Page 41 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Ülkemizdeki tetanoz vaka bildirimleri incelendiğinde 1980-1984 yılları arasında
toplam 550 vaka görülürken, 2013-2017 yılları arasında 77 vaka saptanmıştır. Dünya
Sağlık Örgütü’nün ülkemize ait kayıtlarında 2018 yılına ait veri bulunmamakla birlikte
2019 yılında toplam 18 vaka görülmüş olup bunların hepsi erişkin tetanoz vakalarıdır.

Tetanoz aşılaması ve gerektiğinde immünglobulin uygulaması genellikle bir yara-
lanmayı takiben yapılmaktadır. Yaranın kirlilik durumuna göre ve kişinin (eğer öğre-
nilebilirse) önceki tetanoz aşı durumuna göre tetanoz aşısı ve/veya immünglobulin
yapılmasına karar verilmelidir. Ayrıca 2016 yılından beri kullanılmakta olan Aşı Takip
Sistemi’nden (ATS) önceki aşı kayıtlarının incelenerek aşı/aşı+immünglobulin karar ve-
rilmesi uygun olacaktır.

Difteri hastalığında olduğu gibi tetanoz hastalığı da bağışıklık bırakmadığı için bu
hastalıktan iyileşen kişilere de aşı yapılmalı ve şema tamamlanmalıdır.

3.1.5. Difteri-Boğmaca tetanoz aşılarının endikasyonları ve Uygulama şekli
Çocukluk çağında rutin olarak yapılması önerilen aşılardandır. Ülkemizde tetanoz
aşısı üretimine 1931 yılında başlanmış, üçlü karma aşı olarak kullanımına ise 1968 yı-
lında geçilmiştir; 1981 yılından beri Genişletilmiş Bağışıklama Programı’nın bir parçası
olarak uygulanmaktadır. Ulusal aşı programımızda çocukluk çağı aşılaması kapsamın-
da 2-4-6 ve 18. aylarda DaBT-İPA-Hib şeklinde beşli aşı ile primer aşılama uygulan-
maktadır. Td rapeli 48. ayda ve 13 yaşında yapılmaktadır.
Çocukluk dönemi aşı programı tamamlandıktan sonra 10 yılda bir Td rapeli
(mümkünse en az bir dozu TdaB olmak üzere) şeklinde devam edilmelidir. Sağlık
Bakanlığı’nın erişkin aşı programı kapsamında gebelere ve erlere tetanoz aşısı uygu-
lanmaktadır.
Tetanoz ve difteri toksoid aşılarıyla primer aşılamayı tamamlamamış ya da hiç aşı-
lanmamış erişkinlerde, primer aşı şemasına başlanmalı veya eksik dozlar tamamlan-
malıdır. Aşılar deltoid kasa IM yoldan uygulanır.
Erişkinler için primer aşılama üç dozdur: Dört hafta ara ile iki doz, ikinci dozdan
altı ay sonra da üçüncü doz Td aşısı yapılmalıdır (sıfırıncı, birinci ve yedinci ay). Üçüncü
aşı zamanında yapılmamışsa ilk dozdan sonraki 12. aya kadar yapılabilir.

• Primer aşılama serisini tamamlamış olan erişkinlerin her 10 yılda bir Td rapeli
ile aşılanması ve bu rapellerden birinin TdaB olması önerilir.

• Td aşısı ile primer üç doz tetanoz aşılama şemasını tamamlamamış olan kişile-
re ilk dozun TdaB olarak başlanması önerilir, eksik kalan aşı dozları Td olarak
tamamlanır.
• Ülkemizde başarıyla yürütülen “Maternal Neonatal Tetanoz Önleme Progra-
mı” kapsamında 2006 ve 2007 yıllarında 15-49 yaş arası doğurganlık çağın-
daki kadınlara beş doz Td uygulanmış olup daha sonra 10 yıl aralıklarla Td
aşılamasına devam edilmesi önerilmiştir.

20