Page 505 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon 485

Sterilite Güvence düzeyi (SGD): Sterilizas- Mikroorganizmaların sterilizasyon-dezen-
yon işlemi sonrasında tek bir canlı mikroorga- fektanalar duyarlılıkları farklılık göstermektedir.
-6
nizma kalma olasılığının ≤10 olmasıdır. Diğer Tablo 124.1’de mikroorganizmaların duyarlılıkları
bir ifadeyle sterilizasyonun sağlanamama ola- ve inaktivasyon için gereken yöntem verilmiştir.
sılığının bir milyon işlemde birden daha düşük Tablo 124.2’de ise dezenfektanların seviyelerine

olmasıdır. göre sınıflandırılması yer almaktadır.
Dezenfeksiyon: Cansız maddeler ve yüzey-
ler üzerinde bulunan mikrorganizmaların (bak- Sterilizasyon Yöntemleri
teri sporları hariç) yok edilmesi veya üremeleri- A. Isı İle Sterilizasyon
nin durdurulması işlemidir. Bakteri sporları ve
mikobakterileri etkileme seviyelerine göre yük- a. Kuru sıcaklık sterilizasyon yöntemi
sek, orta ve düşük düzey dezenfeksiyon olarak 3 (Pasteur fırını)
kategoride değerlendirilir. Mikrobisidal etki oksidasyon yolu ile hücre
a. Yüksek düzey dezenfeksiyon: Kullanılan proteinlerinin koagüle olmasına bağlıdır.
dezenfektanın özelliğine göre kısa sürede Kontrol parametrelerinin güvenilir olma-
(5-20 dk.) uygulanan, bir kısım bakteri spor- ması, kabin içerisinde homojen ısı dağılımının
ları dışında tüm mikroorganizmaları inaktive sağlanamaması, işlemin uzun sürmesi ve yüksek
eden dezenfeksiyon şeklidir. Bu işlem sırasın- ısının metal aletlere de tekrarlayan maruziyet
da bakteri sporlarında bir miktar azalma sağ- sonucu uzun sürede zarar vermesi gibi neden-
lanır. lerle önemi ve değeri azalmış bir sterilizasyon
b. Orta düzey dezenfeksiyon: Bakteri spor- yöntemidir. Bu nedenlerle cerrahi aletlerin steri-
larına, Coccidia’ya, bazı zarfsız virüslere ve lizasyonu amacıyla kullanılmamalıdır. Kullanım
dirençli bazı mikobakteri türlerine etki gös- alanı su ile geçimsiz bazı malzemeler (Tozlar
termeyen, fakat M. tuberculosis ve diğer mik- (pudra), vazelin, gliserin) ile sınırlıdır.
roorganizmalara (genellikle ≤10 dk.) etkili Kuru sıcaklık sterilizasyonu sıcaklık derecele-
olan dezenfeksiyon şeklidir. ri ve süreleri :
c. Düşük düzey dezenfeksiyon: Bakteri sporu, Sıcaklık Süre
mikobakteri ve zarfsız virüslere etkisiz olan, 150 C 2,5 saat
o
ancak vejetatif mikroorganizmalar ve lipid 160 C 2 saat
o

zarflı büyük virüslere (genellikle >1-10 dk.) 170 C 1 saat
o
etkili olan dezenfeksiyon şeklidir.
Germisit: Mikroorganizmaları tahrip eden Sterilizatörde sıcaklık istenen dereceye kadar
madde (dezenfektan, antiseptik, sanitizer) yükseldikten sonra süre başlatılır. Sıcaklığın pa-
Dezenfektan: Cansız ortamda mikroorganiz- ketlenmiş malzemeye penetrasyonu ve işlem so-
maları inaktive etmek için kullanılan maddeler. nunda oda sıcaklığına kadar düşmesi için gerekli
Antiseptik: Canlı üzerinde kullanılabilen süre bunun dışındadır.
germisit.

Tablo 124.1. Patojenlerin sterilizasyon ve dezenfektanlara duyarlılıkları.
Patojen (En dirençliden en duyarlıya doğru
Uygulanması gerek prosedür
sıralanmıştır)
Priyon inaktivasyon işlemi Priyon
Sterilizasyon Bakteri sporları
Cryptosporidium parvum
Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium terrae
Yüksek düzey
Zarfsız veya küçük virüsler (polio, coxackie)
Dezenfeksiyon Orta düzey Mantarlar (Candida spp., Aspergillus spp.)
Vejetatif bakteriler (Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa vb.)
Düşük düzey
Lipit zarflı veya orta büyüklükte virüsler (HIV, hepatit B, Herpes virüsler.)