Page 25 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Enfeksiyon Hastalıklarının Dünü, Bugünü, Yarını 5

DÜNYADA VE ÜLKEMİZDE ENFEKSİYON Basilin hastalık etkeni olduğunu ve ürettiğini
1882’de açıkladı.
HASTALIKLARININ TANI VE Koch’un çalışmaları Mısır’da kolera salgını-
TEDAVİSİNDEKİ GELİŞMELERE ÖNEMLİ nın başlaması ve hastalığın Avrupa’ya sıçraması
KATKILARI OLAN İKİ ÖRNEK BİLİM tehlikesi nedeniyle kesintiye uğradı. Mısır’daki

ADAMI incelemeleri sırasında kolera etkeninin virgül
biçimli bir bakteri olduğu kanısına vardı. Bu
dönemde tüberkülozla ilgili çalışmaları yarıda

Robert Koch kalmakla birlikte amipli dizanteri etkenini de
tanımladı. Sonra Hindistan’a giderek Vibrio’yu
(1843 – 1910, Baden-Baden) tanımladı ve koleranın bulaşma yollarını ortaya

Bakteriyolojinin kurucusu olarak kabul edilen koydu.
Alman hekim, meslek hayatının ilk yıllarında Robert Koch 1890’da tüberkülini buldu ve
taşra hekimliği ve Fransız-Alman savaşında as- Koch fenomenini tanımladı. Daha sonraki ça-
keri cerrah olarak görev yapmıştır. Daha sonra- lışmalarında lepra, sığır vebası, veba ve sıtma
ları cerrah olarak çalıştığı hastanede küçük bir gibi başka insan ve hayvan hastalıklarında yo-
laboratuvar kurmuştur. Elinde bulunan mik- ğunlaştı. İngiliz bakteriyolog Ross ile aynı dö-
roskop ve inkubatör ile önce algleri, daha sonra nemde sıtmanın sivrisineklerle bulaştığını bul-
hastalık yapıcı mikroorganizmaları incelemeye du.
başlamıştır. Tüberkülozla ilgili çalışmalarının sonuçları-
nı ve hastalıkla ilgili korunma önerilerini 1901
Koch, bilimsel aratırmalarına şarbon etkeni-
yılında açıkladı. Kendi adı verilen tüberküloz
ni araştırarak başladı; bakterinin uzun iplikçik-
basili üzerine araştırmaları nedeniyle Nobel
ler ve spor oluşturduğunu gözlemledi, uygun
olmayan koşullarda sporların yıllarca canlı ka- Ödülü’ne layık görüldü.
labildiğini buldu. 1876 yılında şarbon basilinin Koch’un buluşları ve geliştirdiği teknikler,
yaşam döngüsünü ilk kez açıkladığında dikkat- hastalık etkenleri konusundaki görüşleri ka-
dar önemlidir. Ayrıca, devrindeki pek çok bilim
leri üzerine çekti ve bulgularını yayımladı. Ar-
adamı ile öğrencilerine örnek oldu ve yönlen-
dından kültür tekniklerini geliştirdi ve saf kül-
dirdi. Bakteriyolojide yeni bir dönemin başla-
tür üretme çalışmalarına başladı.
Koch 1877 yılında, bakterilerin araştırılması, masına öncülük etti.
kültürlerin korunması ve fotoğrafl arının çekil- Kemal Hüseyin Plevnelioğlu
mesi konusunda önemli bir inceleme yayımla-
dı. Bir yıl sonra yara enfeksiyonları modelinde, (1892 – 1954, İstanbul)
çeşitli kaynaklardan elde ettiği mikrop içeren İkinci dünya savaşı sırasında Askeri Tıbbiye’ye
maddelerin her biri ile ayrı bir enfeksiyon orta- devam ederken askere alındı. 1917’de mezun
ya çıktığını gösterdi. olduktan sonra 1. Ordu’da ve Trabzon’da he-
Artık önemli bir bilim adamı olarak tanınan kimlik yaptı. 1919 yılında bugünkü Gülhane
Koch, Berlin’de Almanya Sağlık Dairesi’nde ça- Askeri Tıp Akademisi’nde Bakteriyoloji ve En-
lışmaya başladı ve burada bir bakteriyoloji la- feksiyon Hastalıkları asistanı olarak yüzbaşı-
boratuvarı kurdu. Çalışmalarını verem etkenini lığa yükseltildi. 1922’de Anadolu’ya geçerek
elde etme konusunda yoğunlaştırdı. O dönem- Kurtuluş Savaşı’na katıldı. 1923’de Yunan as-
de veremin bir enfeksiyon etkenine bağlı oldu- kerleri arasında çıkan tifüs salgınıyla mücade-
ğu biliniyordu ama bu etken elde edilememiş le amacıyla Uşak’a gitti. 1925’de gönderildiği
ve tanımlanamamıştı. Koch, kullandığı boyama Hamburg’da seroloji, tropikal hastalıklar ve de-
yöntemini değiştirerek basilin varlığını ortaya neysel tedavi üzerinde çalıştı. Ayrıca Berlin’de
çıkardı. Bakterinin saf kültür halinde üretile- Rober Koch Bulaşıcı Hastalıklar Enstitü’sünde
mesinin yarattığı zorluklara karşın, zamanla çe- çalıştı. Türkiye’ye döndüğünde Gülhane’deki
şitli besi yerlerinde bakteriyi ayırmayı başardı. Kliniği’nde öğretim üyeliğine getirildi. 1945’de