Page 506 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

486 Enfeksiyon Hastalıkları

0
0
Tablo 124.2. Dezenfektanlar ve seviyeleri. 121 C veya 134 C ısıda sterilizasyon için uygun
değildir. Bu nedenle düşük ısıda sterilizasyon
Yüksek Düzey Orta Düzey Düşük Düzey
Dezenfektan Dezenfektan Dezenfektanlar yöntemlerine ihtiyaç vardır. Düşük ısıda sterili-
Gluteraldehid Alkol Fenol zasyon yöntemlerinde formaldehid buhar steri-
Orto-fitalaldehid lizasyonu ve etilen oksit sterilizasyonu yıllardır
(OPA) İyot Klor (100 ppm) kullanılmaktadır.
Hidrojen peroksit Dörtlü amonyum bileşikleri a. Formaldehid Buhar Yöntemi: Formaldehid
Hidrojen peroksit +
perasetik asid normalde sıvı formda olan ve renksiz bir gaz
Hidrojen peroksit + olarak kullanılan bir ajandır. Formaldehid su
perasetik asid içinde kolayca çözünebilen ve ticari olarak
Hipoklorit (serbest % 35 konsantrasyonda (formalin) bulunan
klorin) renksiz fakat keskin kokulu ve mukozalar ile
Gluteraldehid +
fenol/fenat temas ettiğinde yakıcı etkisi olan bir kimya-
Gluteraldehid + saldır. Antimikrobiyal etkinliğini proteinlerin
izopropil akol amino ve sülfi dril gruplarını alkilleyerek gös-
Süperokside su terir. Formaldehid buhar sterilizasyonunda
Klordioksit kazana formalinden buhar şeklinde formal-
Perasetik asid dehid gaz halinde buharlaştırılır. Kazan için-
0
b. Basınçlı buhar ile sterilizasyon yöntemi deki ısı 70-75 C’dir. Siklus süresi etilen oksite
göre daha kısadır. Maliyeti de daha düşüktür.
En etkili ve en güvenilir sterilizasyon yönte- Ancak penetrasyon gücü daha düşüktür. En
midir. Isıya dayanıklı ve basınçlı buhar sterili- etkili sonucu alabilmek için kazan ısısı 50-80
zasyonuna uygun olan malzemelerde başka bir 0 C, gaz konsantrasyonu en yüksek ve nem
yöntemin uygulanması önerilmez. Etki meka- oranı da % 75-100 olmalıdır. Formaldehidin
nizması mikroorganizmaların proteinlerinin en önemli dezavantajı insanlar için mutajen
hidroliz yoluyla denatürasyonuna bağlıdır. Bel- ve potansiyel karsinojen olmasıdır.
li bir sıcaklıktaki doymuş buhar daha soğuk bir b. Etilen Oksit: Etilen Oksit (E0) 1950’li yıllar-
malzeme ile karşılaştığında hemen malzeme dan buyana sterilizasyon amacı ile kullanılan
üzerinde yoğunlaşır.Yoğunlaşma sırasında ergi- renksiz, kokusuz, havadan biraz daha ağır,
me sıcaklığını malzemeye verir ve malzeme hız- yanıcı ve patlayıcı, toksik bir gazdır. Mikroor-
la buharın sıcaklığına ulaşır. Bu sırada malzeme ganizmaların hücre duvarı ile reaksiyona gi-
üzerinde oluşan ince su tabakası da mikroorga- rerek irreversibl alkalileşmeye sebep olan bir
nizmalar üzerine öldürücü etkiyi sağlar. sterilandır. Birçok tıbbi malzeme ile uyumlu
Buhar sterilizasyon uygulama sıcaklık ve sü- olup, sıcaklığa duyarlı malzemeler için tercih
releri: edilen bir yöntemdir. EO sterilizasyonu dü-
 134 C’de 3 - 3,5 dk. şük sıcaklıkta, nemli ortamda EO gazı ile ste-
(önvakumlu otoklavlarda) rilizasyon işleminin gerçekleştirilmesidir. EO,
 121 C’de 15 dk. sterilizasyonu için süre, gaz konsantrasyonu
(önvakumlu otoklavlarda) (300-1200mg/L) nem (%40-60) ve sıcaklık (37-
 121 C’de 30 dk. 55 C) belli seviyelerde tutulması gereken kri-
0
(vakumsuz otoklavlarda) tik parametrelerdir. EO, gazı kolayca penetre
olduğu için steril malzemeler üzerindeki gaz
B. Düşük Isıda Sterilizasyon
artıklarını uzaklaştırmak amacı ile, sterilizas-
Tıbbi gereçlerin sterilizasyonunda buhar yon sonunda havalandırmaya ihtiyaç vardır.
sterilizasyonu yıllardır güvenle kullanılmakta- Sterilizasyon sonrası cihazın kendi kazanı içe-
dır. Buhar ile sterilizasyon en güvenilir, en etki- risindeki havalandırma süresi doğrultusunda
li ve çevreye en az zararı olan yöntemdir. An- en az 8-10 saatte havalandırma süresi mev-
cak günümüzde kullanılan birçok tıbbi gereç cuttur. EO sterilizatörün işlem süreci en az iki