Page 139 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

4.11. aCil servise Başvuran Hastalarda aşılama
4.11.1. Giriş
Aşı ile korunulabilen enfeksiyon hastalıkları toplumda hem çocukların hem de
erişkinlerin sağlığı için risk teşkil eder. Acil servisler aşıları tam olmayan ya da düzensiz
aşılanmış kişilerin (göçmenler, kayıtsız göçmenler, sağlık sigortası olmayan kişiler vb.)
hastanenin diğer bölümlerine göre daha sık olarak sağlık hizmeti almak için başvur-
dukları yerlerdir. Bu nedenle acil serviste hastaları değerlendirirken güncel aşılanma
durumlarının sorgulanması önem taşır.
Acil servis çalışanları en ön safta hasta karşılayan personeller arasında gelir, acil
serviste başvuru sırasında değerlendirilen hastaların sıklıkla henüz tanısı konulmamış
olur, bu nedenle acil servis personelinin aşıyla korunulabilir hastalıklar için korunması
çok önemlidir. Acil serviste çalışan bütün personelin yıllık grip aşısı da dahil olmak
üzere yaşları için gereken aşıları olmaları personel sağlığı açısından gereklidir.
Acil serviste esas olarak yapılan iki aşı temas sonrası profilaksi amaçlı tetanoz,
kuduz aşıları ve immünglobulinidir. Ayrıca özellikle sağlık personeli için temas sonrası
hepatit B aşısı ve immünglobulin de acil serviste uygulanabilir olması önemlidir.
Acil servislerde kuduz, tetanoz ve hepatit B aşısı dışındaki rutin çocukluk ve erişkin
aşılarının yapılması özellikle de sistemde birinci basamak sağlık hizmetine ulaşama-
yan kişilerin (göçmenler, kayıtsız göçmenler, sağlık güvencesi olmayan kişiler) aşılama
hizmetine ulaşabilmesi için önemli bir fırsat olabilir ancak rutin aşılama acil servisin
birincil görevleri arasında değildir. Bu nedenle çoğu acil serviste çocuk ve erişkinlerde
rutin yapılması önerilen aşılar bulundurulmaz. Eğer bir acil serviste rutin aşılama ya-
pılıyorsa acil tıp uzmanları ilk dozunu uyguladıkları bir aşının devamını acil serviste mi
yapacaklarına yoksa hastayı aile hekimine ya da hastane içindeki aşılama birimine mi
yönlendireceklerine çalıştıkları yerin şartlarına göre karar vermelidir.
Aşıyla korunulabilir bir hastalıktan kaynaklanan bir salgın durumu varsa acil ser-
visler kırılgan grupların aşılamasında rol alabilir ancak bu durumda acil servisin kapa-
sitesine göre acil servisin diğer işlevlerini aksatmayacak bir planlama yapılması gerekir.
Acil serviste yapılacak tüm aşılar standartlara uygun aşı takip sistemiyle ısı durumu
takip edilen aşı dolabında saklanmalı ve bütün kayıtlar eksiksiz tutulmalıdır. Kayıtların
elektronik ortamda da saklanması ve acil servisten hastalara ait aşı karneleri ve elekt-
ronik aşı kayıtlarına ulaşılması, kişinin önceki aşı durumunun bilinmesi ve acil serviste
ilki yapılan aşıların devamının takip edilebilmesi için gereklidir. Bunun için ideal olarak
acil serviste yer ve hemşire sayısı yeterliyse bir aşı odası oluşturulmalı ve aşılardan
sorumlu bir hemşire ile 7/24 uygulamayı yapacak olan nöbetçi hemşireler önceden
belirlenmelidir. Aşı defterleri ve bilgisayar kayıtları acil servis içinde belirlenmiş bu aşı
odasında tutulmalıdır. Acil serviste ayrılabilecek böyle bir oda yoksa hastane içinde
acil servise yakın hastaların kolayca ulaşabileceği başka bir alan ya da enfeksiyon
hastalıkları servisinde bir alan aşılama için kullanılabilir. Burada önemli olan husus bu
alanın 24 saat açık ve ulaşılabilir olması, burada 24 saat kesintisiz hizmet verilmesidir.
Aşılar acil serviste hiçbir zaman yiyecek dolaplarında saklanmamalıdır, aşı dolaplarına
118 yiyecek içecek konulmamalıdır. Buzdolabının sıcaklığı +2 ile +8ºC arasında korunma-
lıdır. Acil servise yeni başlayan bütün hemşirelere acil serviste uygulanan aşılar konu-