Page 134 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

lidir. Yemeklerden en az bir saat önce alınması gerekmektedir. Gebelerde fetal hasara
yol açıp açmadığı bilinmemektedir. İmmün yetmezliklilere uygulanması önerilmemek-
tedir. Vi kapsüler polisakkarid parenteral aşı iki yaş üzerindekilerde tek doz kas içine
0.5 mL uygulanabilir. Gerekli durumlarda oral aşı her yıl, polisakkarid aşı üç yılda bir
yinelenmelidir. İnaktive tüm hücre aşısı dört hafta arayla iki kez uygulanmakta ancak
ucuz olması nedeniyle bazı ülkelerde hala kullanılmasına karşın düşük etkinliği ve
yüksek yan etki riski nedeniyle tercih edilmemektedir.
4.10.7. influenza ve Pnömokok aşıları

İnfluenza sezonu kuzey yarım kürede aralık ayında başlayıp kış mevsimi boyunca
devam etmektedir. Bağışıklamanın özellikle bu dönemden önce yapılması önerilmek-
tedir. İnfluenzanın özellikle tropikal kuşakta olmak üzere yıl boyu görülebileceği ve
güney yarım küreye gideceklerin yaz aylarının orada kış mevsimine denk geldiğini
akıllarında tutmaları gerekmektedir. Risk altındaki kişilerin polisakkarid ya da konjuge
pnömokok aşılarını da seyahatten en az 10 gün önce yaptırması uygundur (Bkz. inf-
luenza ve pnömokok aşısı).
4.10.8. japon ensefaliti aşısı
4.10.8.1. Giriş: Japon ensefaliti etkeni Culex cinsi sivrisineklerle geçen bir flavivi-
rüstür. Evcil domuzlar ise aracı konumundadır. Sivrisinekler daha çok gün batımı ve
doğuşunda sokmaktalardır ve ısırıkları ağrılıdır. Hastalık 1/300 olguda semptomatik
seyretmektedir. Semptomatik olgularda 6-16 gün içinde genel enfeksiyon tablosunu
izleyen ateş, meningismus, konvulziyon ve daha sonra kranial sinir felçleri, üst motor
nöron paralizileri ve komaya kadar giden bilinç değişiklikleri ortaya çıkmaktadır. Nöro-
lojik sekel kalma hızı %70-80 olarak saptanmıştır. Hastalığa özgü bir tedavi henüz
bilinmemektedir.

4.10.8.2. aşı içeriği ve uygulama şekli: Japon ensefaliti için inaktive fare bey-
ninden hazırlanan aşı, günümüzde tüm hücre kültürü aşılarının yerini almaktadır.
Canlı attenüe (SA 14-14-2 suşu) aşı Asya ülkelerinde kullanılmaktadır. Vero hücre-
lerinde hazırlanan inaktive bir aşı da ABD, Avustralya ve bazı Avrupa ülkelerinde sa-
tışa sunulmaktadır. İnaktive aşı dört hafta arayla iki doz ve sonrasında yılda bir rapel
önerilmektedir. Avustralya ve Tayland’da kullanılmaya başlanan canlı- sarıhumma ile
kimerik yapıda hazırlanan aşının tek doz uygulaması mevcuttur.
4.10.8.3. endikasyonları: Japon ensefaliti Asya’daki (Çin, Kore, Japonya, Güney
Doğu Asya ve Hindistan’ın bazı bölgeleri) viral ensefalitlerin çoğundan sorumlu bu-
lunmuştur. Enfeksiyon riski pirinç tarlaları gibi tarımsal kesimlerde artmaktadır. Hasta-
lık Çin, Japonya ve Kore’de özellikle muson mevsiminde (mayıs-ekim arası) sık görü-
lürken Güney Doğu Asya, Hindistan, Nepal gibi tropikal Asya ülkelerinde yıl boyunca
insidansı çok değişmemektedir. Turistlerin bağışıklanması genelde önerilmemektedir.
Ancak kırsal kesime gidecek turistler seyahatin endemik mevsimde olması ve endemik
alanda 30 günden uzun kalış durumlarında aşılanmalıdır.
4.10.8.4. Yan etki, kontrendikasyonlar ve uyarılar: Aşıya bağlı %20 lokal,
%10 ciddi sistemik yan etki (ürtiker, anjioödem, anaflaksi) bildirilmiştir. Bu yan etkiler
injeksiyondan bir hafta sonra dahi ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle aşının seyahat 113