Page 509 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

BİLDİRİMİ ZORUNLU 125

BULAŞICI HASTALIKLAR

Serhat BİRENGEL

Bulaşıcı Hastalık Bildiriminin Önemi sadece “sarılık”, “karaciğer enzim yüksekliği”,
“bilirubin yüksekliği”, “karın ağrısı”, “ishal”, “he-
Bulaşıcı hastalıklar, tüm dünyada olduğu gibi patomegali”, vd. şekillerde bildirilebilmekte, so-
ülkemizin de önemli sağlık sorunlarındandır. nuçta gerçek hastalığın dağılımına dair yetersiz
Günümüzde, bulaşıcı hastalıkların bildirimi ya- veriler elde edilmekteydi. Semptom bazında bir-
pılarak, hastalık kaynağının araştırılması, sürekli birine benzeyen pek çok durum, kayıtlara aynı
izlenmesi, önlenmesi için kontrol yöntemlerinin semptomatik hastalık adıyla (örn. akut, kronik,
belirlenerek uygulanması, öncelikle toplum sağ- A, B, C, vb. ayrımı yapmadan viral hepatit) giri-
lığının korunması açısından bir zorunluluktur. lebilmekteydi. Ayrıca bulaşıcı hastalığın, hasta-
Güncel enfeksiyon hastalıklarının yanında, yeni nın tanı-tedavisinin yapıldığı yer dışında izinin
ve yeniden önem kazanan enfeksiyonlar, anti- sürülememesi, olası diğer olguların, hastalık fi l-
mikrobiyal direnç, sağlık hizmetleriyle ilişkili yasyonunda ve kontrol tedbirlerinde yetersizlik
enfeksiyonlar ve uluslararası öneme sahip acil olabilmekteydi (Tablo 125.1).
halk sağlığı tehtidleri gündemi oluşturmakta, Bulaşıcı hastalıkların bildiriminde standardi-
ülkelere hastalık yükü yanında ekonomik açıdan zasyon sağlamak üzere, 2004 yılında üniversite
da yük getirmektedir. Bu sebeplerle sağlık poli- ve diğer sağlık kurum ve kuruluşlarında görevli,
tikalarının, ulusal ve uluslararası gündeme göre konusunda uzman kişilerin katkılarıyla “Bulaşıcı
belirlenerek güncellenmesi de kaçınılmazdır. Hastalıkların İhbarı ve Bildirim Sistemi (BHİBS)”
Bulaşıcı hastalıkların bildirimi ve sürveyansı, bu güncellenmiştir. Yeni sistemde, bildirime esas
hastalıklarla mücadelede de sağlık politikaları- bulaşıcı hastalıklar listesi güncellenmiş, standart
nın olmazsa olmaz kavramlarıdır. olgu tanımları yapılmış, hasta lıkların bildiri-
Bulaşıcı hastalıkların bildirimi, dünya gün- mi gruplandırılmış ve bazı enfeksiyon etkenleri
demine yaklaşık yarım asır önce oturmuş, ülke- bildirim lis tesine eklenmiştir; ayrıca mikrobi-
mizde de bu yazının hazırlandığı günümüzden yoloji laboratuvarlarının bildirim sistemi içinde
yaklaşık 10 yıl öncesine kadar, sadece hastalık rol alması sağlanmıştır. Bildirim sistemi düzen-
adıyla veya uluslararası hastalık kodu (UHK- lenirken, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ-WHO)
ICD) ile yapılmaktaydı. Sonuçta, kısıtlı bir veri ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Hastalık
topluluğu oluşmaktaydı. Çünkü, bulaşıcı hasta- Kontrol ve Korunma Merkezleri (HKKM-CDC)
lık bildirimi, hastalık tanısının ne şekilde (semp- gibi kuruluşların, uluslararası kabul görmüş kıla-
tomatoloji, fi zik muayene bulguları, laboratuvar vuzlarından faydalanılmış, ülkemiz gerçeklerine
tanı gibi kriterlerle, vd.) konulduğuna bakılmak- göre düzenlenmiştir.
sızın, hekimin klinik öngörü ve/veya sadece la- Standart olgu tanımları, hastalık hakkın-
boratuvar sonucuna göre konulan tanılar şeklin- da detaylı klinik bilgi vermemekte, bildirimde
de, hatta sadece semptom belirterek yapılabil- bulunacak kişiye, “hangi semptom ve bulgular-
mekteydi. Örneğin “Akut hepatit A” bildirimi, la hangi hastalığı düşünmeli ?” sorusuna yön-

489