamasyon görülür. ART ve CMV tedavisi verilmediği
durumlarda 2-3 haftada ilerleme gösterir (135).

CMV retinit ileri evre HIV'li hastalarda yavaş ve ilerleyici bir hastalıktır. İlk belirtiler
arasında öncelikle tek gözde ortaya çıkan görme alanı defektleri, görme alanında kaymalar,
yanıp sönme efektleri ve görme azalması sayılabilir. Hastalık, biyopsi ile doğrulanması

48