Page 137 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024
P. 137
Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024
4.10.13.2. uygulama şekli: Bkz. meningokok aşısı bölümü.
4.10.14. sarıhumma aşısı
4.10.14.1. Giriş: Özellikle gündüzleri ısıran Aades ve Haemagogus cinsi sivrisinek-
lerin tek bir ısırıkları hastalığın bulaşması için yeterlidir. Orman ve kent sarıhumması
olmak üzere iki formu bulunan hastalığın orman formunda sivrisinekler aracılığıyla
maymunlardan bulaş olurken kent formunda aynı tür sivrisinekler insandan insana
hastalığı taşımaktadır. Bu iki formun kliniği aynıdır. Hastalık %5-20 olguda sarılık ve
ateş ile başlar, kısa süreli bir iyilik halinden sonra yakınmalar yineler ve kanama, böb-
rek yetmezliği, delirium ve koma gelişebilir. Olguların yarıya yakını 7-10 gün içinde
kaybedilebilir. Hastalığın özgül tedavisi yoktur.
4.10.14.2. aşı içeriği: Sarıhumma 17D suşu aşısı canlı-attenüe virüs içermektedir.
4.10.14.3. endikasyonları: Sarıhumma aşısı uluslararası belge gerektiren bir aşı-
dır. Hastalık Tropikal Afrika ve Amazon’da endemik olup özellikle Nijerya ve Peru’da
görülme sıklığı giderek artmaktadır. Riskli bölgelere gidecek dokuz aydan büyüklere
uygulanır. Endemik zondaki ülkelerin büyük kısmı bu belgeyi şart koşarken bazı ülke-
ler ise bu belgeyi istememektedir. Ancak DSÖ, endemik bölgelerdeki tüm turistlere
kendi sağlıkları açısından bağışıklanmayı önermektedir.
4.10.14.4. uygulama şekli: Tek doz 0.5 mL ciltaltı uygulanmaktadır. Bağışıklık
10 gün sonra başlar ve 30 günde olguların %99’unda koruyucu antikorlar gelişir.
Ömür boyu koruyucu olduğu düşünülmektedir.
4.10.14.5. Yan etkileri: Aşının en sık yan etkisi %10 olguda görülen 4-7. gün-
lerdeki ateştir. Özellikle yaşlılarda olmak üzere seyrek olarak ensefalit ve çoklu or-
gan yetmezliklerine yol açabileceği belirtilmekte ancak gerektiğinde bu riske girilmesi
önerilmektedir.
4.10.14.6. kontrendikasyonlar ve uyarılar: Aşının yapılmaması gereken du-
rumlar, yumurta alerjisi, gebelik ya da laktasyondaki kadınlar, altı aydan küçük bebek-
ler ve immün yetmezliktir. Bu durumları hekimin aşı sertifikasına belirtmesi şarttır. Dik-
kat edilmesi gereken diğer bir nokta ise aşının ısı ile kolayca inaktive olması nedeniyle
soğuk zincire kesinlikle uyulması gerektiğidir. Ülkemizde aşı Hudut ve Sahiller Genel
Müdürlüğü’ne bağlı seyahat sağlığı merkezlerinde bulundurulmaktadır.
4.10.15. tüberküloz aşısı
BCG aşısı ülkemizde bebeklere 2.ayda uygulanmaktadır.
4.10.16. Hepatit e aşısı
Son yıllarda Çin’de lisans alan rekombinan bir aşı geliştirilmiştir. Altı ay içinde üç
doz şeklinde önerilmekte olup koruyuculuğunun en az iki yıl olduğu bildirilmektedir.
Güvenlik ve gebelerde kullanımı ile ilgili veriler henüz yetersizdir.
4.10.17. Covıd aşısı: Güncel önerilere göre uygulanmalıdır.
116

