Page 507 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon 487

saatte tamamlanır. Steril edilen malzemenin malzeme kullanılır, sıvılar bu yöntem ile ste-
kullanım amacı, lümen inceliği, lümen uzun- rilize edilemez.
luğu, vücutta bırakılacak olması gibi kriterler d. Ozon sterilizasyonu: Ozon içme suyu de-
göz önünde bulundurularak ilaveten on iki zenfeksiyonunda ve koku giderilmesinde
saatten iki haftaya kadar havalandırılmalıdır. uzun yıllardır kullanılmaktadır. Geniş bir an-
Avantajları; Sıcaklığa duyarlı malzemeler için timikrobiyal spektrumu vardır, sudan kolay-
tercih edilir ve materyal uyumu çok iyidir. Pe- ca elde edilebilir ve çevre için toksik madde
netrasyon gücü en iyi oan düşük ısı sterilizas- bırakmaz. Sporisidal etki için yüksek kon-
yon yöntemi olup lümen sınırlaması yoktur. santrasyonu gereklidir. Sterilite güvence dü-
Dezavantajları; Sterilizasyon ve havalandırma zeyini sağlaması için yüksek nem ve yüksek
süresi uzun olup çalışan ve hasta ve çevre için konsantrasyon gereklidir. Sterilizasyon ve en-
toksik zararlı etkileri vardır, kanserojen özelli- doskop sterilizasyonu için ruhsat almış fark-
ği vardır, yanıcı, patlayıcı özelliği vardır. Sıvılar lı formları vardır. Hidrojen peroksit-Ozon
bu yöntem ile steril edilemez. kombinasyonu da bunlardan biridir. Bu tica-
c. Hidrojen Peroksit Gaz Plazma: Hidrojen ri sistem vakumlu ortamda 40 C’de ortama
0
peroksit geniş bir antimikrobiyal spektruma verilen buharlaştırılmış hidrojen peroksit ve

ve güvenlik profiline sahiptir. Plazma madde- ozon ile sterilizasyon sağlayan bir yöntemdir.
nin dördüncü hali olarak da adlandırılmak- İşlemin sonunda katalizör yardımı ile arta ka-
tadır. İçerisinde eşit konsantrasyonda pozitif lan ozon oksijene çevrilir. Dolayısı ile çevre
ve negatif yüklenmiş iyonlar bulunur. Gaza ve sağlık çalışanı için zararlı etkisi yoktur.
ısı veya elektromanyetik alanda yeterli enerji e. Perasetik Asid Sterilizasyonu: Endoskop-
yüklenerek plazma oluşturulur. Oluşan ra- ların sterilizasyonu amacı ile geliştirilmiş ve
dikaller mikroorganizmanın birçok organeli otomatize edilmiş bir sistemdir. Aktif mad-
üzerinde yapısal ve fonksiyonel hasar oluş- desi kimyasal sıvı sterilan olan peroksiasetik
turarak ölüme neden olur. Hidrojen perok- asiddir. Kurulumu gayet basit masa üstü bir
sit gaz plazma düşük konsantrasyonlarda (> sistemdir. Özellikle endoskopların sterilizas-
o
0.1 mg/l) sporisidal etki gösterir ve yüzeylere yonu amacı için kullanılır. 50-56 C’de kulla-
hasarı minimaldir. Çalışma prensibi; hidro- nılan sistemler arasında değişiklik göstererek
jen peroksit kullanıcı tarafından yerleştirilen 6-12 dk. temas sonucu sterilizasyon sağlanır.
bir kasetle cihaz içerisine enjekte edilir. Va- Paketsiz bir sterilizasyon yöntemi olduğu
porizasyon sırasında peroksit ya ısıtılmış bir için gerektiği zaman kullanmak üzere aletle-
yüzeye çarptırılır ya da derin vakum altındaki ri steril edip sarmak veya depolamak müm-
ortamda hidrojen peroksit buharlaşarak da- kün değildir. Otomatik sterilizatörler dışında
ğılır. Yüklenmiş çekirdek ve serbest elektron- kimyasal sterilizasyon amaçlı olarak kullanıl-
lardan oluşan hidrojen peroksit gaz plazma mamalıdır. Çevre ve sağlık çalışanları için za-
mikroorganizmalar üzerinde öldürücü etki rarlı etkisi yoktur. Çeşitli ticari formları var-
gösterir. Ardından uygulanan radyo frekans dır.
(RF) enerjisiyle, mikroorganizmalarla reaksi- f. Klor Dioksit: Klor dioksit gaz sterilizasyon
yona girip onların yaşamsal fonksiyonlarını sistemleri ticari olarak yaygın olmasa da dü-
durduracak olan bir plazma oluşturulur. RF şük ısıda sterilizasyon amacı ile kullanılabi-
enerjisi kapatıldığında, H 0 esas olarak su lecek bir yöntemdir. Klor dioksit (ClO ) oda
2 2 2
buharı ve oksijene dönüşür. Avantajları; özel ısısında gaz halinde ve inaktif formdadır. Klor
havalandırma zorunlulukları yoktur, sıcaklığa dioksitin etkili olması için nem oranı > % 65
ve neme duyarlı malzemeler için uygundur, olmalıdır. Sterilite güvence düzeyine ulaşıla-
bir sterilizasyon döngüsünü yaklaşık 1 saatte bilmesi için çoklu ve tekrarlayan gaz enjeksi-
tamamlar, çevreye zararı yoktur. Dezavantaj- yonu gereklidir. Sterilizasyon işlemi 10 mg/
ları ise paketleme için selüloz içermeyen po- litre, 25-30 C’de, % 70-80 nem varlığında
0
lipropilen, tyveck gibi kısmen pahalı sentetik yaklaşık 1.5 saat süresinde gerçekleşir. Gazın