Page 125 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

4.8. Yaşlılık dÖneminde aşılama
Yaşlılık döneminde görülme sıklığı artan kronik hastalıklara ek olarak bulaşıcı has-
talıklara karşı duyarlılık da artmaktadır. Yaşlılık döneminde temel olarak dört aşının
(influenza, pnömokok, herpes zoster ve tetanoz aşısı) uygulanması önerilmektedir.
Bu dört aşıya ek olarak gerekli görülebilecek diğer aşılar (COVID-19, kuduz, suçiçeği,
hepatit, meningokok vb.) erişkin yaş grubunda uygulandığı şekilde önerilmektedir.
4.8.1. influenza aşısı

İnfluenzaya bağlı komplikasyon ve ölümlerin büyük kısmı yaşlılarda görülmektedir.
Amerika Birleşik Devletleri’nde 2013-2014 grip sezonunda, yaşlı nüfusta influenzaya
bağlı hastane yatışlarının, 18-64 yaş grubunda görülenden 4-5 kat daha fazla olduğu
tahmin edilmektedir. Küresel Hastalık Yükü 2017 çalışmasının verileri kullanılarak ya-
pılan sekonder bir analiz, influenzaya bağlı alt solunum yolu enfeksiyonu ölüm hızının
70 yaş üzeri bireylerde en yüksek olduğunu ortaya koymuştur.
İnfluenza aşısı, influenza virüslerinin yol açtığı enfeksiyon ve ciddi komplikasyon-
lardan korunmanın en etkili yoludur. Komplikasyonlar açısından yüksek risk taşıyan
yaşlılar ve bu bireylerle birlikte yaşayan veya bakım veren kişilere influenza aşısı uygu-
lanmalıdır. Yaşlılarda her yıl tek doz influenza aşısı yapılması önerilmektedir.

Ülkemizde dörtlü inaktive influenza aşısı bulunmakta; ekim sonu ya da kasım
ayında uygulanması önerilmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü’nün, küresel boyutta izlediği influenza aktivitesi doğrultu-
sunda Kuzey ve Güney yarım küre için yılda iki kez önerdiği aşı içeriği nedeniyle aşı
etkinliği farklılık gösterebilmektedir. Ancak dolaşımdaki virüsler, aşıdaki virüslerle eş-
leşmese bile influenza aşısı uygulananlarda hastalık şiddeti, komplikasyon sıklığı ve
ölümler daha az görülmektedir.
4.8.2. Pnömokok aşısı
Ülkemizde farklı çalışmalarda pnömoni mortalitesinin %1-60 arasında değiştiği,
hastaneye yatış gerektiren durumlarda mortalitenin daha yüksek olduğu gösterilmiş-
tir. Toplumda gelişen pnömonilerin %20-50’si Streptococcus pneumoniae kaynaklıdır.
Pnömokokkal hastalık sıklığı ve mortalitesi 50 yaşından sonra, özellikle de 65 yaş
üzerinde artış göstermektedir. Bu nedenle 65 yaş üzeri bireylere pnömokok aşısı ya-
pılması önerilmektedir.

Farklı tipte pnömokok aşıları mevcuttur. Daha önce pnömokok aşısı yapılmamış
yaşlılarda mümkünse önce konjuge aşı (PCV13) ile başlanması ve en az bir yıl sonra
polisakkarid aşının (PPSV23) uygulanması önerilmektedir. Altmış beş yaş sonrasında
PPSV23 yapılmış bireylere bu aşıdan en az bir yıl sonra PCV13 yapılmalıdır. Altmış
beş yaşından sonra tek doz PCV13 ve tek doz PPSV23 uygulanması yeterlidir, rapel
dozlara gerek yoktur.

4.8.3. Herpes zoster (zona) aşısı
Herpes zoster ve post-herpetik nevralji, ensefalit gibi komplikasyonlarının riski ileri
104 yaşla artmaktadır. İki tip herpes zoster aşısı bulunmaktadır.