Page 40 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

öğretmenler, alkolikler ve evsizler) aşılanmasına dikkat edilmesi gerekmektedir. Ülke-
mizde en son 2011’de, Avrupa bölgesinde ise en son 2014 yılında 38 vaka görüldüğü
bildirilmiştir. Gebeler dahil olmak üzere erişkin yaş grubunda erişkin tip difteri-tetanoz
aşısı (Td) uygulanmaktadır. Son yıllarda erişkin yaş grubunda en azından bir dozun
asellüler boğmaca aşısı içeren formda (Tdap) yapılması önerilmektedir. Difteri hastalığı
bağışıklık bırakmadığı için bu hastalıktan iyileşen kişilere de aşı yapılmalıdır.

3.1.3. Boğmaca
Yaygın bebeklik çağı aşılama programları sonucu tüm dünyada boğmaca olguları
belirgin şekilde azalmış olmakla birlikte zaman zaman bazı ülkelerde adolesanlar ve
genç erişkinlerde boğmaca olgularının arttığı gözlenmektedir. Boğmaca, erişkin yaş
grubunda da görülmekle birlikte çoğunlukla tanı konamamaktadır. Erişkin yaş gru-
bunda bazen sadece uyku bozukluğu ile bile seyredebilmekte olup iki haftadan uzun
süren öksürük olgularında etkenin boğmaca olabileceği ayırıcı tanıda düşünülmelidir.
Boğmacaya karşı oluşan antikorlar zamanla azaldığı için 2011 yılında dünya genelin-
de “Küresel boğmaca girişimi” başlatılmış; önce adolesan aşılaması ve ardından eriş-
kin aşılaması yapılması kararı alınmıştır. Ancak yüksek maliyet ve uygulama güçlüğü
nedeniyle ülkemiz dahil çoğu ülkede istenen düzeyde yaygınlaşamamıştır.
Dünya Sağlık Örgütü dünya genelinde 2018 yılında 151.000’den fazla boğmaca
vakası olduğunu bildirmiştir; bunların 35.627’si Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde görül-
müştür. Avrupa Birliği’ndeki vakaların %62’si 15 yaş üzerindedir ancak en çok etkile-
nen yaş grubu bir yaş altı (100.000’de 44.4) olmuştur ve üç vaka kaybedilmiştir. Ül-
kemizde Sağlık Bakanlığımıza yapılan bildirimlere göre boğmaca vakaları 2016-2017
yıllarında oldukça azalmışken 2018 yılında 207, 2019 yılında da 60 vaka bildirimi
vardır. Görüldüğü üzere boğmaca vakaları halen var olmaya devam etmektedir ve
özellikle tanıdaki güçlükler nedeniyle aslında daha fazla sayıda erişkin boğmaca olgu-
sunun olduğu ama tanı konamadığı düşünülmektedir.
Son yıllarda gözlenen boğmaca epidemilerinde en yüksek olgu sayısının ve en
fazla hastaneye yatış gereken olguların altı aydan küçük bebekler olması, bunların da
çoğunun üç aydan küçük olması nedeniyle gebelere ve erişkinlere (özellikle bebekle
temas eden sağlık çalışanları başta olmak üzere) TdaB önerilmektedir.
3.1.4. tetanoz
Dünyadaki yıllık insidansı bir milyon olguyu bulan ve mortalitesi oldukça yüksek
seyreden tetanoz hastalığına yakalanma riski doğumdan itibaren söz konusu olduğu
için hem gebelik sırasında anne adayları aşılanarak, hem de bebekler doğumu takiben
ikinci aydan itibaren rutin aşılama programına alınarak bu enfeksiyondan korunmaya
çalışılmaktadır. Bununla birlikte tetanoz aşısıyla oluşan koruyucu antitoksin düzeyleri,
ilerleyen yaşla birlikte belirgin olarak azalmaktadır. Yapılan çok sayıda çalışmada te-
tanoz antitoksin düzeyinin özellikle 50-60 yaş üzeri olgularda oldukça düşük olduğu
ve bazen tümüyle negatifleştiği gösterilmiştir. Ülkemizde titizlikle yürütülen “Mater-
nal Neonatal Tetanoz Eliminasyon Programı” sayesinde günümüzde artık yenidoğan
tetanozu olguları görülmemekle birlikte halen erişkin yaşta ve özellikle ileri yaşlarda
tetanoz olgularına rastlanmakta ve bazen ölümler görülebilmektedir.
19