Page 133 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

4.10.4. Çocuk Felci (Polio) aşısı
4.10.4.1. aşı içeriği: Polio aşısının iki formu bulunmaktadır. Bunlar, canlı oral
(OPV, Sabin) ve inaktive parenteral (IPV, Salk) aşıdır. Tüm aşılar polionun üç serotipini
de içermektedir.
4.10.4.2. endikasyonları: Gelişmiş ülkelerin hepsinde polio eradike edilmiş, ge-
lişmekte olan ülkelerde de hastalık oldukça sınırlandırılmıştır. Amerika kıtası 1994’te
polio eradikasyon belgesini almıştır. Batı Avrupa’da da hastalık eradike edildikten son-
ra günümüzde hastalığın halen görüldüğü üç büyük bölge kalmıştır. Dünya Sağlık Ör-
gütü verilerine göre günümüzde en az üç ülkede (Hindistan, Pakistan ve Afganistan)
enfeksiyon durdurulamamıştır. Günümüzde artan turizm nedeniyle gelişmiş ülkeler
de hala tehlike altında olduklarından kendi vatandaşlarına 10 yılda bir rapel doz ya-
pılmasını gündeme getirmişlerdir.

Çocukluğunda temel aşılamayı (üç doz) tamamlamış turistlere endemik bölgelere
gitmeden önce tek doz OPV ya da IPV yapılması yeterlidir. Daha önce aşılanmamış
erişkinlerin ise IPV ile temel aşılamayı tamamlamaları önerilmektedir. Yeterli bağışık-
lığın oluşması için en az iki dozun yapılmış olması akılda tutulmalıdır. Daha önceden
polio geçirenlerin de aşılanmaları (diğer serotiplerle enfeksiyonu önlemek için) gerek-
mektedir.

4.10.4.3. kontrendikasyonlar ve uyarılar: OPV, bağışıklığı baskılanmışlar ve
onlarla yakın temasta olanlarda kontrendike olmakla birlikte salgın sırasında gebe-
lerde kullanılabilmektedir. Akılda tutulması gereken diğer bir durum, OPV alanların
%30’unda aşı suşunun çevreye yayılarak aşılanmamışlarda salgınlara neden olabile-
ceğidir. Bu nedenle polionun hala görüldüğü ülkeler dışında, polio eradikasyon prog-
ramı uygulayan ülkelerde uzun süre kalacak turistlere de IPV yapılması önerilmektedir.

4.10.5. difteri-tetanoz aşısı
Seyahat rapel doz için iyi bir fırsat olmaktadır. Yüksek riskli bir bölgeye gidilecekse
aşılama aralığı beş yıla düşürülebilmektedir.
4.10.6. tifo aşısı
4.10.6.1. aşı içeriği: Dünyada Ty21a antijeninin kullanıldığı oral, Vi kapsüler po-
lisakkarid parenteral ve inaktive tüm hücre olmak üzere üç farklı aşı kullanılmaktadır.
Yalnız S. typhi’ye karşı bağışıklık sağlarlar.

4.10.6.2. endikasyonu: Salmonella typhi’nin neden olduğu hastalık oral-fekal
yolla bulaşmakta olup kötü hijyenik koşullar ve özellikle temiz olmayan gıda ve içe-
cekler hastalığın bulaşmasındaki ana kaynaklardır. Hindistan, Mısır, Fas, Batı Afrika
ve Peru hastalığın en çok görüldüğü ülkelerdir. Endemik bölgede bir aydan uzun
süre kalacak ve dirençli bakteriyle karşılaşma riski olanlarda endikasyon daha fazladır.
Meksika, Haiti, Kuzey Afrika ve İran ise orta riskli bölgelerin başlıcalarıdır. Riskli bölge-
lere gitmeden 10-14 gün önce uygulanmalıdır.
4.10.6.3. uygulama şekli ve dikkat edilmesi gereken durumlar: Tüm aşıların
koruyuculugu yaklaşık %50-60’tır. Oral aşı ikişer gün aralarla üç kez verilir. Oral aşı
112 antibiyotikler, meflokin ya da proguanille birlikte verilmemeli, en az üç gün beklenme-