Page 22 - Erişkinlerde Toplumda Gelişen Pnömoniler Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

Türk Toraks Derneği Erişkinlerde Toplumda Gelişen Pnömoniler: Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

varlığı), uygun olmayan antibiyotik uygulamaları (doz, Ek Tedaviler
doz aralığı vb), ampiyem ya da abse gibi komplikasyonla- Başta kortikosteroidler olmak üzere immünoglo-
rın gelişmesi, hastada o güne dek bilinmeyen bir immün- bulinler, koloni uyarıcı faktörler, statinler, D-vitamini,
supresif süreç varlığı, altta yatan ve pnömoni iyileşmesini asetil-salisilik asit gibi ajanların etkinliğini araştıran çalış-
güçleştiren hastalık (santral bronş karsinomu, KOAH, malar yapılmıştır. Ancak pnömoninin ayaktan veya has-
bronşektazi vb) bulunmasıdır.
taneye yatırılarak tedavisinde kortikosteroidlerin ve diğer
Viral Pnömoniler ajanların rutin olarak eklenmeleri önerilmemektedir (66-
68).
Erişkinlerde influenza virüsü, insan metapneu-
movirüs, rhinovirüs, parainfluenza, coronavirüsler Gebelikte TGP Tanı ve Tedavisi
(SARS-CoV, MERSCoV, COVID-19) TGPye neden ola- Gebelik, pnömonide tek başına yatış endikasyonu
bilmektedir. Ancak influenza dışındaki virüslere yönelik değildir. Tanı ve tedaviye ilişkin kararlarda yukarıdaki
etkin antiviral tedavi mevcut değildir. İnfluenza sezo- önerilere uyulmalıdır. Tetrasiklin ve kinolon grubu anti-
nunda (Ülkemizde genellikle Aralık-Nisan döneminde biyotiklerin kullanımından kaçınılmalıdır. Makrolid kul-
görülmektedir, güncel influenza aktivitesi www.who.int/ lanımının da fetal malformasyon riskini artırdığına ilişkin
flunet, www.grip.gov.tr sitelerinden izlenebilir), influen- veriler bulunmaktadır (69). Tüm antibiyotiklerin kullanı-
za pnömonisi tanısı doğrulanmış ya da klinik bulguları mı için antibiyotiklerin gebelik kategorilerine bakılmalıdır.
viral pnömoni ile uyumlu olgularda influenzaya yönelik Gebelikte influenza enfeksiyonlarının ağır seyredebileceği
antiviral tedavi (oseltamivir 75 mg po 12 saatte bir, 5 gün, unutulmamalıdır. Bu nedenle influenza pnömonisinden
ağır olgularda süre uzatılabilir) verilmelidir. İnfluenzaya şüphelenilen gebelerde geç kalınmadan antiviral başlan-
yönelik antiviral tedavinin, semptomların başlangıcından malıdır.
itibaren ilk 48 saatte başlandığında daha etkili olduğu gös-
terilmiş olmakla birlikte, tanı konulmuş hastalarda 5 gün Pnömokok Aşılama
içinde tedaviye başlanması yarar sağlayabilir. Antiviral Pnömokok pnömonisi, toplumda gelişen pnömoni
tedavi başlanan hastalarda, eşlik eden bakteriyel etkenle- (TGP)’lerin önemli bir bölümünü (%20-50) oluşturur.
rin varlığı ya da sonradan eklenmesi söz konusu olabil- Bunların %10-30 kadarına bakteriyemi de eşlik eder (70).
mektedir. İnfluenza pandemisi (2009 H1N1) sırasında Bakteriyemik olmayan pnömokok pnömonisi, TGP nede-
yapılan çalışmalarda hayatını kaybeden olguların üçte niyle hastaneye yatışların yaklaşık %30’undan sorumlu-
birinde eş zamanlı bakteriyel enfeksiyon tespit edilmiştir dur ve bakteriyemik hastalıktan çok daha sık görüldüğü
(64). Bu nedenle başlangıçta eş zamanlı antibiyotik teda- için, halk sağlığı açısından erişkinlerdeki en önemli pnö-
visi de yukarıdaki önerilere paralel olarak verilmelidir. mokok hastalığıdır (71). Pnömokok hastalığının, yaşlı
İnfluenzaya eşlik eden veya sonrasında gelişen pnömo- erişkinlerde ve bazı komorbiditeleri olanlardaki yükü
nilerde sık görülen bakteriyel etkenlerin yanı sıra Stap- ve bununla ilişkili morbidite ve mortalitesi göz önünde
hylococcus aureus’un etken olabileceği unutulmamalı ve bulundurulduğunda, bu popülasyonlarda hastalığın ön-
verilecek empirik tedavi bu olasılığa göre planlanmalıdır. lenmesi, önemli bir hedeftir. Pnömoni ya da invazif pnö-
Ağır seyirli influenza pnömonisi sonrasında immünsüp- mokok hastalığı geçirme riskini artıran bir sorunu olan
rese olmayan hastalarda invaziv pulmoner aspergilloz sık- ya da pnömoniye yakalandıklarında ciddi bir seyir göster-
lığının arttığına dair veriler bulunduğundan (65) özellikle mesi beklenecek tüm erişkinler için pnömokok aşılaması
yoğun bakımda izlenmek zorunda kalınan influenza tanılı önerilir (Tablo 9) (72,73).
hastalarda bu olasılık da göz önünde bulundurulmalıdır.
Ancak ilk değerlendirmeler sonucunda bakteriyel enfek- Ülkemizde 13 valan konjuge pnömokok aşısı (KPA13)
siyon olasılığı (klinik seyir ve laboratuvar bulguları ile) ve 23 valan polisakarid pnömokok aşısı (PPA23) olmak
dışlanabilen hastalarda antibiyotik tedavisi kesilebilir. üzere erişkinler için ruhsatlandırılmış iki aşı vardır. PPA23
erişkinlerde yıllardır kullanılmaktadır. 2008’de 7 valan

14