Page 88 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Bütün virüs yaklaşımları İnaktif SARS-CoV-2 RNA Nükleik asit yaklaşımları

Viral vektör DNA

Alt tip yaklaşımları
şekil 5. COVID-19 aşıları.
uyarmak için farklı aşı tipleri kullanılsa da özellikle adjuvanlı subünit aşılar, RNA ya da
DNA aşılarından yararlanılır. İnfluenza dışında rotavirüsler, poliyomiyelit, salmonella ve
vibrio cholerae aşıları örneğinden hareketle SARS-CoV-2 için de benzer bir yaklaşımı
kapsayan çalışmalar gerçekleştirilmiştir.
intranazal aşılar: Genelde kas içine uygulanan aşılar ile üst solunum yollarında
lokal bağışıklık oluşturulması söz konusu olmadığından, kullandığımız aşılar ile ba-
ğışıklananların immünite oluşturmalarına rağmen virüs ile enfekte olup etkeni yay-
maları engellenememektedir. Lokal bağışıklığı sağlayabilmesinin yanı sıra, uygulama
kolaylığı da sağlayacak olan intranazal bir aşı, pandeminin sonlandırılmasında önemli
bir aşama olacaktır. Bu yaklaşımda hedef, antijeni en uygun yoldan solunum siste-
minde yer alan antijen sunan hücrelere ulaştırmaktır. Bu tarz bağışıklık uyarısındaki
sorun, epitel engeli nedeni ile antijenin yeterli miktarda hedefine ulaşamaması ve
uyarı yapamamasıdır. Bu olumsuzluk adjuvan veya farklı taşıyıcı sistemler kullanarak
aşılır. Kısacası sterilizan immünite sağlama olanağı sağlayacak olan intranazal aşı uy-
gulamasında, ağırlıklı olarak vektör bazlı aşılar ya da protein subunit aşılar ile çalış-
malar yapılmakta ve SARS-CoV-2 için 12 nazal aşı çalışması preklinik aşamada devam
etmektedir.
farklı antijenler ile ilgili aşılar: Tüm virüsü içeren inaktif aşıları hariç tutarsak,
kullanımdaki aşıların tamamı, farklı yöntemlerle elde edildikleri halde, antijen olarak S
proteini ve özellikle RBD bölgesini kullanmaktadır. Virüsün diğer proteinlerine baktığı-
mızda, SARS-CoV-2’nin M ve E proteinleri ile bağışıklanan hayvanların enfeksiyondan
korunmadıkları gösterilmiş ve zayıf immünojen oldukları kabul edilmiştir. Ancak bu
iki immünojen ile gerçekleştirilecek bir uyarı, T hücre yanıtı oluşturabilmesi açısından
önemlidir. N protein ise yeterli immünojen özelliğe sahiptir ancak anti-N serumları
fare modelinde koruyucu değildir. Öte yandan CD4 ve CD8 T hücre yanıtını sağla- 67